II CZ 152/12

Sąd Najwyższy2012-12-07
SNCywilneprawo własności przemysłowejWysokanajwyższy
znaki towarowenieuczciwa konkurencjapodobieństwo znakówochrona prawnaSąd Najwyższypostępowanie cywilnezażalenieorzecznictwo

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

Powód dochodził ochrony praw do znaków towarowych i zaniechania czynów nieuczciwej konkurencji. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając brak identyczności lub podobieństwa znaków. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając istnienie łudzącego podobieństwa znaków i nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Pozwany złożył zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że kontrola w postępowaniu zażaleniowym dotyczy jedynie przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie merytorycznej oceny sprawy.

Sprawa dotyczyła sporu o naruszenie praw do znaków towarowych i czynów nieuczciwej konkurencji. Powód, A. S. z siedzibą w Berlinie, domagał się od pozwanego, B. D., zaniechania naruszania praw do znaków towarowych i stosowania czynów nieuczciwej konkurencji, wycofania z obrotu produktów opatrzonych sporne znaki, zapłaty 100 000 zł odszkodowania oraz złożenia oświadczenia w prasie. Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo, uznając, że znaki używane przez strony nie były identyczne ani podobne w stopniu powodującym ryzyko pomyłki, a pozwany używał oznaczeń w celach informacyjnych i dekoracyjnych. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że znaki stron wykazują łudzące podobieństwo i że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Pozwany złożył zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 378 § 1 k.p.c. (nierozpoznanie istoty sprawy), art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. (braki uzasadnienia), art. 382 k.p.c. (pominięcie materiału dowodowego) oraz art. 386 § 4 k.p.c. (uchylenie wyroku bez podstaw). Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że kontrola w tym trybie ma charakter formalny i dotyczy jedynie przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, a nie merytorycznej oceny sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ ograniczył się jedynie do oceny identyczności i podobieństwa znaków, nie badając pozostałych zarzutów i przesłanek roszczeń. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ ograniczył się do oceny kwestii identyczności oraz podobieństwa znaków używanych przez strony i z braku tych cech powództwo oddalił, nie badając ani pozostałych zarzutów, ani przesłanek dochodzonych roszczeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy polega na niezbadaniu podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia. W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie zbadał wszystkich aspektów sprawy, ograniczając się do oceny podobieństwa znaków, co było niewystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. S.spółkapowód
B. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (23)

Główne

Dz. U. Nr 233, poz. 1381 art. 1 pkt 39

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Wprowadziła nowe brzmienie art. 394^1 § 1 i 3 k.p.c. oraz dodała § 11, zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 394^1 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości).

Pr.w.p. art. 296 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Dotyczy ochrony znaków towarowych identycznych lub podobnych do znaków używanych przez pozwanego.

Pr.w.p. art. 296 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej

Dotyczy ochrony znaków towarowych podobnych do znaków używanych przez pozwanego, powodujących ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd.

u.z.n.k. art. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

u.z.n.k. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy możliwości zawieszenia postępowania.

k.p.c. art. 479^12 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminów zgłaszania dowodów w sprawach gospodarczych.

k.p.c. art. 479^14 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminów zgłaszania dowodów w sprawach gospodarczych.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania wniosków dowodowych.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku rozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu orzeczenia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sądu drugiej instancji rozpoznania sprawy merytorycznie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy możliwości oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.

Pr.w.p. art. 120

Prawo własności przemysłowej

Dotyczy definicji znaku towarowego.

Pr.w.p. art. 154

Prawo własności przemysłowej

Dotyczy ochrony praw do znaku towarowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się do oceny podobieństwa znaków i nie badając pozostałych zarzutów i przesłanek roszczeń. Zażalenie do Sądu Najwyższego na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania ma charakter formalny i dotyczy jedynie przesłanek uchylenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanego dotyczące merytorycznej oceny Sądu Apelacyjnego (np. dotyczące identyczności/podobieństwa znaków, używania ich jako znaku towarowego, ryzyka wprowadzenia w błąd).

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola dokonywana w ramach zażalenia na orzeczenie o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito. Przez nierozpoznanie istoty sprawy należy przede wszystkim rozumieć niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania; definicja nierozpoznania istoty sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nowelizacją przepisów k.p.c. i zażaleniem na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zakresem kontroli Sądu Najwyższego w nowym trybie zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego. Dodatkowo, kontekst sporu o znaki towarowe dodaje jej praktycznego znaczenia.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy można zaskarżyć uchylenie wyroku? Kluczowe zasady kontroli SN.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 152/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 7 grudnia 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa A. S. z siedzibą w Berlinie 
przeciwko B. D. 
o nakazanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2012 r., 
zażalenia pozwanego  
na wyrok Sądu Apelacyjnego  
z dnia 4 lipca 2012 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie, 
2.  pozostawia Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania 
zażaleniowego 
w 
orzeczeniu 
kończącym 
postępowanie 
w  sprawie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
 
2 
 
 
Wyrokiem z dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo 
spółki A. S. z siedzibą w Berlinie skierowane przeciwko B. D. o nakazanie, aby 
zaniechał naruszania praw do  znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz 
powoda oraz stosowania wobec powoda czynów nieuczciwej konkurencji przez 
zaprzestanie produkcji, dystrybucji i reklamowania wyrobów czekoladowych 
opatrzonych na samych wyrobach lub na ich opakowaniach zastrzeżonymi na rzecz 
powoda znakami towarowymi w postaci wydłużonej i stylizowanej litery „S” lub 
znakami do nich podobnymi, o nakazanie, aby wycofał z obrotu wyroby 
czekoladowe opatrzone takimi znakami, o zasądzenie kwoty 100 000 zł tytułem 
naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnym posługiwaniem się wspomnianymi 
znakami oraz o  nakazanie pozwanemu, aby złożył bliżej określone we wniosku 
pozwu oświadczenie w dziennikach „Gazeta Wyborcza” i „Rzeczpospolita”.  
 
Sąd Okręgowy ustalił, że powodowi przysługują prawa ochronne na dwa 
znaki towarowe, pierwszy zarejestrowany na terenie Niemiec – od dnia 20 lipca 
1999 r., a w oparciu o porozumienie madryckie – od dnia 21 sierpnia 1999 r. dla 
wyrobów z klasy 30 – wyroby cukiernicze; czekolada i produkty z czekolady, a drugi 
zarejestrowany na terenie Niemiec – od dnia 17 kwietnia 2007 r., a w oparciu 
o  porozumienie  madryckie – od  dnia  27 czerwca 2007 r. dla wyrobów z klasy 30 
– wyroby cukiernicze; czekolada i produkty z czekolady; ciastka. Z kolei 
pozwanemu, który od dnia 1 września 1989 r. również prowadzi działalność 
gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i sprzedaży wyrobów czekoladowych, 
przysługują 
prawa 
z 
rejestracji 
wspólnotowych 
wzorów 
przemysłowych, 
zarejestrowanych w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego dla czekoladek 
i  wyrobów cukierniczych, obejmujące określoną zewnętrzną postać wyrobów 
czekoladowych. Decyzjami z dnia 6 listopada 2000 r. i z dnia 22 marca 2001 r. 
Urząd Patentowy RP odmówił powodowi rejestracji znaków towarowych 
przestrzennych zgłoszonych w dniu 1 grudnia 1997 r.  
 
Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał przesłanek określonych w art. 
296 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej 
(jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej: „Pr.w.p.”), ponieważ 

 
 
3 
znaki, którymi posługiwały się strony nie były identyczne, a poza tym pozwany 
używał swoich oznaczeń w celach informacyjnych i dekoracyjnych. Powód nie 
może też domagać się udzielenia mu ochrony na podstawie art. 296 ust. 2 pkt 2 
Pr.w.p., gdyż opakowania produktów stron są na tyle różne, że u potencjalnych 
odbiorców nie zachodzi obawa pomyłki. Na wyłączenie takiego ryzyka wpływa też 
czas i sposób dystrybucji, powód bowiem sprzedaje swoje produkty na terenie 
Polski dopiero od kilku lat, a pozwany od kilkunastu. Towary pozwanego są więc 
bardziej rozpoznawalne, tym bardziej że powód sprzedaje swoje wyroby jedynie 
w  sklepach sieci A. Żądań powoda nie uzasadniają też powołane przez niego 
przepisy art. 3 i art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu 
nieuczciwej  konkurencji  (jedn.  tekst:  Dz. U. z  2003 r.  Nr  153, poz. 1503 ze zm. 
– dalej: „u.z.n.k.”), ponieważ nie zachodzi niebezpieczeństwo konfuzji, zwłaszcza 
że strony umieszczały na produktach swoje logo. Powód sprzedaje produkty 
pod  marką „C.” z wizerunkiem zamku, a pozwany pod marką „A”. 
 
Na skutek apelacji powoda, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4  lipca 2012 r. 
uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. 
Stwierdził, iż nie do przyjęcia jest ustalenie, że znaki używane przez strony do 
oznaczania towarów wprowadzanych do obrotu nie są nawet do siebie podobne. W 
rzeczywistości zachodzi między nimi tak łudzące podobieństwo, że  stwarzają 
wręcz wrażenie identyczności. Bez wątpienia zachodzi zatem co  najmniej 
podobieństwo, o którym mowa w art. 296 ust. 2 pkt 2 Pr.w.p. Bez  znaczenia dla 
takiej oceny są wskazywane przez Sąd pierwszej instancji różnice w praktycznym 
przedstawieniu znaków związane z ich rozmiarami, istotna jest bowiem cecha 
wspólna tych znaków, jaką stanowi ta sama, charakterystyczna i  łatwa do 
zapamiętania ornamentyka. 
 
Nie można też – stwierdził Sąd Apelacyjny – zaaprobować stanowiska Sądu 
pierwszej instancji, według którego pozwany nie używał spornych oznaczeń jako 
znaku towarowego, dlatego że korzystał z nich w celach informacyjnych 
i  dekoracyjnych. Cel informacyjny należy do kluczowych funkcji znaku towarowego, 
a dekoracyjność w rozumieniu stosowania form fantazyjnych, upiększających 
lub  ozdobnych może być immanentną cechą znaku towarowego w związku 
z  wykonywaniem przez niego funkcji reklamowej. Z samego faktu rejestracji znaku 

 
 
4 
wynika zresztą domniemanie, że posiada on zdolność odróżniającą. Nie ulega 
zatem wątpliwości, że sporne oznaczenie używane było przez pozwanego w funkcji 
znaku towarowego w rozumieniu art. 120 i art. 154 Pr.w.p. Spełnione zostały też 
pozostałe przesłanki odpowiedzialności określone w art. 296 ust. 2 pkt 2 Pr.w.p., 
gdyż wspomniane oznaczenie było umieszczane na identycznych towarach, przez 
co rodziło niebezpieczeństwo wprowadzenia konsumentów w błąd co do ich 
pochodzenia. Oceny tej nie zmienia fakt, że strony dystrybuują towary przy 
wykorzystaniu różnych kanałów sprzedaży. 
 
Przyjmując, że nie zachodzą podstawowe przesłanki odpowiedzialności 
pozwanego na podstawie art. 296 ust. 2 pkt 1 i 2 Pr.w.p., Sąd pierwszej instancji 
nie rozpoznał istoty sprawy. Poza sferą zainteresowania Sądu pozostały zarzuty 
pozwanego zmierzające do wykazania, że – ze względu na zasadę pierwszeństwa 
oraz własne prawa ochronne z rejestracji – nie posługuje się spornym oznaczeniem 
w sposób bezprawny. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji nie przystąpił 
do  badania, jakie roszczenia przysługiwałyby powodowi, gdyby odpowiedzialność 
pozwanego co do zasady została jednak ostatecznie przesądzona. Skutkuje to 
uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego 
rozpoznania.  
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć, 
czy i jakie znaczenie ma używanie przez pozwanego spornego znaku jeszcze 
przed jego rejestracją na rzecz powoda, i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia może 
mieć uzyskanie przez pozwanego praw ochronnych dla własnych znaków, 
na  których znajduje się sporny ornament, nie jest bowiem jasne czy rejestracja 
tych znaków obejmuje wyłącznie formy przestrzenne czy także umieszczone 
na  nich oznaczenie. Trzeba przy tym mieć na względzie, że udzielenie praw 
ochronnych na znak towarowy przez jego rejestrację ma przede wszystkim 
znaczenie formalne i nie pozbawia per se praw do znaków nabytych skutecznie 
wcześniej przez inne podmioty. W razie sporu, w przedmiocie kolizji tych praw 
powinien rozstrzygać co do zasady sąd cywilny w postępowaniu spornym. 
Ze względu na to, że powód wywodzi swoje roszczenia przede wszystkim 
z  faktu rejestracji znaków towarowych, Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć, 

 
 
5 
czy nie byłoby celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 
k.p.c. do czasu zakończenia wszczętych przez pozwanego przed Urzędem 
Patentowym postępowań o stwierdzenie wygaśnięcia i unieważnienie tych znaków. 
W toku dalszego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji powinien mieć 
również na względzie okoliczność, że znaczną część materiału dowodowego strony 
zaoferowały po upływie terminów wskazanych w art. 479 12 § 1 i art. 479 14 § 1 
k.p.c. oraz że ewentualne postanowienia oddalające wnioski dowodowe powinny 
być gruntownie umotywowane, gdyż podlegają one rozpoznaniu na podstawie 
art.  380 k.p.c. 
W zażaleniu na wyrok Sądu Apelacyjnego pozwany wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów: 
- 
art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie istoty sprawy w następstwie: 
a)  uczynienia przedmiotem rozważań ornamentacji stanowiącej element 
znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz pozwanego i przyjęcie, 
że pozwanemu przysługują prawa ochronne dla własnych znaków, 
podczas gdy na rzecz pozwanego żadne znaki towarowe nie zostały 
zarejestrowane, b) przyjęcia za przedmiot rozważań znaku towarowego 
powoda bez jego sprecyzowania w sytuacji, w której powód dochodził 
ochrony  dwóch  międzynarodowych  graficznych znaków towarowych: 
IR-7… 
i 
IR-9…, 
c) 
zaniechania 
skonkretyzowanych 
porównań 
któregokolwiek 
ze 
znaków 
powoda 
w 
postaci 
zarejestrowanej 
do  któregokolwiek 
skonkretyzowanego 
oznaczenia 
pozwanego 
i  poczynienie rozważań bez ich odniesienia do przedmiotu sporu, 
d)  wydania wyroku bez odniesienia się do zarzutów apelacji, e) przyjęcia, 
że zachodzi podstawa odpowiedzialności pozwanego jednocześnie z art. 
296 ust. 2 pkt 1 i z art. 296 ust. 2 pkt 2 Pr.w.p. bez wskazania, których 
oznaczeń pozwanego i którego znaku powoda podstawy te dotyczą, 
f)  pominięcia 
przy 
ocenie 
mocy 
odróżniającej 
znaków 
powoda 
i  spełnianych przez nie funkcji dowodu z akt Urzędu Patentowego oraz 
dowodów rzeczowych w postaci czekolad dołączonych do akt sprawy; 

 
 
6 
- 
art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez zaniechanie 
zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku podstawowych elementów 
uzasadnienia 
sądu 
odwoławczego 
w 
następstwie 
poczynienia 
ogólnikowych ocen bez ich odniesienia do przedmiotu i materiału 
dowodowego sprawy, bez wskazania dowodów, na których Sąd drugiej 
instancji się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił 
wiarygodności i mocy dowodowej i bez 
wyjaśnienia podstawy 
rozstrzygnięcia; 
- 
art. 382 k.p.c. w następstwie pominięcia zasadniczej części materiału 
dowodowego w postaci: a) certyfikatów rejestracji znaków powoda, 
z  których wynika, że powód ma zarejestrowane dwa znaki towarowe 
graficzne o dwuwymiarowej, płaskiej i monochromatycznej postaci, b) akt 
postępowania 
przed 
Urzędem 
Patentowym, 
w 
szczególności 
znajdujących się w tych aktach decyzji, z których wynika, że znaki 
towarowe powoda użyte jako wytłoczenia na wyrobach czekoladowych 
nie mają żadnej zdolności odróżniającej jako znaki towarowe, c) czekolad 
pozwanego, z których wynika, że mają one różne kształty wytłoczeń 
na  powierzchni, które nie są widoczne podczas zakupu przez 
konsumentów, ponieważ są zapakowane w opakowania stanowiące 
oznaczenia słowno – obrazowo – przestrzenne, w ramach których 
prezentacja kostki lub kostek z wytłoczeniem wskazuje na wygląd 
i  właściwości wyrobu, d) zeznań śwd. W. D., z których wynika, że nie 
robiono badań w przedmiocie postrzegania przez klientów znaku w 
formie 
litery 
S 
na 
produkcie 
i 
opakowaniu 
jako 
wskazania 
na  pochodzenie towaru oraz że ideą sieci A. jest to, aby producent nie 
był rozpoznawalny na zewnątrz; 
- 
art. 385 k.p.c. przez jego niezastosowanie, pomimo że apelacja powoda 
była bezzasadna; 
- 
art. 386 § 4 k.p.c. przez uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji, 
pomimo braku ku temu podstaw, gdyż: a) rozpoznanie istoty sprawy 
i  uwzględnienie całości materiału dowodowego wykluczałoby wydanie 

 
 
7 
zaskarżonego orzeczenia, b) Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę 
sprawy i wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia nie wymaga 
przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, zwłaszcza 
że  dowody 
zgłoszone 
przez 
powoda 
zostały 
przeprowadzone 
z  wyjątkiem dowodu z zeznań śwd. W. B. zgłoszonego z  naruszeniem 
art. 479 12 § 1 k.p.c., a – w zakresie odnoszącym się do  zarzutów 
pozwanego nieobjętych rozważaniami Sądu pierwszej instancji – zostały 
przyznane przez powoda okoliczności związane z  wykorzystywaniem 
przez pozwanego spornych oznaczeń od 1994 r., bezsporna była między 
stronami okoliczność rejestracji na rzecz pozwanego określonych 
wspólnotowych wzorów przemysłowych oraz toczenia się postępowania o 
wygaśnięcie znaku IR-7… oraz unieważnienie znaku IR-9…; 
- 
art. 296 ust. 2 pkt 1 Pr.w.p. przez przyjęcie, że ocena identyczności może 
być dokonana w oderwaniu od zarejestrowanej postaci znaku 
towarowego oraz od postaci oznaczenia rzeczywiście używanego przez 
pozwanego, tylko na podstawie jednego z jego elementów, który 
pozostaje niewidoczny dla konsumenta podczas zakupu, że pozwany 
na  swoich wyrobach i ich opakowaniach używa oznaczeń objętych 
sporem w funkcji znaku towarowego oraz że znaki towarowe powoda 
i  oznaczenia używane przez pozwanego są identyczne; 
- 
art. 296 ust. 2 pkt 2 Pr.w.p. przez przyjęcie, że ocena podobieństwa 
może być dokonana w oderwaniu od zarejestrowanej postaci znaku 
towarowego oraz od postaci oznaczenia rzeczywiście używanego przez 
pozwanego, 
wyłącznie 
na 
podstawie 
jednego 
z 
niewidocznych 
elementów, niezależnie od okoliczności i warunków, w jakich produkty są 
wprowadzane do obrotu, w oderwaniu od ich opakowań i elementów 
widocznych dla konsumenta podczas zakupu, że między znakami 
towarowymi powoda a oznaczeniami używanymi przez pozwanego 
zachodzi podobieństwo, powodujące ryzyko wprowadzenia konsumentów 
w błąd co do pochodzenia towarów, oraz że pozwany używa wytłoczeń 
na wyrobach czekoladowych i prezentuje kostki z nimi na opakowaniach 
w funkcji znaku towarowego. 

 
 
8 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Treść zarzutów podniesionych przez żalącego powoduje konieczność 
wyjaśnienia celu regulacji wprowadzonej przez art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 
16  września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381 – dalej: „ustawa nowelizująca”) 
oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu nowego środka 
odwoławczego. 
 
Powołanym przepisem w art. 3941 k.p.c. nadano nowe brzmienie § 1 i 3, 
a  ponadto dodano § 11, zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego 
przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu 
pierwszej 
instancji 
i 
przekazania 
sprawy 
do 
ponownego 
rozpoznania. 
Znowelizowany art. 3941 k.p.c. stosuje się do zaskarżania orzeczeń wydanych 
po  dniu 3 maja 2012 r. (art. 9 ust. 6 i art. 11 ustawy nowelizującej). 
 
W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej podkreślono, że, według 
założeń obecnego modelu postępowania cywilnego,  druga instancja stanowi 
instancję merytoryczną, w ramach której rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić 
ex novo i zakończyć się podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego 
spór między stronami. Zbyt częste uciekanie się do uchylenia wyroku sądu 
pierwszej instancji z równoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego 
rozpoznania prowadzi do wypaczenia tego założenia i przedłużenia postępowania, 
w związku z czym celowe jest zapewnienie Sądowi Najwyższemu możliwości 
kontroli tego rodzaju rozstrzygnięć (zob. Druk Sejmowy nr 4332, VI kadencji). 
 
Istotnie, postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny, co oznacza, 
że sąd drugiej instancji nie może ograniczać się jedynie do oceny zarzutów 
apelacyjnych, lecz musi – niezależnie od ich treści – dokonać ponownych własnych 
ustaleń, a następnie poddać je ocenie pod kątem prawa materialnego 
(zob.  uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 
2008  r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Zasadne wniesienie apelacji 
powinno 
zatem 
prowadzić 
przede 
wszystkim 
do 
wydania 
orzeczenia 
reformatoryjnego, a wyjątkowo tylko orzeczenia kasatoryjnego. Z art. 386 k.p.c. 
wynika, że sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę 

 
 
9 
do ponownego rozpoznania tylko w trzech wypadkach: w razie stwierdzenia 
nieważności postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.), w razie nierozpoznania przez sąd 
pierwszej 
instancji 
istoty 
sprawy 
albo 
gdy 
wydanie 
wyroku 
wymaga 
przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ( art. 386 § 4 k.p.c.).  
 
Rozważając charakter zażalenia wprowadzonego w art. 394 1 § 1 1 k.p.c. Sąd 
Najwyższy podkreślił, że kontrola dokonywana w ramach tego środka powinna mieć 
charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu 
pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito. Oznacza to, 
że  w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na orzeczenie o uchyleniu 
wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania 
na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy poddaje kontroli prawidłowość 
stwierdzenia nieważności postępowania przez sąd drugiej instancji. Jeżeli 
natomiast przyczyną orzeczenia kasatoryjnego były przesłanki określone w art. 386 
§ 4 k.p.c., Sąd Najwyższy bada czy sąd drugiej instancji prawidłowo pojmował 
wskazane w tym przepisie przyczyny uzasadniające uchylenie orzeczenia sądu 
pierwszej instancji i czy jego merytoryczne stanowisko uzasadniało taką ocenę 
postępowania sądu pierwszej instancji. Innymi słowy, bada czy rzeczywiście sąd 
pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy albo czy rzeczywiście wydanie 
wyroku 
wymaga 
przeprowadzenia 
postępowania 
dowodowego 
w 
całości. 
Dokonywana kontrola ma przy tym charakter czysto procesowy, co oznacza, 
że  nie  może wkraczać w merytoryczne kompetencje sądu drugiej instancji 
rozpoznającego apelację. Zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. nie jest 
bowiem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy 
orzeczenia, zarezerwowanej wyłącznie do przeprowadzenia w postępowaniu 
kasacyjnym. Z tej przyczyny odmienne ujęcie zakresu kognicji Sądu Najwyższego 
w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia przewidzianego w art. 3941 § 11 
k.p.c. trzeba uznać za niedopuszczalne (zob. postanowienia Sądu Najwyższego 
z  dnia 25 października 2012 r., I CZ 136/12, nie publ., z dnia 25 października 
2012  r., I CZ 139/12, nie publ., z dnia 25 października 2012 r., I CZ 143/12, 
nie  publ., z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, nie publ., z dnia 9 listopada 
2012 r., IV CZ 156/12, nie publ. i z dnia 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, 
nie  publ.). 

 
 
10
 
Żalący błędnie pojmując charakter wniesionego środka odwoławczego 
większą część podniesionych w nim zarzutów odniósł do merytorycznego 
stanowiska Sądu Apelacyjnego. Z przyczyn, o których była już mowa, zarzuty te 
muszą pozostać poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego, ocenie podlegać 
może jedynie zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. W przepisie tym zostały 
sformułowane dwie przyczyny uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy 
do  ponownego rozpoznania, mianowicie nierozpoznanie przez sąd pierwszej 
instancji istoty sprawy i konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego 
w całości. W niniejszej sprawie u podstaw orzeczenia kasatoryjnego legła ocena 
Sądu Apelacyjnego, według której Sad pierwszej instancji nie rozpoznał istoty 
sprawy. 
 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przez nierozpoznanie 
istoty sprawy należy przede wszystkim rozumieć niezbadanie podstawy 
merytorycznej dochodzonego roszczenia. O sytuacji takiej można mówić, jeżeli np. 
sąd nie wniknął w całokształt okoliczności sprawy, ponieważ pozostając w mylnym 
przekonaniu ograniczył się do zbadania jedynie kwestii legitymacji procesowej 
jednej ze stron lub przedawnienia, wskutek czego przedwcześnie oddalił 
powództwo albo jeżeli zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów pozwanego, 
związanych z ewentualną wierzytelnością wzajemną, przysługującą pozwanemu 
wobec powoda (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2006 r., V CSK 
140/06, nie publ., z dnia 17 kwietnia 2008 r., II PK 291/07, nie publ., z dnia 
11  sierpnia 2010 r., I CSK 661/09, nie publ., z dnia 26 stycznia 2011 r., IV CSK 
299/10, nie publ., z dnia 6 września 2011 r., I UK 70/11, nie publ. i z dnia 
12  stycznia 2012 r., II CSK 274/11, nie publ. oraz postanowienia z dnia 
23  września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22, z dnia 25 
października 2012 r., I CZ 139/12, nie publ. i z dnia 9 listopada 2012 r., IV CZ 
156/12, nie publ.). 
 
O nierozpoznaniu istoty sprawy można też mówić w sytuacji, gdy powód 
dochodzi jednym pozwem przeciwko temu samemu pozwanemu kilku roszczeń, 
między którymi zachodzi łączność faktyczna i prawna, a sąd błędnie uznając 
zasadę odpowiedzialności pozwanego za nieuzasadnioną oddali powództwo bez 
wniknięcia w całokształt okoliczności sprawy i bez zbadania przesłanek 

 
 
11
poszczególnych roszczeń. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, 
Sąd  pierwszej instancji bowiem ograniczył się do oceny kwestii identyczności oraz 
podobieństwa – w rozumieniu art. 296 ust. 2 pkt 1 i 2 Pr.w.p. – znaków używanych 
przez strony i z braku tych cech powództwo oddalił. Nie zostały w związku z tym 
zbadane ani pozostałe zarzuty żalącego, ani przesłanki dochodzonych roszczeń. 
Sąd Apelacyjny uznał natomiast, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny 
przesłanki 
podobieństwa 
znaków, 
wskutek 
czego 
przedwcześnie 
oddalił 
powództwo. Przyjmując taki punkt widzenia trzeba zgodzić się z oceną, że Sąd 
pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, zachodziła zatem podstawa 
do  wydania orzeczenia kasatoryjnego. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 
394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw. 
Stosownie do art. 108 § 1 zd. pierwsze w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 
3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania 
zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI