II CZ 147/11

Sąd Najwyższy2012-01-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaterminubezpieczeniawypadek komunikacyjnywyrok karnyk.p.c.Sąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczyciela na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie.

Spółka ubezpieczeniowa wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na prawomocny wyrok uniewinniający kierowcę, za którego ponosiła odpowiedzialność. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu niezachowania terminu. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, stwierdzając, że ubezpieczyciel dowiedział się o podstawie wznowienia w momencie otrzymania wniosku o wypłatę odszkodowania wraz z odpisem wyroku karnego, a termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od tej daty.

Spółka C. Europe S.A. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, w którym zasądzono od niej zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę dla powoda M. R. z tytułu wypadku komunikacyjnego. Podstawą skargi było wykrycie nowej okoliczności faktycznej – prawomocnego wyroku uniewinniającego J. M., kierowcę samochodu osobowego ubezpieczonego przez skarżącą, od zarzutu spowodowania wypadku. Skarżąca argumentowała, że wyrok ten, wydany po prawomocności wyroku w sprawie cywilnej, mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Termin do wniesienia skargi miał rozpocząć bieg od momentu otrzymania pisma od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o odmowie przyjęcia odpowiedzialności. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu niezachowania trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia, uznając, że skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia już w momencie otrzymania wniosku od J. M. wraz z odpisem wyroku karnego. Sąd Najwyższy, oddalając zażalenie, potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślił, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia i mogła ocenić jej wpływ na wynik sprawy. W tym przypadku, otrzymanie wniosku z załączonym wyrokiem karnym było wystarczające do stwierdzenia, że wyrok ten mógł mieć wpływ na wynik sprawy cywilnej. Stanowisko Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego nie miało znaczenia dla biegu terminu, ponieważ odpowiedzialność skarżącej wobec poszkodowanego M. R. była niezależna od ewentualnej odpowiedzialności Funduszu wobec J. M.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o istnieniu nowej okoliczności lub środka dowodowego i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że otrzymanie przez stronę pozwaną wniosku o wypłatę odszkodowania wraz z odpisem prawomocnego wyroku karnego uniewinniającego sprawcę wypadku było wystarczające do stwierdzenia, że wyrok ten mógł mieć wpływ na wynik sprawy cywilnej, a tym samym do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (utrzymano w mocy jego postanowienie)

Strony

NazwaTypRola
C. Europe - Spółka Akcyjnaspółkaskarżąca
AIG Polska Towarzystwo Ubezpieczeń - Spółka Akcyjna w Warszawiespółkastrona pozwana (wcześniej)
W. S.osoba_fizycznapowód
AIG Polska Towarzystwo Ubezpieczeń - Spółka Akcyjna w Warszawiespółkapozwana (wcześniej)
J. M.osoba_fizycznasprawca wypadku (w sprawie karnej)
M. R.osoba_fizycznaposzkodowany (w sprawie cywilnej)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi o wznowienie postępowania w postaci wykrycia nowej okoliczności faktycznej lub środka dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania z powodu niezachowania terminu.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że strona pozwana dowiedziała się o podstawie wznowienia w momencie otrzymania wniosku J. M. z dnia 14 czerwca 2010 r. wraz z odpisem wyroku karnego. Stanowisko Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego nie miało znaczenia dla biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg od dnia otrzymania pisma od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Możliwość oceny wpływu nowej okoliczności na wynik sprawy pojawiła się dopiero po zakończeniu postępowania likwidacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na twierdzeniu o wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy samo odczytanie wyroku sądu karnego ... było wystarczające do stwierdzenia, w sposób wiarygodny, czy mógłby on mieć wpływ na wynik zaskarżonej sprawy

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, a także znaczenia stanowiska innych podmiotów (np. UFG) dla tego biegu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wypadkiem komunikacyjnym i wznowieniem postępowania cywilnego po wyroku karnym. Interpretacja terminu może być stosowana analogicznie w innych sprawach o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – biegu terminu do wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest dokładne śledzenie terminów i prawidłowa ocena znaczenia nowych dowodów.

Ubezpieczyciel przegapił szansę na wznowienie postępowania. Kluczowy błąd w ocenie terminu.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 147/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 18 stycznia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
w sprawie ze skargi C. Europe - Spółki Akcyjnej,  
dawniej AIG Polska Towarzystwo Ubezpieczeń - Spółka Akcyjna w Warszawie 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem 
Sądu Apelacyjnego  
z dnia 11 grudnia 2007 r.,  
w sprawie z powództwa W. S. 
przeciwko AIG Polska Towarzystwu Ubezpieczeń - Spółce Akcyjnej w Warszawie, 
obecnie C.Europe - Spółka Akcyjna  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 18 stycznia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej (skarżącej) 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 8 czerwca 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
W dniu 10 grudnia 2010 r. strona pozwana C. Europe S.A. wniosła skargę o 
wznowienie 
postępowania 
w 
sprawie 
z 
powództwa 
M.R., 
zakończonej 
prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2007 r. 
zasądzającym zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę z tytułu  szkód 
poniesionych w wyniku wypadku komunikacyjnego. 
  Jako uzasadnienie skargi powołała przesłanki art. 403 § 2 k.p.c. wskazując 
na wykrycie nowej okoliczności faktycznej mogącej mieć wpływ na wynik sprawy, 
którą było wydanie w dniu 27 listopada 2008 r. przez Sąd Rejonowy wyroku, który 
uprawomocnił się w dniu 17 kwietnia 2009 r., uniewinniającego J. M. od zarzutu 
spowodowania przedmiotowego wypadku drogowego i przyjmującego, że sprawcą 
wypadku był kierujący samochodem ciężarowym jadącym z przeciwka. Skarżąca 
wskazała, że ponieważ w sprawie II C /…/ podstawą uwzględnienia powództwa 
poszkodowanego w tym wypadku powoda było ustalenie przez Sąd, iż winę za 
wypadek ponosi J. M., kierująca samochodem osobowym „Peugeot 406”, 
ubezpieczona od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej, prawomocny 
wyrok uniewinniający ją od zarzutu popełnienia tego czynu, wydany już po 
uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku, mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. 
Uzasadniając zachowanie terminu do wniesienia skargi strona pozwana 
wskazała, że J. M. skierowała do niej w dniu 14 czerwca 2010 r. wniosek o wypłatę 
zadośćuczynienia oraz wniosek o przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego i 
przekazanie pełnych akt wraz z końcowymi ustaleniami do Ubezpieczeniowego 
Funduszu Gwarancyjnego celem wypłaty odszkodowania. Termin do wniesienia 
skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg, zdaniem strony pozwanej, w 
dniu 28 października 2010 r., gdy otrzymała ona od Ubezpieczeniowego Funduszu 
Gwarancyjnego pismo z dnia 20 października 2010r. o odmowie przyjęcia 
odpowiedzialności Funduszu za skutki wypadku jakich doznała J. M. 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny 
odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., z 
powodu niezachowania terminu do jej wniesienia. Stwierdził, że ponieważ J. M., do 

 
3 
wniosku z dnia 14 czerwca 2010 r. o wypłatę odszkodowania, skierowanego do 
strony pozwanej, załączyła odpis prawomocnego wyroku karnego uniewinniającego 
ją od zarzutu spowodowania wypadku drogowego, strona pozwana już wówczas 
powzięła wiadomość o zaistnieniu okoliczności restytucyjnych powołanych w 
skardze o wznowienie postępowania, która została wniesiona w dniu 10 grudnia 
2010 r., a więc z uchybieniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 
§ 1 k.p.c. 
  W zażaleniu na powyższe postanowienie strona pozwana wnosząc o jego 
uchylenie wskazała, że w rozpoznawanej sprawie wykrycie środków dowodowych, 
z których strona nie mogła skorzystać odnosi się do dowodów, których możliwość 
przeprowadzenia pojawiła się dopiero po zakończeniu postępowania likwidacyjnego 
w dniu 28 października 2010 r., bowiem dopiero w wyniku pisma z dnia 
28 października 2010 r. Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w sprawie 
przyjęcia odpowiedzialności za szkodę komunikacyjną, strona pozwana mogła 
podjąć środki prawne w celu ochrony własnych interesów, jak również ocenić, 
w sposób wiarygodny, wpływ nowej okoliczności, którą była odmowa przyjęcia 
odpowiedzialności za szkodę w związku z zakończeniem postępowania karnego.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie ulega wątpliwości, że strona pozwana, jako podstawę skargi 
o wznowienie postępowania wskazała wykrycie nowej okoliczności w postaci 
prawomocnego 
wyroku 
sądu 
karnego 
z 
dnia 
27 
listopada 
2008 
r. 
(który uprawomocnił się w dniu 17 kwietnia 2009 r.), uniewinniającego od zarzutu 
spowodowania wypadku drogowego kierowcę samochodu osobowego, za którego 
odpowiedzialność z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia komunikacyjnego 
ponosiła strona pozwana i którego odpowiedzialność za wypadek przyjął sąd 
w zaskarżonej sprawie, obciążając stronę pozwaną obowiązkiem wypłaty 
odszkodowania poszkodowanemu powodowi M. R.   
Podstawą żądania wznowienia było zatem wykrycie takich okoliczności 
faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, 
a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 
k.p.c.). 

 
4 
 Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. w takiej sytuacji trzymiesięczny termin do 
wniesienia skargi o wznowienie liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się 
o podstawie wznowienia, co przenosząc na okoliczności rozpoznawanej sprawy 
oznacza trzymiesięczny termin od dnia, w którym strona pozwana dowiedziała się 
o zapadnięciu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 listopada 2008 
r. w sprawie III K /.../, uniewinniającego J. M. od zarzutu spowodowania wypadku 
drogowego. 
   Bezsporne jest, że o wyroku tym strona pozwana dowiedziała się w dniu 
18 czerwca 2010 r., gdy otrzymała skierowane do niej pismo J. M. z dnia 14 
czerwca 2010 r. stanowiące wniosek o wypłatę zadośćuczynienia, do którego 
załączony był odpis powyższego wyroku.   
   Rację ma skarżąca, że w świetle jednolitego stanowiska Sądu 
Najwyższego, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na 
twierdzeniu o wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych 
biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich 
istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (porównaj 
między innymi orzeczenia z dnia 25 stycznia 1967 r. II CZ 128/66, OSP 1968/9/198, 
z dnia 14 października 1976 r. IV CZ 105/76, OSNC 1977/5-6/96 i z dnia 19 marca 
2009 r. III CZ 11/09). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że samo 
odczytanie wyroku sądu karnego z dnia 27 listopada 2008 r. III K 517/07 było 
wystarczające do stwierdzenia, w sposób wiarygodny, czy mógłby on mieć wpływ 
na wynik zaskarżonej sprawy o zasądzenie odszkodowania, zadośćuczynienia 
i renty na rzecz M.R. jako poszkodowanego w wypadku drogowym od strony 
pozwanej- zakładu ubezpieczeń odpowiadającego za ubezpieczonego w tym 
zakładzie sprawcę wypadku – J. M. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny uznał, że już w 
chwili otrzymania wniosku J. M. z dnia 14 czerwca 2010 r. strona pozwana 
dowiedziała się o podstawie wznowienia.  
  Dla tej świadomości, a tym samym dla biegu terminu do wniesienia skargi 
o wznowienie postępowania w zaskarżonej sprawie nie miało żadnego znaczenia 
stanowisko Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie wniosku 
J. M. o wypłacenie na jej rzecz zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez nią w 

 
5 
wypadku. To czy Fundusz przyjął czy nie przyjął obowiązku wypłacenia J. M. 
zadośćuczynienia w niczym nie zmieniało sytuacji  strony pozwanej w zaskarżonej 
sprawie, w której odpowiadała ona za  J. M., jako sprawcę wypadku drogowego, 
wobec M. R., jako   poszkodowanego w tym wypadku. Odpowiedzialność lub 
brak  odpowiedzialności Funduszu wobec J. M. za skutki wypadku nie mógłby mieć 
zatem niewątpliwie żadnego wpływu na wynik zaskarżonej sprawy i  jako taki nie 
został wskazany przez skarżącą, jako podstawa żądania wznowienia. Nie może 
więc mieć żadnego znaczenia dla ustalenia początku terminu przewidzianego w art. 
407 § 1 k.p.c. to, kiedy strona pozwana dowiedziała się o  stanowisku 
Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie wniosku J. M. o 
wypłatę zadośćuczynienia. 
   Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na 
wskazanej przez stronę pozwaną podstawie rozpoczął zatem bieg w dniu 
18 czerwca 2010 r., gdy otrzymała odpis prawomocnego wyroku karnego i upłynął 
w dniu 18 września 2010 r., a więc trafne jest stanowisko Sądu Apelacyjnego, 
iż skarga o wznowienie, wniesiona w dniu 10 grudnia 2010 r., została wniesiona po 
terminie, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. 
  Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.     
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI