II CZ 15/09

Sąd Najwyższy2009-03-20
SAOSCywilnepostępowanie wieczystoksięgoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystewpissprostowanieskarga kasacyjnapostępowanie wieczystoksięgoweSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużnika na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o sprostowaniu omyłki wpisu w księdze wieczystej nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia "R." na postanowienie o sprostowaniu omyłki wpisu w księdze wieczystej, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie o sprostowaniu nie kończy postępowania w sprawie. Dłużnik wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że postanowienie sądu prostujące oczywiste pomyłki, wydane na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. lub art. 62613 § 2 k.p.c., nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy, a zatem skarga kasacyjna nie przysługuje.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużnika, Stowarzyszenia "R.", na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło skargę kasacyjną dłużnika na wcześniejsze postanowienie tego sądu. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o sprostowaniu usterki wpisu przez sąd nie jest postanowieniem co do istoty sprawy i nie kończy postępowania. Dłużnik zarzucił naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpatrzył sprawę i oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenie sądu prostujące oczywiste pomyłki, wydane na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. (lub art. 62613 § 2 k.p.c. w postępowaniu wieczystoksięgowym), nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że sprostowanie usterki wpisu w księdze wieczystej, dotyczącej podstawy wpisu, nie jest czynnością kończącą postępowanie, jeśli wpis został dokonany zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W tym przypadku postanowienie z dnia 13 maja 2008 r. o sprostowaniu omyłki dotyczącej podstawy wpisu nie znosiło wadliwego wpisu, lecz stanowiło czynność procesową określoną w przepisach. W związku z tym ocena Sądu Okręgowego, że skarga kasacyjna nie przysługuje, była uzasadniona, a zażalenie dłużnika podlegało oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu prostujące oczywiste pomyłki, wydane na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. lub art. 62613 § 2 k.p.c., nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. i nie kończy postępowania.

Uzasadnienie

Postanowienie o sprostowaniu omyłki wpisu w księdze wieczystej, nawet jeśli dotyczy podstawy wpisu, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, jeśli wpis został dokonany zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jest to czynność procesowa mająca na celu usunięcie oczywistej omyłki, a nie rozstrzygnięcie merytoryczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
S.Ś.innewierzyciel i nabywca licytacyjny
Stowarzyszenie "R."instytucjadłużnik i dotychczasowy właściciel nieruchomości

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 5191 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, od jakich postanowień sądu drugiej instancji przysługuje skarga kasacyjna (postanowienia kończące postępowanie w sprawie).

Pomocnicze

k.p.c. art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy sprostowania oczywistych błędów w orzeczeniach sądu.

k.p.c. art. 62613 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis zezwala na sprostowanie usterek wpisu w księdze wieczystej, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o sprostowaniu omyłki wpisu w księdze wieczystej nie jest postanowieniem co do istoty sprawy ani postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Sprostowanie usterki wpisu na podstawie art. 62613 § 2 k.p.c. nie jest czynnością rozstrzygającą merytorycznie o prawie.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 maja 2008 r. miało za przedmiot „zniesienie wadliwego orzeczenia" i tym samym Sąd Okręgowy oddalając zażalenie orzekł ostatecznie co do istoty sprawy, faktycznie kończąc w tym zakresie postępowanie w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie sądu prostujące oczywiste pomyłki [...] nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy sprostowanie usterki wpisu w księdze wieczystej [...] dotyczącego powołania podstawy dokonania wpisu, w tych wypadkach, gdy wpis został dokonany zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, rozróżnienie między postanowieniem o charakterze merytorycznym a postanowieniem o sprostowaniu omyłki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania wpisu w księdze wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i sprostowaniem wpisu w księdze wieczystej. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 15/09 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku S.Ś. (wierzyciela i nabywcy licytacyjnego) przy uczestnictwie Stowarzyszenia "R." (dłużnika i dotychczasowego właściciela nieruchomości) o wpis prawa własności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 marca 2009 r., zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania wniesioną na postanowienie tego Sądu z dnia 29 sierpnia 2008 r., uznając ją za niedopuszczalną z tego względu, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o sprostowaniu usterki wpisu przez sąd nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy i kończącego postępowanie w sprawie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Rejonowy w S. w dniu 26 września 2006 r. dokonał wpisu w księdze wieczystej, powołując jako jego podstawę postanowienia z dnia 18 października 2004 r. o udzieleniu przybicia na rzecz wnioskodawcy i 16 czerwca 2005 r., o przysądzeniu na jego rzecz własności nieruchomości. Postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r. Sąd Rejonowy w S. sprostował omyłkę dotyczącą wpisu z dnia 26 września 2006 r. w zakresie mylnie wskazanych orzeczeń sądowych stanowiących podstawę wpisu. Zażalenie uczestnika postępowania na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 sierpnia 2008 r., które z kolei uczestnik postępowania zaskarżył skargą kasacyjną. W jego ocenie postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 maja 2008 r. miało za przedmiot „zniesienie wadliwego orzeczenia" i tym samym Sąd Okręgowy oddalając zażalenie orzekł ostatecznie co do istoty sprawy, faktycznie kończąc w tym zakresie postępowanie w sprawie. Powyższa ocena skarżącego nie jest uzasadniona. Nie może budzić wątpliwości, że orzeczenie sądu prostujące oczywiste pomyłki, wydane na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. nie ma charakteru postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. W postępowaniu wieczystoksięgowym podobną rolę, co art. 350 § 1 k.p.c., pełni art. 62613 § 2 k.p.c., który zezwala na sprostowanie tego rodzaju usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W świetle tego przepisu nie jest wyłączone sprostowanie usterki wpisu w księdze wieczystej 3 dotyczącego powołania podstawy dokonania wpisu, w tych wypadkach, gdy wpis został dokonany zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżący nie kwestionuje zaś, że powołane w postanowieniu z dnia 13 maja 2008 r. postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 19 kwietnia 2006 r. stanowiło podstawę wpisu dokonanego 26 września 2006 r. Postanowienie z dnia 13 maja 2008 r. o sprostowaniu omyłki dotyczącej podstawy wpisu dokonanego w dniu 26 września 2006 r. nie miało zatem za przedmiot „zniesienie wadliwego wpisu", jak zarzucał skarżący, lecz stanowiło czynność określoną w art. 62613 § 2 k.p.c. Usprawiedliwiona była zatem ocena Sądu Okręgowego, że na wydane w tym zakresie postanowienie skarga kasacyjna nie przysługuje. Z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI