II CZ 155/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji jako spóźnionej, potwierdzając prawidłowość tej decyzji.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Pozwany w zażaleniu na to postanowienie zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, stwierdzając, że pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być potraktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a późniejsze działania Sądu Okręgowego nie mogły przywrócić terminu do wniesienia apelacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2007 r. z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia (art. 369 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca 2007 r., a apelacja złożona po tym terminie była spóźniona. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz art. 108 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być interpretowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a późniejsze działania Sądu Okręgowego w 2010 r. były niezrozumiałe i nie mogły przywrócić terminu do złożenia apelacji. Sąd Najwyższy przyznał również pełnomocnikowi pozwanego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to nie mogło być traktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia, ponieważ jego treść jednoznacznie informowała jedynie o przyczynach nieobecności na rozprawie, a nie wyrażała chęci uzyskania wyroku z uzasadnieniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że pisma procesowe należy rozpoznawać zgodnie z ich treścią, a nie przypisywać im domniemanej intencji strony, która nie znajduje odzwierciedlenia w ich treści. Późniejsze działania sądu mające na celu wyjaśnienie intencji strony nie mogą prowadzić do zmiany sensu pisma ani przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. G. | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 369 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin do wniesienia apelacji.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia przyczyny nieważności postępowania, w tym brak należytego doręczenia pisma.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zakazu nadużywania prawa procesowego.
k.p.c. art. 357 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek doręczenia uzasadnienia postanowienia.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 130 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada rozpoznawania pisma zgodnie z jego treścią.
k.p.c. art. 351 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uzupełnienie postanowienia.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o uzupełnieniu wyroku do postanowień.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Podstawa do orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 6
Określa stawki opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 2 pkt 2
Określa stawki opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo pozwanego z 12 czerwca 2007 r. nie mogło być traktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Późniejsze działania Sądu Okręgowego nie mogły przywrócić terminu do złożenia apelacji. Apelacja została złożona z uchybieniem ustawowego terminu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 357 § 2 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 108 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Nie było przeto podstawy do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści pisma, wyroku z uzasadnieniem. Przepis nie dopuszcza możliwości przypisania pismu procesowemu innej treści niż w nim wyrażona. Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę - domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal 3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, znaczenia treści pism procesowych oraz możliwości przywrócenia terminu do wniesienia apelacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.c. w kontekście nieobecności strony na rozprawie i jej późniejszych pism.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z terminami procesowymi i interpretacją pism, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Czy pismo z usprawiedliwieniem nieobecności może być wnioskiem o uzasadnienie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 155/11 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa L. G. przeciwko M. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 lutego 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2010 r., 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje adw. K. G. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu zażaleniowym. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną w dniu 20 września 2010 r. apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 czerwca 2007 r., z powodu uchybienia terminu z art. 369 § 2 k.p.c. do jej wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżony apelacją wyrok zapadł po zamknięciu w dniu 12 czerwca 2007 r. rozprawy, na której pozwany nie był obecny, był jednak o jej terminie prawidłowo powiadomiony; nadesłał pismo datowane 12 czerwca 2007 r., z którego wynikało, że o nieobecności na rozprawie i jej przyczynach informował telefonicznie. Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2010 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pozwanego do wyjaśnienia w jaki sposób należy traktować pismo z 12 czerwca 2007 r., pod rygorem przyjęcia, że jest to wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Pozwany poinformował Sąd, że podtrzymuje wypowiedź z pisma z dnia 12 czerwca 2007 r. i wskazał, że jeżeli sprawa będzie się toczyć dalej, wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla pozwanego adwokata z urzędu i w dniu 3 września 2010 r. doręczył mu odpis wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. z uzasadnieniem; pełnomocnik ten złożył apelację. Sąd Apelacyjny odrzucając tę apelację ocenił, że w przytoczonych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, iż pozwany ma ciągle otwarty termin do jej wniesienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca 2007 r., przeto apelacja, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz 108 k.p.c. wnosząc o jego uchylenie. Wniósł nadto o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Pismo pozwanego datowane 12 czerwca 2007 r., nadane w placówce pocztowej w dniu 13 czerwca 2007 r., miało jednoznaczną treść – pozwany 3 poinformował jedynie Sąd, że uprzednio zgłaszał telefonicznie, iż będzie nieobecny na rozprawie z uwagi na brak pieniędzy na bilet do S. Nie było przeto podstawy do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści pisma, wyroku z uzasadnieniem, o ile taki miałby zapaść po rozprawie wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2007 r. Również w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, którego celem było wyjaśnienie intencji wyrażonej w piśmie z 12 czerwca 2007 r., pozwany nie potwierdził przypisywanej mu chęci uzyskania wyroku z uzasadnieniem. Nie wchodziła w rachubę możliwość potraktowania tego pisma jako wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem przy zastosowaniu art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. Z powołanego przepisu wynika bowiem dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią, także wówczas, gdy zostaje ono mylnie oznaczone lub dotknięte jest innymi oczywistymi niedokładnościami, natomiast przepis nie dopuszcza możliwości przypisania pismu procesowemu innej treści niż w nim wyrażona. Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę - domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal 3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji. Sąd Apelacyjny trafnie przeto ocenił, że apelacja została złożona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia i jako spóźnioną należało ją odrzucić. W zażaleniu skarżący, w osobie ustanowionego pełnomocnika, trafnie dowodzi, iż Sąd Apelacyjny nie doręczając mu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 357 § 2 k.p.c., uchybienie to nie miało to jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Pełnomocnik pozwanego zapoznał się z uzasadnieniem i w terminie złożył zażalenie. Pełnomocnik pozwanego zasadnie też wskazuje, że Sąd Apelacyjny odrzucając sporządzoną przez niego apelację, powinien był orzec o kosztach pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, czego nie uczynił. 4 Brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie uzasadniał złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia (odpowiednio art. 351 § 1 w związku z art. 361 k.p.c.), co nie nastąpiło. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy, podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 6 pkt 6 w związku z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI