II Cz 137/14

Sygn. akt II Cz 137/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 31 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Henryk Haak – spr. Sędziowie : SSO Paweł Szwedowski SSO Marian Raszewski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) . S. z siedzibą w G. z udziałem K. N. , D. K. , K. W. , M. W. , D. W. , P. W. , P. S. i B. M. o stwierdzenie nabycia spadku po L. N. w przedmiocie zażalenia wnioskodawcy na punkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. akt I Ns 479/12 postanawia: I. zmienić punkt 2 zaskarżonego postanowienia i nadać mu następujące brzmienie: 2. zasądzić solidarnie od uczestników postępowania D. K. , K. W. , M. W. , D. W. , P. W. , P. S. i B. M. na rzecz wnioskodawcy (...) S. z siedzibą w G. kwotę 883,00 zł (osiemset osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania, II. zasądzić solidarnie od uczestników postępowania D. K. , K. W. , M. W. , D. W. , P. W. , P. S. i B. M. na rzecz wnioskodawcy (...) S. z siedzibą w G. kwotę 90,00 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kaliszu kosztami postępowania obciążył wnioskodawcę uznając je za uiszczone w całości. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i to uzasadnia poniesienie kosztów w sposób opisany w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca zarzucając jemu naruszenie art. 520 k.p.c. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do niezasądzenia na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania w kwocie 883,00 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania nieprocesowego ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty połączone z jego działaniem lub z czynnościami sądu podjętymi w jego interesie. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo m.in. w art. 520 § 2 k.p.c. , według którego, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. O sprzeczności interesów uczestników można mówić, gdy występują w tym postępowaniu jako swego rodzaju przeciwnicy w zakresie żądania rozpoznawanego w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku jako wierzyciel spadkodawcy. Jest to zgodne z art. 1025 k.c. , który stwierdza, że sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Uczestnicy postępowania są następcami prawnymi spadkodawcy, tym samym dłużnikami wnioskodawcy. Interes wnioskodawcy realizuje się więc w uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym dłużniku w celu umożliwienia dochodzenia swojej wierzytelności. Jest on zatem sprzeczny z interesem uczestników postępowania. Uwzględnienie bowiem wniosku o stwierdzenie nabycia spadku umożliwia wierzycielowi zaspokojenie jego roszczenia i pozostaje w sprzeczności z interesem spadkobierców. Nie jest tu istotne dla ustalenia sprzeczności tych interesów, czy uczestnicy postępowania zgadzają się z treścią wniosku, czy też wnoszą o jego oddalenie. Sprzeczność interesów wynika bowiem nie z akceptacji, czy negacji wniosku, ale z roli poszczególnych osób wynikającej ze stosunku zobowiązaniowego. Zobowiązanie polega bowiem na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić ( art. 353 k.c. ). Skoro dłużnicy nie spełnili świadczenia, wierzyciel ma prawo realizować je w drodze postępowania sądowego. Do tego natomiast konieczne jest stwierdzenie nabycia spadku. Uzyskanie przez wnioskodawcę stwierdzenia nabycia spadku leży w jego interesie, gdyż jest to pierwszy i niezbędny krok do uzyskania od uczestników należnego jemu świadczenia. Względy słuszności przemawiają przy tym za tym, że kosztami tego postępowania, które powstały w konsekwencji niespłacenia wierzytelności, nie powinien być obciążony wierzyciel, lecz dłużnicy (por. Andrzej Zieliński, Joanna Budnowska, Zwrot kosztów postępowania nieprocesowego , Palestra 1995/7/59). W takiej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że kosztami niniejszego postępowania należy obciążyć wszystkich spadkobierców, z wyjątkiem nieżyjącej K. N. , przy czym obciążenie to winno być solidarne, co wynika z faktu, że koszty te należą do długu spadku i przed działem spadku odpowiadają za nie spadkodawcy solidarnie ( art. 1034 k.c. ). Ustalając zakres obciążenia należało mieć na uwadze zasadę, że w postępowaniu nieprocesowym stosuje się odpowiednio przepisy art. 98 k.p.c. w zakresie, w jakim określają one koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i do celowej obrony (por. Agnieszka Góra-Błaszczykowska /w/ Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją Henryka Doleckiego i Tadeusza Wiśniewskiego , Warszawa 2011, tom II, s. 70), i – w konsekwencji uznać - że oprócz opłaty od wniosku i opłaty od pełnomocnictwa procesowego, do tej kategorii kosztów zaliczyć należy poniesione przez wnioskodawcę koszty opłaty skarbowej od dokumentów urzędowych, opłaty od pełnomocnictwa i koszty wniosku o wskazanie następców prawnych. Z uwagi na powyższe, należało - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. - orzec jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).