II CZ 135/11
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie sądu okręgowego o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, uznając brak podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, który oddalił jego wniosek o wyłączenie sędziego. Pozwany argumentował, że sędzia mogła być nieobiektywna ze względu na wcześniejszy udział w postępowaniu zabezpieczającym i wyrażony pogląd prawny. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sam udział sędziego w wcześniejszych etapach postępowania lub wyrażenie poglądu prawnego nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego B. Ł. Sąd Okręgowy uznał wnioski o wyłączenie za bezprzedmiotowe, ponieważ sędzia nie była wyznaczona do rozpoznania sprawy głównej, a także nie istniały przesłanki do wyłączenia z ustawy ani okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Sąd Okręgowy podkreślił, że sam fakt udziału sędziego w postępowaniu zabezpieczającym czy znajomość sprawy nie przesądza o braku bezstronności, podobnie jak prezentowanie określonego poglądu prawnego. Pozwany K. K. zarzucił naruszenie art. 49 k.p.c., twierdząc, że błędnie przyjęto brak okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do art. 49 k.p.c., zgodnie z którym sędziego wyłącza się, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie wątpliwości nie są uzasadnione samym udziałem sędziego w wcześniejszych etapach postępowania lub w postępowaniu incydentalnym, ani wyrażeniem określonego poglądu prawnego, który odzwierciedla stanowisko sądu, a niekoniecznie osobisty pogląd sędziego. Ponieważ wątpliwości skarżącego nie znalazły uzasadnienia, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam udział sędziego w wcześniejszych etapach postępowania lub w postępowaniu incydentalnym, jak również wyrażenie przez niego określonego poglądu prawnego, nie stanowi podstawy do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 49 k.p.c. wymaga wyłączenia sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Podkreślono, że sam udział w wcześniejszych etapach postępowania lub w postępowaniu zabezpieczającym, a także prezentowanie poglądu prawnego (który odzwierciedla stanowisko sądu, a niekoniecznie osobisty pogląd sędziego), nie uzasadnia takich wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił zażalenie
Strona wygrywająca
pozwany K. K. (w zakresie oddalenia zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| W. Ł. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Orzeczenie o wyłączeniu jest niezbędne zawsze wtedy, gdy przynajmniej u jednej ze stron powstało choćby subiektywne, ale uzasadnione wątpienie o bezstronności sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego w postępowaniu zabezpieczającym nie przesądza o braku bezstronności. Wyrażanie przez sędziego określonego poglądu prawnego nie oznacza braku bezstronności. Stanowisko sądu odzwierciedlone w uzasadnieniu orzeczenia nie musi być tożsame z osobistym poglądem sędziego. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą być uzasadnione, a nie subiektywne.
Odrzucone argumenty
Sędzia B. Ł. powinna zostać wyłączona z rozpoznania sprawy z uwagi na wcześniejszy udział w postępowaniu zabezpieczającym i wyrażony pogląd prawny.
Godne uwagi sformułowania
Sam fakt, wskazywany jako uzasadnienie wniosku o wyłączenie, że sędzia brała udział w wydaniu postanowienia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o udzieleniu powodowi zabezpieczenia oraz jej znajomość sprawy nie przesądza o braku bezstronności. Okoliczność, iż sędzia prezentuje określony pogląd co do rozumienia określonych przepisów nie oznacza, że nie jest ona bezstronna. Z przepisu tego wynika, że orzeczenie o wyłączeniu jest niezbędne zawsze wtedy, gdy przynajmniej u jednej ze stron powstało choćby subiektywne, ale uzasadnione wątpienie o bezstronności sędziego. Takiego przeświadczenia nie uzasadnia sam udział sędziego, który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, we wcześniejszych etapach postępowania w danej sprawie, jak również w ściśle z nią związanym incydentalnym postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Skarżący, zarzucając sędziemu brak bezstronności z tej przyczyny, że w postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia powództwa wyraziła określony pogląd prawny, nie dostrzega różnicy pomiędzy osobistym poglądem sędziego, a stanowiskiem sądu. Wyrażany przez członka składu orzekającego pogląd co do rozstrzygnięcia objęty jest tajemnicą i nie jest stronom ujawniany, o ile sędzia nie złożył zdania odrębnego.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja art. 49 k.p.c. w kontekście wcześniejszego udziału sędziego w sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad dotyczących bezstronności sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest wyłączenie sędziego, i wyjaśnia kryteria bezstronności, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy sędzia może być uznany za nieobiektywnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 135/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa A. S. przeciwko W. Ł., K. K., A. S. i J. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia pozwanego K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa A. S. przeciwko W. Ł., K. K., A. S. i J. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oddalił wnioski pozwanych o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego B. Ł. Sąd Okręgowy wskazał, że SSO B. Ł. nie została wyznaczona do rozpoznania sprawy 1474/10, więc wnioski o jej wyłączenie są bezprzedmiotowe i już z tego względu powinny być oddalone. Nie istnieje też podstawa do wyłączenia sędziego z ustawy wskazana w art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. ani nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Sam fakt, wskazywany jako uzasadnienie wniosku o wyłączenie, że sędzia brała udział w wydaniu postanowienia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o udzieleniu powodowi zabezpieczenia oraz jej znajomość sprawy nie przesądza o braku bezstronności. Okoliczność, iż sędzia prezentuje określony pogląd co do rozumienia określonych przepisów nie oznacza, że nie jest ona bezstronna. Pozwany K. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wyłączenie SSO B. Ł. od rozpoznania sprawy, zarzucając naruszenie art. 49 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że orzeczenie o wyłączeniu jest niezbędne zawsze wtedy, gdy przynajmniej u jednej ze stron powstało choćby subiektywne, ale uzasadnione wątpienie o bezstronności sędziego 3 (wyrok SN z 24 lipca 2009 r., II CSK 61/09, nie publ.; postanowienia SN z 29 października 1993 r., I CO 37/93, nie publ.; z 4 grudnia 1969 r., I CZ 124/69, nie publ.). Takiego przeświadczenia nie uzasadnia sam udział sędziego, który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, we wcześniejszych etapach postępowania w danej sprawie, jak również w ściśle z nią związanym incydentalnym postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Skarżący, zarzucając sędziemu brak bezstronności z tej przyczyny, że w postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia powództwa wyraziła określony pogląd prawny, nie dostrzega różnicy pomiędzy osobistym poglądem sędziego, a stanowiskiem sądu. Uzasadnienie orzeczenia odzwierciedla stanowisko sądu, które może, ale nie musi, być tożsame z poglądem uczestniczącego w składzie sądu sędziego. Wyrażany przez członka składu orzekającego pogląd co do rozstrzygnięcia objęty jest tajemnicą i nie jest stronom ujawniany, o ile sędzia nie złożył zdania odrębnego. Taka sytuacja nie miała miejsca. Wyrażane przez skarżącego wątpliwości odnośnie do braku bezstronności sędziego nie znajdują uzasadnienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę