II Cz 182/15

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2015-04-27
SAOSnieruchomościprawa rzeczoweŚredniaokręgowy
służebność przesyłukoszty postępowaniazażaleniesąd okręgowysąd rejonowyart. 520 k.p.c.sprzeczność interesówzasiedzenie służebności

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o kosztach postępowania, potwierdzając zasadność obciążenia go kosztami z uwagi na sprzeczność interesów stron w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu.

Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów postępowania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Zarzucał naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów, w tym art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że interesy stron w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, zwłaszcza w kontekście podnoszonej przez uczestnika kwestii zasiedzenia służebności, były sprzeczne, co uzasadniało zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. i obciążenie wnioskodawcy kosztami.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy M. D. na postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu (VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w Tucholi) z dnia 20 października 2014 roku, które oddaliło wniosek o ustanowienie służebności przesyłu i zasądziło od wnioskodawcy na rzecz uczestnika (...) Spółki z o.o. koszty postępowania w kwocie 2.252,05 zł. Wnioskodawca kwestionował w zażaleniu zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. i obciążenie go kosztami, argumentując sprzeczność interesów stron oraz brak podstaw do obciążenia go kosztami w sytuacji, gdy mógł istnieć szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd Okręgowy uznał jednak, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 520 § 2 k.p.c. Wyjaśnił, że sprzeczność interesów w postępowaniu nieprocesowym zachodzi, gdy wynik sprawy może wpłynąć na zwiększenie lub zmniejszenie uprawnień stron. Wskazał, że sprawy o ustanowienie służebności przesyłu, podobnie jak drogi koniecznej, charakteryzują się sprzecznością interesów, ponieważ prawo właścicielskie doznaje ograniczenia. Dodatkowo, w tej konkretnej sprawie, wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, podczas gdy uczestnik twierdził, że nabył ją przez zasiedzenie, co stanowiło kwestię prejudycjalną i wyraźnie wskazywało na sprzeczność stanowisk. W związku z tym Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c., zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, interesy stron w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu są sprzeczne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sprzeczność interesów zachodzi, gdy wynik sprawy może wpłynąć na zwiększenie lub zmniejszenie uprawnień stron. Ustanowienie służebności przesyłu ogranicza prawo własności, a w tej konkretnej sprawie dodatkowo istniała rozbieżność stanowisk co do zasiedzenia służebności, co jest typowe dla spraw o zasiedzenie, gdzie interesy są zazwyczaj sprzeczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik ((...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.)

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepis, uznając sprzeczność interesów stron w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niezastosowanie tego przepisu przez sąd I instancji było uzasadnione.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Nie zastosowano przepisu, gdyż nie stwierdzono szczególnie uzasadnionego wypadku uzasadniającego odstąpienie od obciążenia wnioskodawcy kosztami.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście zarzutu naruszenia art. 102.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w kontekście wykładni pojęcia sprzeczności interesów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2

Wspomniany w kontekście kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 7

Wspomniany w kontekście kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 6 pkt.3

Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika za udział w postępowaniu zażaleniowym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 12 pkt 2 ppkt. l

Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika za udział w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. przez Sąd Rejonowy z uwagi na sprzeczność interesów stron w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Istnienie sprzeczności interesów w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, ze względu na ograniczenie prawa własności. Wyraźna sprzeczność stanowisk stron w tej sprawie, w tym kwestia zasiedzenia służebności, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez jego zastosowanie i obciążenie wnioskodawcy kosztami. Naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 102 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez niezastosowanie i odmowę przyjęcia szczególnie uzasadnionego wypadku do nieobciążania kosztami.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia zawarta w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. pojęcia sprzeczności interesów może budzić wątpliwości, skoro jednak przepis ten odnosi się do rozliczenia kosztów pomiędzy uczestnikami, tj. osobami, których praw dotyczy wynik postępowania ( art. 510 § 1 k.p.c. ), to reguły wykładni systemowej i logicznej pozwalają przyjąć, że sprzeczność interesów zachodzi wtedy, gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie może wywrzeć wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie sfery ich uprawnień Nie powinno jednak budzić sprzeciwu stwierdzenie, że do tej kategorii spraw, podobnie jak sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, zaliczają się sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Istotne jest bowiem to, że prawo własności na skutek ustanowienia służebności przesyłu, doznaje ograniczenia spowodowanego ustanowieniem ograniczonego prawa rzeczowego i to na czas nieokreślony. Kwestia zasiedzenia służebności przesyłu miała w tej sprawie charakter prejudycjalny.

Skład orzekający

Janusz Kasnowski

przewodniczący

Wojciech Borodziuk

sędzia

Aurelia Pietrzak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 520 § 2 k.p.c. w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, zwłaszcza gdy podnoszona jest kwestia zasiedzenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów o kosztach postępowania nieprocesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla prawników praktyków, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy sąd każe płacić za spór o służebność? Wyjaśniamy zasady kosztów w sprawach o przesył.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 150 PLN

zwrot kosztów postępowania (sąd I instancji): 2252,05 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego (sąd I instancji): 257 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika (sąd I instancji): 240 PLN

opłata skarbowa od pełnomocnictwa (sąd I instancji): 17 PLN

koszty sądowe - zaliczka na biegłego (sąd I instancji): 1995,05 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 182/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski Sędziowie: SO Wojciech Borodziuk SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny w Tucholi zawarte w punkcie 2 (drugim) postanowienia z dnia 20 października 2014 roku, sygn. akt VI Ns 86/13 postanawia: 1) oddalić zażalenie, 2) zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. II Cz 182/15 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi w sprawie z wniosku M. D. z udziałem (...) Spółka z o.o. z siedzibą w P. o ustanowienie służebności postanowieniem z dnia 20 października 2014r. oddalił wniosek i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 2.252,05 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd I instancji wskazał, że uznał sprzeczność interesów stron w tym postępowaniu i o jego kosztach orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. i przepisów § 2 i § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (punkt 2 postanowienia). Zasądzono zatem od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę wynagrodzenia pełnomocnika uczestnika (240 zł) wraz z uiszczoną oplata skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kwotę 1995,05 zł tytułem uiszczonych przez uczestnika kosztów sądowych stanowiących zaliczkę na wynagrodzenie biegłego. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł wnioskodawca. Zarzucał naruszenie przepisu postępowania to jest art. 520 § 2 k.p.c. , § 2 i 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez ich zastosowanie i obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania i nakazanie ich zwrotu uczestnikowi, naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania i nakazanie ich zwrotu uczestnikowi w przypadku braku do tego podstaw, naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 102 w zw. z art. 13 § 2 kodeksu postępowania cywilnego , przez jego niezastosowanie, polegające na bezpodstawnej odmowie przyjęcia, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie wnioskodawcy obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Biorąc pod uwagę powyższe wnosił o: zmianę postanowienia w części tj. w zakresie punktu 2 i odstąpienie od obciążania wnioskodawcy kosztami postępowania, zasądzenie od Uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Ewentualnie, na wypadek nie uwzględnienia powyższego wniosku, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i pozostawienie sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego, a w przypadku rozstrzygania o kosztach postępowania przez sąd II instancji, wnosił o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że w przedmiotowej sprawie interesy zainteresowanych były sprzeczne i w konsekwencji w zakresie kosztów zastosował przepis art. 520 § 2 k.p.c. Wykładnia zawarta w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. pojęcia sprzeczności interesów może budzić wątpliwości, skoro jednak przepis ten odnosi się do rozliczenia kosztów pomiędzy uczestnikami, tj. osobami, których praw dotyczy wynik postępowania ( art. 510 § 1 k.p.c. ), to reguły wykładni systemowej i logicznej pozwalają przyjąć, że sprzeczność interesów zachodzi wtedy, gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie może wywrzeć wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie sfery ich uprawnień, np. w sprawie o ustanowienie drogi pomiędzy występującymi z takim wnioskiem a właścicielem nieruchomości, która ma zostać obciążona służebnością gruntową. (por. orzeczenie SN z dnia 5 grudnia 2012r. I CL 148/12 LEX 1284402). Stworzenie katalogu spraw, w których w postępowaniu nieprocesowym interesy uczestników są sprzeczne nie jest możliwe. Nie powinno jednak budzić sprzeciwu stwierdzenie, że do tej kategorii spraw, podobnie jak sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, zaliczają się sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Sam fakt, że właściciel nieruchomości obciążonej otrzymuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu jest niewystarczający do przyjęcia, że w takiej sytuacji interesy uczestników nie są sprzeczne. Istotne jest bowiem to, że prawo właścicielskie na skutek ustanowienia służebności przesyłu, doznaje ograniczenia spowodowanego ustanowieniem ograniczonego prawa rzeczowego i to na czas nieokreślony. Nie bez znaczenia również dla oceny czy w przedmiotowej sprawie zachodziła sprzeczność interesów były stanowiska prezentowane przez wnioskodawcę i uczestnika postępowania. Mianowicie wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności przesyłu na swojej nieruchomości za wynagrodzeniem. Natomiast uczestniczka twierdziła, że nabyła tę służebność przesyłu przez zasiedzenie. W sprawie zatem co do tej zasadniczej kwestii zainteresowani prezentowali rozbieżne stanowiska. Kwestia zasiedzenia służebności przesyłu miała w tej sprawie charakter prejudycjalny. Od niej bowiem w istocie zależało, czy wniosek wnioskodawcy zostanie uwzględniony. Tymczasem nie może budzić żadnej wątpliwości fakt, że do kategorii spraw, w których interesy uczestników są zazwyczaj sprzeczne zalicza się sprawy o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie. Sprzeczność bowiem co do wyniku sprawy oczekiwanego przez wnioskodawcę i uczestnika postępowania jest wyraźna. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił je w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. w z. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. , którego zastosowanie w tej sprawie zostało omówione powyżej. Kwota, którą wnioskodawca winien zapłacić na rzecz uczestnika stanowi wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu zażaleniowym ustalone w oparciu o przepis § 6 pkt.3 i § 12 pkt 2 ppkt. l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI