II CZ 131/11

Sąd Najwyższy2011-12-15
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegopostępowanie apelacyjneSąd Najwyższykodeks postępowania cywilnegopełnomocnik

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, uznając, że zasądzenie 50% stawki minimalnej było prawidłowe, mimo ustanowienia drugiego pełnomocnika.

Pozwani zaskarżyli postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia 75% stawki minimalnej za zastępstwo procesowe w postępowaniu apelacyjnym, argumentując, że ich pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zasada 75% dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany, a nie gdy ustanowiono dodatkowego pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1 marca 2011 r. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanych kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, stanowiącą 50% stawki minimalnej. Pozwani domagali się zasądzenia 75% stawki minimalnej, argumentując, że ich pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz przepisy wykonawcze, wyjaśnił, że do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Zasada zasądzania 75% stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym ma zastosowanie tylko wtedy, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany, a nie gdy ustanowiono dodatkowego pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek o zasądzenie dodatkowych kosztów związanych z błędnym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, wskazując, że zarządzenie nie podlega zaskarżeniu, a nadpłaconą opłatę sąd powinien zwrócić z urzędu. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prawidłowa stawka wynosi 50% stawki minimalnej, jeśli ustanowiono dodatkowego pełnomocnika, a pełnomocnik z pierwszej instancji nadal jest umocowany. Stawka 75% przysługuje tylko wtedy, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie, że do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Zasada 75% stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany, a nie gdy ustanowiono nowego pełnomocnika obok istniejącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
E. W.osoba_fizycznapozwana
F. W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (odpowiednio radcy prawnego) zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^14 k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

u.k.s.c. art. 80 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd powinien z urzędu zwrócić stronie różnicę między opłatą pobraną od strony a opłatą należną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada, że do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie tylko jednego pełnomocnika. Zasada 75% stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik z pierwszej instancji nie jest już umocowany, a nie gdy ustanowiono dodatkowego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Pozwani argumentowali, że przysługuje im 75% stawki minimalnej za zastępstwo procesowe w postępowaniu apelacyjnym, ponieważ ich pełnomocnik nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

zasada zaliczania do niezbędnych kosztów procesu wynagrodzenia tylko jednego pełnomocnika pełnomocnictwo nie zostało odwołane, ani nie wygasło na etapie postępowania apelacyjnego – jego umocowanie jedynie ograniczono w zakresie doręczeń zarządzenie stanowiące przyczynę powstania żądanych kosztów nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, w szczególności w sytuacji ustanowienia dodatkowego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów o kosztach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię praktyczną dotyczącą kosztów zastępstwa procesowego, która może być interesująca dla prawników zajmujących się tym tematem.

Czy ustanowienie drugiego pełnomocnika w apelacji podwaja koszty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 131/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa A. Spółki z ograniczoną  
odpowiedzialnością z siedzibą we W. 
przeciwko E. W. i F. W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., 
zażalenia pozwanych  
na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. II  
wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 1 marca 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem o kosztach, zawartym w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1 
marca 2011 r., zasądzono od powódki A. sp. z  o.o. z siedzibą we W. solidarnie na 
rzecz pozwanych E. W. i  F. W.  kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego w postępowaniu apelacyjnym, stanowiącą 50% stawki minimalnej. 
Pozwani zaskarżyli postanowienie w części, w której nie uwzględniono 
wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości równej 75% 
stawki i wnieśli o zmianę postanowienia przez zasądzenie kosztów postępowania 
apelacyjnego w kwocie 1819 zł (w tym także opłatę skarbową od pełnomocnictwa 
i  wydatki na znaczek pocztowy). W uzasadnieniu wskazali, że Sąd Okręgowy 
zasądzając kwotę 1.200 zł stanowiącą 50% właściwej stawki minimalnej (2.400 zł) 
nie dostrzegł, że ich pełnomocnik nie prowadził sprawy w  pierwszej instancji, a 
wówczas 
za 
uczestnictwo 
w 
postępowaniu 
apelacyjnym 
przysługuje 
pełnomocnikowi 75% danej stawki minimalnej, tj. 1.800 zł (zgodnie ze spisem 
kosztów z pisma z dnia 20 listopada 2010 r.), a nie tylko 50% tej stawki. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony (koszty procesu). Jak wynika z § 3 tego przepisu, do 
niezbędnych 
kosztów 
procesu 
strony 
reprezentowanej 
przez 
adwokata 
(odpowiednio radcy prawnego) zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż 
stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty 
sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. 
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu 
oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, 
radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy (art. 98 § 4 
k.p.c.).  
W 
postępowaniu 
przed 
Sądem 
pierwszej 
instancji 
pozwani 
byli 
reprezentowani przez radcę prawnego M. Ś., zaś w postępowaniu przed Sądem 
drugiej instancji przez dwóch radców prawnych, tj. radcę prawnego M. Ś. i radcę 

 
3 
prawnego A. S. Pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. Ś. nie zostało 
odwołane, ani nie wygasło na etapie postępowania apelacyjnego – jego 
umocowanie jedynie ograniczono w zakresie doręczeń. Ustanowienie kolejnego, 
nowego pełnomocnika, w osobie radcy prawnego A. S., z uwagi na zasadę 
zaliczania do niezbędnych kosztów procesu wynagrodzenia tylko jednego 
pełnomocnika, nie może zostać uwzględnione w orzekaniu o kosztach procesu, 
zwłaszcza, że chodzi o koszty niezbędne. Zasada, wedle której w postępowaniu 
apelacyjnym zasądza się 75% stawki minimalnej, jeżeli w pierwszej instancji nie 
prowadził sprawy ten sam pełnomocnik, dotyczy jedynie sytuacji, w której 
pełnomocnik działający przed sądem pierwszej instancji nie jest już umocowany w 
kolejnych 
etapach 
postępowania 
(pełnomocnictwo 
jest 
ograniczone 
do 
postępowania w pierwszej instancji, wygasło, zostało odwołane itp.), a zamiast tego 
pełnomocnika, lecz nie obok, zostaje ustanowiony nowy pełnomocnik (por. 
postanowienie SN z dnia 8  września 2010 r., sygn. akt II CZ 86/10, nie publ.). 
Podniesione w zażaleniu zarzuty należy zatem uznać za bezzasadne. 
Odnośnie do kosztów, o których zasądzenie dodatkowo wnieśli pozwani 
w  piśmie z dnia 7 lipca 2011 r., wywołanych błędnym wezwaniem do uzupełnienia 
braków formalnych zażalenia (zarządzenie z dnia 14 czerwca 2011 r. – k. 232), 
należy zauważyć, że zarządzenie stanowiące przyczynę powstania żądanych 
kosztów 
nie 
podlega 
zaskarżeniu 
zażaleniem 
do 
Sądu 
Najwyższego 
(art. 3941 k.p.c.). Jeśli chodzi o bezpodstawne pobranie uzupełniającej części 
opłaty od zażalenia w kwocie 1 zł, to na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 
28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2010 r., 
nr 90, poz. 594 z późn. zm.) sąd powinien z urzędu zwrócić stronie różnicę między 
opłatą pobraną od strony a opłatą należną. 
Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., 
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI