II CZ 130/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok Sądu Rejonowego i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę zbadania stosunku podstawowego pożyczki.
Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę z weksla in blanco jako przedwczesne, ponieważ weksel nie został przedstawiony do wykupu. Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę zbadania stosunku podstawowego (umowy pożyczki). Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że uchylenie wyroku było uzasadnione koniecznością całościowego rozstrzygnięcia sporu, w tym zbadania umowy pożyczki.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę opartego na wekslu in blanco, zabezpieczającym pożyczkę. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił powództwo, uznając je za przedwczesne z powodu nieprzedstawienia weksla do wykupu. Sąd Okręgowy w Ł. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania zasadności roszczenia w świetle stosunku podstawowego, czyli umowy pożyczki, której istnienie pozwana kwestionowała, podnosząc zarzut podrobienia jej podpisu na umowie. Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy było uzasadnione, ponieważ nierozpoznanie istoty sprawy (umowy pożyczki) wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet prawomocne oddalenie roszczenia wekslowego nie zamykałoby drogi do dochodzenia roszczenia ze stosunku podstawowego, dlatego celowe było całościowe rozstrzygnięcie sporu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może wydać orzeczenie kasatoryjne w sytuacji, gdy nierozpoznanie istoty sprawy wymaga przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 386 § 4 k.p.c. ogranicza możliwość wydawania orzeczeń kasatoryjnych przez sąd odwoławczy do dwóch przyczyn: nierozpoznania istoty sprawy oraz konieczności przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie rozpoznanie zarzutu o braku podstaw roszczenia z tytułu pożyczki stało się konieczne, gdyż nawet prawomocne oddalenie roszczenia z tytułu weksla nie zamykało powodowi drogi do dochodzenia roszczenia ze stosunku podstawowego, co czyniło celowym całościowe rozstrzygnięcie sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Spółka Akcyjna w G. | spółka | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie możliwości wydawania orzeczeń kasatoryjnych przez sąd odwoławczy do dwóch przyczyn: nierozpoznania istoty sprawy oraz konieczności przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zbadania stosunku podstawowego (umowy pożyczki) uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
Podstawową racją wprowadzonego w art. 386 § 4 ograniczenia możliwości wydawania orzeczeń kasatoryjnych przez sąd odwoławczy do dwóch przyczyn, jakimi są nierozpoznanie istoty sprawy oraz konieczność przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego, był wzgląd na zapewnienie sprawności postępowania. Czyniło to celowym rozstrzygnięcie sporu pomiędzy stronami w sposób całościowy, czego w rozstrzygnięciu Sądu I –ej Instancji zabrakło.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Agata Zając
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy w sytuacji, gdy nierozpoznanie istoty sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, zwłaszcza w sprawach dotyczących stosunku podstawowego przy roszczeniach wekslowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji art. 386 § 4 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zakresu kognicji sądu odwoławczego przy uchylaniu wyroków i przekazywaniu spraw do ponownego rozpoznania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 130/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSA Agata Zając w sprawie z powództwa M. Spółki Akcyjnej w G. przeciwko A. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt III Ca […] oddala zażalenie, pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 4 września 2015 r. uchylił wydany w niniejszej sprawie wyrok zaoczny uwzględniający powództwo z roszczenia wekslowego i oddalił je, jako przedwczesne, z uwagi na to, że powódka nie przedstawiła pozwanej weksla do wykupu. Na skutek apelacji powoda od tego rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 4 maja 2016 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła zażaleniem pozwana, wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powód dochodzi przeciwko pozwanej roszczenia z tytułu pożyczki zabezpieczonej przez pozwaną wekslem in blanco. Pozwana kwestionowała przede wszystkim fakt pobrania pożyczki twierdząc, że jej podpis na umowie został podrobiony, podnosiła również, że roszczenie oparte na wystawionym wekslu jest co najmniej przedwczesne, skoro nie została wezwana do jego wykupu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo z uwagi na przedwczesność roszczenia z tytułu weksla, uznając jednocześnie, że w tej sytuacji bezprzedmiotowym staje się badanie zasadności roszczenia w świetle stosunku podstawowego, a więc prowadzenie ustaleń, czy pozwana zaciągnęła pożyczkę u powoda, czy nie. Sąd Okręgowy nie wypowiedział się wprawdzie w sposób stanowczy, czy podziela stanowisko Sądu Rejonowego co do przedwczesności roszczenia z tytułu weksla, uznał jednak konieczność badania zasadności powództwa w świetle stosunku podstawowego i z tej przyczyny wydał rozstrzygnięcie kasatoryjne. Podważanie tego rozstrzygnięcia w zażaleniu jest nieusprawiedliwione. Podstawową racją wprowadzonego w art. 386 § 4 ograniczenia możliwości wydawania orzeczeń kasatoryjnych przez sąd odwoławczy do dwóch przyczyn, jakimi są nierozpoznanie istoty sprawy oraz konieczność przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego, był wzgląd na zapewnienie sprawności postępowania. W niniejszej sprawie rozpoznanie zarzutu o braku podstaw roszczenia z tytułu pożyczki stało się konieczne, gdyż nawet prawomocne oddalenie roszczenia z tytułu weksla nie zamykało by powodowi drogi do dochodzenia roszczenia ze stosunku podstawowego. Czyniło to celowym rozstrzygnięcie sporu pomiędzy stronami w sposób całościowy, czego w rozstrzygnięciu Sądu I –ej Instancji zabrakło. Ustalenie, czy pozwana zawarła z powodem umowę pożyczki wymaga przeprowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego w całości, stąd uchylenie wyroku Sąd Rejonowego w celu dokonania tych ustaleń było uzasadnione. Dlatego zażalenie podlegało oddaleniu, z pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 394/1 § 1/1 w zw. z § 3 k.p.c.). aj l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI