II Cz 1425/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-12-14
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
egzekucjatytuł wykonawczypozbawienie wykonalnościwłaściwość sądukpczażaleniekomornik

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając niewłaściwość Sądu Rejonowego do rozpoznania sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdyż właściwy jest sąd, w którego okręgu siedzibę ma komornik prowadzący egzekucję.

Powód R. B. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim. Sąd Rejonowy uznał, że właściwy jest sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, a przez to rozumiał siedzibę komornika. Powód argumentował, że właściwy jest sąd miejsca zamieszkania dłużnika lub miejsce położenia zajętego majątku. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego i wskazując, że właściwość sądu w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego ustala się według siedziby komornika, a nie miejsca położenia majątku czy zamieszkania dłużnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda R. B. na postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu swojej niewłaściwości miejscowej i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 843 § 1 k.p.c., zgodnie z którym powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Sąd pierwszej instancji zinterpretował „miejsce prowadzenia egzekucji” jako miejsce siedziby komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Powód w zażaleniu zarzucił błędną wykładnię art. 843 § 1 k.p.c. i art. 200 k.p.c., argumentując, że właściwy jest sąd miejsca ogólnej właściwości dłużnika lub miejsce faktycznego prowadzenia egzekucji, w tym miejsce położenia zajętego majątku (samochodu) oraz miejsce zamieszkania dłużnika. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, oddalił je, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przez „sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję” należy rozumieć sąd, w którego okręgu siedzibę ma organ egzekucyjny. Miejsce położenia majątku dłużnika oraz miejsce zamieszkania dłużnika nie mają wpływu na ustalenie właściwości miejscowej sądu w postępowaniu przeciwegzekucyjnym, chyba że powództwo zostało wniesione przed wszczęciem egzekucji (art. 843 § 2 k.p.c.), co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 89/02, wskazując na analogię przepisów dotyczących właściwości sądu przy powództwach przeciwegzekucyjnych i ustalania organu egzekucyjnego w przypadku zbiegu egzekucji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwy jest sąd, w którego okręgu siedzibę ma organ egzekucyjny prowadzący egzekucję.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że interpretacja art. 843 § 1 k.p.c. dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa. Określenie „sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję” odnosi się do siedziby komornika, a nie miejsca położenia majątku dłużnika czy jego miejsca zamieszkania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 843 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Przez 'sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję' należy rozumieć sąd, w którego okręgu siedzibę ma organ egzekucyjny prowadzący egzekucję.

Pomocnicze

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 843 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wniesienia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności zanim została wszczęta egzekucja, powództwo wytacza się według przepisów o właściwości ogólnej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.e. art. 8

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

k.p.c. art. 773 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość sądu w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego ustala się według siedziby komornika prowadzącego egzekucję.

Odrzucone argumenty

Właściwy jest sąd miejsca zamieszkania dłużnika. Właściwy jest sąd miejsca położenia zajętego majątku. Sąd Rejonowy w Szczecinie jest właściwy, ponieważ egzekucja prowadzona jest z majątku znajdującego się na jego obszarze i dłużnik ma tam centrum życiowe.

Godne uwagi sformułowania

przez „sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję” należy rozumieć sąd, w którego okręgu siedzibę ma organ egzekucyjny prowadzący egzekucję Miejsce prowadzenia egzekucji nie wyznacza natomiast miejsce położenia majątku, co do którego skierowana została egzekucja.

Skład orzekający

Violetta Osińska

przewodniczący-sprawozdawca

Marzenna Ernest

sędzia

Sławomir Krajewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu w sprawach o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdy egzekucja jest już prowadzona."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja została już wszczęta. Nie dotyczy sytuacji, gdy powództwo jest wnoszone przed wszczęciem egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej, jaką jest właściwość sądu w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Gdzie pozwać o pozbawienie wykonalności? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową kwestię właściwości miejscowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 1425/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym Przewodniczący: SSO Violetta Osińska (spr.) Sędziowie SSO Marzenna Ernest SSO Sławomir Krajewski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2013 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. B. , przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w W. , o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 30 lipca 2013 r., wydane w sprawie I C 1396/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 1425/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, I Wydział Cywilny, udzielił uprawnionemu R. B. zabezpieczenia roszczenia o pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - bankowego tytułu egzekucyjnego wydanego przez (...) Bank (...) S.A. w W. z dnia 22 lutego 2013 roku zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 11 marca 2013 roku, sygn. akt IX Co 1590/13 - poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim M. K. , sygn. akt Km 3228/13 - do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (I) oraz stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim (II). W uzasadnieniu punktu II Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 843 § 1 k.p.c. powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję i właściwość ta ma charakter wyłączny. W ocenie Sądu Rejonowego miejscem prowadzenia egzekucji jest siedziba komornika sądowego, który wykonuje czynności egzekucyjne w danej sprawie. O ile bowiem poszczególne czynności egzekucyjne podejmowane mogą być na obszarze właściwości różnych sądów, to miejscem, w którym ogniskuje się postępowanie egzekucyjne, jest miejsce siedziby organu właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i koordynowania wszystkich czynności objętych tym postępowaniem. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę w trybie art. 200 § 1 k.p.c. sądowi miejscowo wyłącznie właściwemu. Na powyższe postanowienie powód wniósł zażalenie, w którym zaskarżył postanowienie w części tj. co do punktu II i wniósł o jego uchylenie w zaskarżonym zakresie oraz przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie art. 843 § 1 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd miejsca siedziby komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sytuacji, gdy z przedmiotowego przepisu wynika jednoznacznie, że sądem właściwym jest sąd miejsca prowadzenia egzekucji tj. sąd ogólnej właściwości dłużnika - Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie oraz naruszenie art. 200 k.p.c. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy brak było podstaw do jego zastosowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Komornika Sądowego w S. M. K. , który został wybrany (spoza właściwości ogólnej) przez wierzyciela do prowadzenia tego postępowania. Skarżący wskazała jednak, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji nie jest właściwe, albowiem egzekucja prowadzona jest ze składników majątkowych znajdujących się na obszarze właściwości Sądu Rejonowego Szczecin - P. w S. a ponadto dłużnik R. B. ma miejsce zamieszkania w S. i tu jest jego centrum życiowe. Skarżący nadmienił, iż w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia należącego do niego samochodu osobowego, który również znajduje się w S. i tu jest zarejestrowany. W ocenie skarżącego, Sąd Rejonowy niesłusznie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim, gdyż kierował się on jedynie siedzibą organu egzekucyjnego, a nie faktycznym miejscem dokonywania czynności egzekucyjnych. Skarżący dodał, iż o niewłaściwej interpretacji art. 843 k.p.c. świadczy także stanowisko wypracowane przez doktrynę, gdzie wskazuję się, iż określenie właściwości miejscowej według dyspozycji powyższego artykułu uzależnione jest od tego, czy w danej sprawie została już wszczęta egzekucja. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, iż powództwa wniesione w toku postępowania egzekucyjnego rozpoznaje sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, jednakże pojęcia tego nie należy utożsamiać z siedzibą komornika, który prowadzi egzekucję, w razie dokonania wyboru organu egzekucyjnego zgodnie z art 8 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji . W związku z powyższym skarżący stwierdził, że przesłanką ustalenia miejscowej właściwości sądu jest zgodnie z art. 843 § 1 k.p.c. miejsce prowadzenia egzekucji, a nie siedziby komornika. Dodał, iż ocena właściwości sądu tyczy się konkretnej egzekucji (których może być wiele, z różnych składników majątkowych), a nie ustalonej abstrakcyjnie na podstawie jedynie siedziby kancelarii komorniczej. W konsekwencji skarżący uznał, iż brak było podstaw do przekazania sprawy na podstawie art. 200 k.p.c. Według skarżącego wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania uzasadnia fakt, iż podstawą rozstrzygnięcia powinna być analiza dokonanych już czynności komorniczych, w szczególności zbadanie miejsca położenia składników majątkowych podległych zajęciu komorniczemu. Wobec powyższego powód uznał, iż jego zażalenie jest zasadne i w pełni uzasadnione. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę do Sądu właściwego. Kwestię właściwości Sądu do rozpoznania powództwa przeciwegzekucyjnego reguluje przepis art. 843 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym powództwo takie wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż egzekucja prowadzona jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim M. K. . Zdaniem Sądu Okręgowego, wbrew stanowisku skarżącego, przez „sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję” należy rozumieć sąd, w którego okręgu siedzibę ma organ egzekucyjny prowadzący egzekucję. Miejsce prowadzenia egzekucji nie wyznacza natomiast miejsce położenia majątku, co do którego skierowana została egzekucja. Miejsce położenia majątku dłużnika pozostaje w takim wypadku bez znaczenia. Gdyby ustawodawca chciał uzależnić właściwość sądu, od miejsca położenia rzeczy, uczyniłby to w sposób wyraźny, stanowiąc, że właściwy jest sąd, w którego okręgu znajduje się przedmiot, którego wyłączenia spod egzekucji domaga się osoba trzecia. Pogląd ten znajduje uzasadnienie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2003 r. wydanej w sprawie III CZP 89/02, w której zostało wskazane, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, o wyznaczeniu organu egzekucyjnego do łącznego dalszego prowadzenia egzekucji rozstrzyga sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się siedziba komornika lub administracyjnego organu egzekucyjnego, który pierwszy wszczął egzekucję ( art. 773 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. ). Art. 773 § 1 k.p.c. i art. 843 § 1 k.p.c. posługują się zbliżonymi pojęciami, a zatem należy uznać aktualność wywodów Sądu Najwyższego również co do właściwości sądu przy powództwach przeciwegzekucyjnych. Bez znaczenia są zatem wywody skarżącego odnośnie dokonanego zajęcia majątku dłużnika znajdującego się w S. , gdyż jak już wyżej wspomniano okoliczność ta nie ma wpływu na ustalenie właściwości miejscowej sądu w postępowaniu przeciwegzekucyjnym. Równie pozbawione znaczenia są okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania dłużnika i miejsca położenia jego centrum życiowego. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie, gdyby powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności było wnoszone zanim została wszczęta egzekucja, gdyż w takiej sytuacji, stosownie do treści art. 843 § 2 k.p.c. , powództwo wytacza się według przepisów o właściwości ogólnej. Taka okoliczność jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI