II CZ 155/11

Sąd Najwyższy2012-02-02
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjaterminodrzuceniezażalenieSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowyuzasadnienie wyrokupomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji jako spóźnionej, potwierdzając prawidłowość tej decyzji.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Pozwany w zażaleniu na to postanowienie zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, stwierdzając, że pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być potraktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a późniejsze działania Sądu Okręgowego nie mogły przywrócić terminu do wniesienia apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2007 r. z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia (art. 369 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca 2007 r., a apelacja złożona po tym terminie była spóźniona. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz art. 108 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być interpretowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a późniejsze działania Sądu Okręgowego w 2010 r. były niezrozumiałe i nie mogły przywrócić terminu do złożenia apelacji. Sąd Najwyższy przyznał również pełnomocnikowi pozwanego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, pismo to nie mogło być traktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia, ponieważ jego treść jednoznacznie informowała jedynie o przyczynach nieobecności na rozprawie, a nie wyrażała chęci uzyskania wyroku z uzasadnieniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że pisma procesowe należy rozpoznawać zgodnie z ich treścią, a nie przypisywać im domniemanej intencji strony, która nie znajduje odzwierciedlenia w ich treści. Późniejsze działania sądu mające na celu wyjaśnienie intencji strony nie mogą prowadzić do zmiany sensu pisma ani przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
L. G.osoba_fizycznapowód
M. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 369 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia apelacji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia przyczyny nieważności postępowania, w tym brak należytego doręczenia pisma.

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada zakazu nadużywania prawa procesowego.

k.p.c. art. 357 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek doręczenia uzasadnienia postanowienia.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 130 § § 1 zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada rozpoznawania pisma zgodnie z jego treścią.

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uzupełnienie postanowienia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o uzupełnieniu wyroku do postanowień.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Podstawa do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6

Określa stawki opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 2 pkt 2

Określa stawki opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być traktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Późniejsze działania Sądu Okręgowego nie mogły przywrócić terminu do złożenia apelacji. Apelacja została złożona z uchybieniem ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 357 § 2 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 108 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Nie było przeto podstawy do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści pisma, wyroku z uzasadnieniem. Przepis nie dopuszcza możliwości przypisania pismu procesowemu innej treści niż w nim wyrażona. Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę - domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal 3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, znaczenia treści pism procesowych oraz możliwości przywrócenia terminu do wniesienia apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście nieobecności strony na rozprawie i jej późniejszych pism.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z terminami procesowymi i interpretacją pism, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Czy pismo z usprawiedliwieniem nieobecności może być wnioskiem o uzasadnienie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 155/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 2 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie z powództwa L. G. 
przeciwko M. M. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 2 lutego 2012 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 17 grudnia 2010 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie, 
2. przyznaje adw. K. G. od Skarbu Państwa - Sądu 
Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł 
podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług 
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
pozwanemu w postępowaniu zażaleniowym. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną w dniu 20 
września 2010 r. apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 
czerwca 2007 r., z powodu uchybienia    terminu z art. 369 § 2 k.p.c. do jej 
wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżony 
apelacją wyrok zapadł po zamknięciu w dniu 12 czerwca 2007 r. rozprawy, na 
której pozwany nie był obecny, był jednak o jej terminie prawidłowo powiadomiony; 
nadesłał pismo datowane 12 czerwca 2007 r., z którego wynikało, że o 
nieobecności 
na 
rozprawie 
i 
jej 
przyczynach 
informował 
telefonicznie. 
Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2010 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała 
pozwanego do wyjaśnienia w jaki sposób  należy traktować pismo z 12 czerwca 
2007 r., pod rygorem przyjęcia, że   jest to wniosek o sporządzenie  uzasadnienia. 
Pozwany poinformował Sąd, że  podtrzymuje wypowiedź z pisma z dnia 12 
czerwca 2007 r. i wskazał, że jeżeli sprawa będzie się toczyć dalej, wnosi 
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z  dnia 20 sierpnia 2010 r. 
Sąd Okręgowy ustanowił dla pozwanego adwokata z  urzędu i w dniu 3 września 
2010 r. doręczył mu odpis wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. z uzasadnieniem; 
pełnomocnik ten złożył apelację. Sąd Apelacyjny odrzucając tę apelację ocenił, 
że w przytoczonych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, iż pozwany 
ma ciągle  otwarty termin do jej wniesienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca 
2007 r.,  przeto apelacja, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu.   
W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 379 pkt 5 
k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz 108 k.p.c. wnosząc o  jego 
uchylenie. Wniósł nadto o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu  w postępowaniu zażaleniowym. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest bezzasadne. 
 
Pismo pozwanego datowane  12 czerwca 2007 r.,  nadane w placówce  
pocztowej w dniu 13 czerwca 2007 r., miało jednoznaczną treść – pozwany 

 
3 
poinformował jedynie Sąd, że uprzednio zgłaszał telefonicznie, iż będzie nieobecny 
na rozprawie z uwagi na brak pieniędzy na bilet do S. Nie  było  przeto  podstawy 
do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści 
pisma, wyroku z uzasadnieniem, o ile taki miałby zapaść  po rozprawie 
wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2007 r.  Również w odpowiedzi na  zarządzenie 
Przewodniczącego Wydziału, którego celem było wyjaśnienie intencji wyrażonej 
w piśmie z 12 czerwca 2007 r., pozwany nie potwierdził przypisywanej mu chęci 
uzyskania wyroku z uzasadnieniem. Nie wchodziła w rachubę możliwość 
potraktowania tego pisma jako wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku 
z uzasadnieniem przy zastosowaniu art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. Z powołanego  
przepisu wynika bowiem dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią, 
także wówczas, gdy zostaje ono mylnie oznaczone lub dotknięte jest innymi 
oczywistymi niedokładnościami, natomiast przepis nie dopuszcza możliwości 
przypisania 
pismu 
procesowemu 
innej 
treści 
niż 
w 
nim 
wyrażona. 
Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę 
- domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej 
w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte 
przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść 
obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było 
przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal 
3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające 
nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji. 
Sąd  Apelacyjny trafnie przeto ocenił, że apelacja została złożona z uchybieniem  
ustawowego terminu do jej wniesienia i jako spóźnioną należało ją odrzucić. 
  W zażaleniu skarżący, w osobie ustanowionego pełnomocnika, trafnie 
dowodzi, iż Sąd Apelacyjny nie doręczając mu uzasadnienia zaskarżonego 
postanowienia uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 357 § 2 k.p.c., uchybienie 
to nie miało to jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Pełnomocnik  pozwanego 
zapoznał się z uzasadnieniem i w terminie złożył zażalenie.  
Pełnomocnik pozwanego zasadnie też wskazuje, że Sąd Apelacyjny 
odrzucając sporządzoną przez niego apelację, powinien był orzec o kosztach 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
pozwanemu 
z 
urzędu, 
czego 
nie 
uczynił. 

 
4 
Brak   rozstrzygnięcia 
w 
tym 
przedmiocie 
uzasadniał 
złożenie 
wniosku  
o uzupełnienie postanowienia (odpowiednio art. 351 § 1 w związku z art. 361 
k.p.c.), co nie nastąpiło. 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy, podstawie art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie. 
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono  na 
podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze 
(t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 6 pkt 6 w związku 
z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, 
poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI