II Cz 142/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów postępowania, uznając, że zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów jest właściwa w sprawie o zadośćuczynienie, nawet jeśli jego wysokość zależy od oceny sądu.
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, które uchyliło wcześniejsze postanowienie w przedmiocie kosztów i zasądziło od powoda na rzecz pozwanego kwotę 162,55 zł tytułem kosztów postępowania. Powód zarzucił naruszenie art. 100 k.p.c., twierdząc, że pozwany powinien ponieść całość kosztów ze względu na ocenny charakter roszczenia. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów (art. 100 zd. 1 k.p.c.) jest właściwa, ponieważ ustalenie wysokości zadośćuczynienia zależy od swobodnej oceny sądu, a powód dochodził kwoty rażąco wygórowanej.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał zażalenie powoda Ł. C. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które uchyliło punkt wyroku dotyczący kosztów postępowania i zasądziło od powoda na rzecz pozwanego (...) S.A. kwotę 162,55 zł tytułem kosztów. Sąd Rejonowy uznał zażalenie pozwanego za oczywiście uzasadnione i zastosował zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów na podstawie wyniku postępowania (art. 100 k.p.c.). Powód w swoim zażaleniu zarzucił naruszenie art. 100 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie, argumentując, że roszczenie miało charakter ocenny i pozwany powinien ponieść całość kosztów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda. Sąd podkreślił, że zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów (art. 100 zd. 1 k.p.c.) jest regułą, a odstępstwo od niej, przewidziane w art. 100 zd. 2 k.p.c. (obciążenie jednej strony wszystkimi kosztami, gdy określenie należnej sumy zależy od oceny sądu), nie ma zastosowania w każdym przypadku. Sąd uznał, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku komunikacyjnym (art. 445 § 1 k.c.) należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, co sprawia, że zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. nie jest wykluczone. Jednakże, sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie powód dochodził kwoty 30.000 zł, a został mu zasądzony jedynie 10.000 zł, co stanowiło tylko 33,33% jego żądania. W ocenie Sądu Okręgowego, taka sytuacja uzasadniała zastosowanie zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów, a nie obciążenie pozwanego wszystkimi kosztami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku, gdy powód dochodzi zadośćuczynienia, a jego żądanie jest rażąco wygórowane w stosunku do kwoty ostatecznie zasądzonej, sąd może zastosować zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów, a nie obciążyć pozwanego wszystkimi kosztami.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia zależy od oceny sądu, co teoretycznie pozwala na zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. Jednakże, w sytuacji, gdy powód dochodził kwoty 30.000 zł, a zasądzono mu tylko 10.000 zł (33,33% żądania), sąd uznał, że zachodzi podstawa do zastosowania zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany (...) S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. C. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 100 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów w razie częściowego uwzględnienia żądań powoda.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość obciążenia jednej strony wszystkimi kosztami, gdy określenie należnej sumy zależy od oceny sądu.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę.
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do uwzględnienia zażalenia przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 385 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie wysokości zadośćuczynienia zależy od oceny sądu, co pozwala na zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. Żądanie powoda było rażąco wygórowane w stosunku do kwoty ostatecznie zasądzonej.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda miało charakter typowo ocenny, co powinno skutkować zastosowaniem art. 100 zd. 2 k.p.c. i obciążeniem pozwanego w całości kosztami postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów określenie należnej mu sumy zależało od oceny sądu sfera swobodnego uznania sędziowskiego żądanie zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości rażąco wygórowanej
Skład orzekający
Henryk Haak
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Szwedowski
sędzia
Marian Raszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady rozdzielenia kosztów w sprawach o zadośćuczynienie, zwłaszcza gdy żądanie jest rażąco wygórowane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proporcji między żądaną a zasądzoną kwotą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów postępowania w sprawach cywilnych, co jest istotne dla prawników, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.
“Kiedy sąd może obciążyć Cię wszystkimi kosztami? Kluczowa interpretacja art. 100 k.p.c.”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
koszty postępowania: 162,55 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 142/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 31 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak – spr. Sędziowie : SSO Paweł Szwedowski SSO Marian Raszewski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ł. C. (1) przeciwko (...) S.A. z siedzibą w Ł. o zapłatę w przedmiocie zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I C 1314/12 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II Cz 142/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. uwzględnił zażalenie pozwanego (...) S.A. z siedzibą w Ł. i uchylił zawarte w punkcie III wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 3 grudnia 2013 r. postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 1) oraz zasądził od powoda Ł. C. (1) na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w Ł. kwotę 162,55 zł tytułem kosztów postępowania. Argumentując powyższe rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał, że zażalenie pozwanego jest oczywiście uzasadnione i – w konsekwencji – orzekł w przedmiocie rozliczenia między stronami kosztów procesu stosując zasadę stosunkowego ich rozdzielenia na podstawie wyniku postępowania ustanowioną w art. 100 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód zarzucając naruszenie art. 100 k.p.c. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, tj. bez uwzględnienia faktu, że roszczenie powoda miało charakter typowo ocenny, co winno skutkować zastosowaniem art. 100 zd. 2 k.p.c. i obciążeniem pozwanego w całości wszystkimi kosztami postępowania. Mając na uwadze podniesiony zarzut skarżący wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz tytułem zwrotu kosztów postępowania kwoty w łącznej wysokości 4.414,66 zł. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2014 r. strona powodowa wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 100 zdanie 1 k.p.c. , w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań powoda koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Odstępstwo od tej zasady zostało ustanowione m.in. w przepisie art. 100 zdanie 2 k.p.c. , według którego w razie częściowego uwzględnienia żądań pozwu sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów m.in. wówczas, gdy określenie należnej mu sumy zależało od oceny sądu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie – wbrew stanowisku skarżącego – nie zachodzą podstawy do odstąpienia od przewidzianej w art. 100 zd. 1 k.p.c. zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania. W niniejszej sprawie powód Ł. C. (2) domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w Ł. – na podstawie art. 445 § 1 k.c. - kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek ulegnięcia wypadkowi komunikacyjnemu. Ustalenie, jaka kwota zadośćuczynienia w konkretnych okolicznościach jest "odpowiednia", należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego (post. SN z 27.07.2005 r., II KK 54/05, LEX nr 152495). Należy zatem uznać, że zależy ono od oceny sądu, gdyż przepisy prawa materialnego cywilnego nie określają ściśle kryterium określenia wysokości żądania, co sprawia, że zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. nie jest w takich wypadkach wykluczone (por. wyr. SN z 09.08.1965 r., II PR 267/65, LEX nr 13887; post. SN z 10.03.1972 r., II CZ 6/72, LEX nr 7072; uzasadnienie post. SN z 17.11.2011 r., III CZ 61/11, LEX nr 1101327; wyr. SA w Białymstoku z 12.09.2013 r., I ACa 363/13, LEX nr 1372247). Nie oznacza to jednak, że przepis art. 100 zd. 2 k.p.c. znajdzie zastosowanie w tego rodzaju sprawach w każdym przypadku. Literalne brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że jego zastosowanie nie jest obligatoryjne i zależy od uznania sądu, opartego na zasadach słuszności. Przyjmuje się m.in., że wyłączenie przewidzianej w art. 100 zd. 2 k.p.c. możliwości włożenia na pozwanego obowiązku zwrotu wszystkich kosztów procesu winno nastąpić w sytuacji, w której strona powodowa żądała zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości rażąco wygórowanej w stosunku do przyznanych, w podobnych przypadkach, w orzecznictwie sądowym (zob. wyr. SN z 04.10.1972 r., II PR 223/72, LEX nr 7144; post. SN z 17.11.2011 r., III CZ 61/11, LEX nr 1101327; post. SN z 05.12.2012 r., I CZ 43/12, LEX nr 1284711; wyr. SA w Białymstoku z 12.09.2013 r., I ACa 363/13, LEX nr 1372247). W ocenie Sądu Okręgowego tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co skutkowało zasądzeniem na rzecz powoda kwoty 10.000,00 zł i – w konsekwencji – ostaniem się ze swoim żądaniem jedynie w 33,33 %. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI