II CZ 15/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie sądu okręgowego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Powódka dochodziła odszkodowania za utratę wartości nieruchomości z powodu utworzenia Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU) wokół lotniska. Sąd rejonowy oddalił powództwo, uznając, że OOU nie dotyczy zabudowy mieszkaniowej. Sąd okręgowy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając powództwo za usprawiedliwione co do zasady i potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Pozwany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że w postępowaniu zażaleniowym nie można kwestionować merytorycznej oceny sądu odwoławczego, a jedynie prawidłowość kwalifikacji procesowej.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę odszkodowania w kwocie 15 000 zł, wniesionego przez właścicielkę nieruchomości położonej w Obszarze Ograniczonego Użytkowania (OOU) wokół lotniska. Powódka twierdziła, że na skutek utworzenia OOU i zwiększonego poziomu hałasu wartość jej nieruchomości spadła. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że OOU zostało utworzone dla budynków o podwyższonych wymaganiach akustycznych (szpitale, domy opieki, placówki dla dzieci) i nie obejmuje zabudowy mieszkaniowej, a zatem nie spowodowało szkody. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że powództwo jest usprawiedliwione co do zasady na podstawie art. 129 ustawy Prawo o ochronie środowiska, ponieważ naprawieniu podlega nie tylko szkoda wynikająca z ograniczeń ustanowionych w uchwale o OOU, ale także szkoda wynikająca ze zmniejszenia wartości nieruchomości z powodu immisji przekraczających standardy (w tym hałasu). W związku z tym uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu szkody i jej wysokości. Pozwany złożył zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 129 ust. 2 p.o.ś.) oraz przepisów postępowania (art. 386 § 4 k.p.c. i inne). Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je. Wskazał, że w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie sądu drugiej instancji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania (art. 3941 § 11 k.p.c.) strona może zarzucić jedynie błędną kwalifikację sytuacji procesowej jako podstawy orzeczenia kasatoryjnego (art. 386 § 4 k.p.c.), a nie merytoryczną ocenę zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie podlega kontroli w tym trybie. Zarzut naruszenia przepisów postępowania uznał za nieusprawiedliwiony, stwierdzając, że odmienna ocena zasady roszczenia przez Sąd Okręgowy uzasadniała konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w zażaleniu na postanowienie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania strona może zarzucić jedynie dopuszczenie się przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji sytuacji procesowej jako odpowiadającej podstawie orzeczenia kasatoryjnego (art. 386 § 4 k.p.c.), a nie merytoryczną ocenę zarzutów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 3941 § 11 k.p.c., który ogranicza zakres kontroli w postępowaniu zażaleniowym do kwestii procesowych związanych z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, wyłączając możliwość merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Port Lotniczy Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Port Lotniczy Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres dopuszczalnych zarzutów w zażaleniu na postanowienie sądu drugiej instancji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
p.o.ś. art. 129
Ustawa Prawo o ochronie środowiska
Przepis dotyczący obowiązku naprawienia szkody wynikłej z ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości związanych z ochroną środowiska, w tym z immisji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji i stanowi podstawę do zarzutu w zażaleniu.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres kontroli w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania jest ograniczony do kwestii procesowych, a nie merytorycznych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 129 ust. 2 p.o.ś.) w zażaleniu na postanowienie o przekazaniu sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 386 § 4 k.p.c. i inne) w kontekście oceny merytorycznej sądu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest natomiast dopuszczalne formułowanie w zażaleniu zarzutów odnoszących się do zasadności dokonanej przez sąd odwoławczy merytorycznej oceny zarzutów apelacji. Uzupełnienie postępowania dowodowego oraz dokonanie tych brakujących a niezbędnych ustaleń faktycznych przez Sąd Okręgowy, doprowadziłoby do pozbawienia stron - w razie niekorzystnego dla nich wyniku sprawy - możliwości poddania orzeczenia kontroli instancyjnej.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący, sprawozdawca
Monika Koba
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania zażaleniowego na postanowienie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania oraz interpretacja zakresu stosowania art. 129 Prawa o ochronie środowiska."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania zażaleniowego i nie rozstrzyga merytorycznie sporu o odszkodowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości związane z ochroną środowiska, ale rozstrzygnięcie SN ma charakter proceduralny, co ogranicza jej praktyczną wartość dla szerszego grona odbiorców.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: kiedy można skarżyć decyzję o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania?”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 15/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa J. O. przeciwko Portowi Lotniczemu Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2016 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 grudnia 2015 r., oddala zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. 2 UZASADNIENIE Powódka J. O. wniosła o zasądzenie od Portu Lotniczego spółki z o.o. w P. odszkodowania w kwocie 15 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu i kosztami procesu. Wskazała, że jest właścicielką działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym w P. przy ulicy P. […], położonej w strefie zewnętrznej Obszaru Ograniczonego Użytkowania (OOU), utworzonego uchwałą Sejmiku Województwa nr .../12 z 30 stycznia 2012 roku w związku z sąsiedztwem Portu Lotniczego . Zdaniem powódki, na skutek wprowadzenia OOU doznała szkody polegającej na utracie wartości nieruchomości z uwagi na konieczność znoszenia zwiększonego poziomu hałasu emitowanego przez samoloty. Wyrokiem z 17 kwietnia 2015 r., Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając je za nieusprawiedliwione co do zasady i wskazując, że wprowadzenie OOU nie doprowadziło do ograniczenia dotychczasowego sposobu korzystania przez powódkę z nieruchomości ani też nie spowodowało szkody w jej majątku, albowiem budynek mieszkalny powódki jest usytuowany w strefie zewnętrznej OOU. Strefa ta została utworzona wyłącznie dla budynków o podwyższonych wymaganiach akustycznych takich jak szpitale, domy opieki społecznej oraz budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i nie obejmuje zabudowy mieszkaniowej. W tej sytuacji zbędne było, zdaniem Sądu pierwszej instancji, prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia zakresu szkody poniesionej przez powódkę i wysokości odszkodowania. Po rozpoznaniu apelacji powódki, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Uznał, że powództwo jest usprawiedliwione co do zasady w świetle art. 129 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo o ochronie środowiska (t.jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 - dalej jako p.o.ś.), albowiem naprawieniu podlega na podstawie tego przepisu, nie tylko szkoda wynikła z obniżenia wartości nieruchomości w wyniku ograniczeń ustanowionych wprost w uchwale Sejmiku o utworzeniu OOU, ale także szkoda wynikająca ze zmniejszenia się wartości nieruchomości z uwagi na konieczność znoszenia 3 dopuszczalnych na tym obszarze immisji przekraczających standardy jakości środowiska,w tym dotyczące dopuszczalnego poziomu hałasu. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że zachodzi konieczność przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie faktów istotnych dla oceny zakresu szkody, związku przyczynowego oraz wysokości należnego powódce odszkodowania. W zażaleniu na to orzeczenie, strona pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 129 ust. 2 p.o.ś. w związku z § 3, § 4 i § 8 uchwały nr …/12 Sejmiku Województwa z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Lotniska w P. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 386 § 4 k.p.c. i art. 382 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 278 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu wniesionym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., strona może zarzucić jedynie dopuszczenie się przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji występującej w sprawie sytuacji procesowej jako odpowiadającej podstawie orzeczenia kasatoryjnego, o której mowa w art. 386 § 4 k.p.c. i wykazywać, że nie doszło do nie rozpoznania istoty sprawy lub że nie jest konieczne przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego. Nie jest natomiast dopuszczalne formułowanie w zażaleniu zarzutów odnoszących się do zasadności dokonanej przez sąd odwoławczy merytorycznej oceny zarzutów apelacji. Z tej przyczyny usuwa się spod kontroli Sądu Najwyższego zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 129 ust. 2 p.o.ś. Natomiast zarzut naruszenia art. 386 § 4,art. 382 w związku z art. 227 i 278 k.p.c. jest nieusprawiedliwiony,albowiem oddalenie wniosków dowodowych było następstwem uznania przez Sąd pierwszej instancji, że powództwo jest nieusprawiedliwione co do zasady. Dokonanie przez Sąd Okręgowy odmiennej oceny zasady roszczenia powódki, spowodowało konieczność poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, których Sąd Rejonowy z powyższych przyczyn zaniechał. Uzupełnienie postępowania dowodowego oraz dokonanie tych brakujących a niezbędnych ustaleń faktycznych 4 przez Sąd Okręgowy, doprowadziłoby do pozbawienia stron - w razie niekorzystnego dla nich wyniku sprawy - możliwości poddania orzeczenia kontroli instancyjnej. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw eb
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI