II CZ 130/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-02-14
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
zachowekzabezpieczenienieruchomośćprzedawnienieinteres prawnykodeks cywilnypostępowanie zabezpieczające

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie zabezpieczenia wniosku o zakaz zbywania nieruchomości, uznając brak uprawdopodobnienia interesu prawnego.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek o zabezpieczenie poprzez zakaz zbywania nieruchomości. Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie z tytułu zachowku jest przedawnione i brak jest interesu prawnego w zabezpieczeniu. Sąd Okręgowy, mimo że zakwestionował część argumentacji Sądu Rejonowego dotyczącą przedawnienia (wskazując na nowelizację k.c. wydłużającą termin do 5 lat), ostatecznie oddalił zażalenie z powodu braku uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z wniosku M. F. o udzielenie zabezpieczenia poprzez zakaz zbywania nieruchomości przez uczestniczkę B. M., na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich, które oddaliło ten wniosek. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję dwoma głównymi powodami: przedawnieniem roszczenia z tytułu zachowku (termin 3 lat od ogłoszenia testamentu upłynął) oraz brakiem uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił kwestię przedawnienia. Wskazał, że zgodnie z nowelizacją art. 1007 k.c. termin przedawnienia roszczeń z tytułu zachowku został wydłużony do 5 lat, a ustawa nowelizująca stosuje się do roszczeń powstałych przed jej wejściem w życie, jeśli nie były jeszcze przedawnione. Ponieważ testament ogłoszono 20 listopada 2009 r., a pięcioletni termin obowiązuje od 23 października 2011 r., roszczenie nie było przedawnione w momencie orzekania przez Sąd Rejonowy. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o zabezpieczenie nie zasługuje na uwzględnienie z innego powodu – braku uprawdopodobnienia interesu prawnego. Podkreślono, że interes prawny istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia. Wnioskodawca jedynie powziął wiadomość o zamiarze sprzedaży nieruchomości, nie uprawdopodabniając tego twierdzenia. Sąd zaznaczył, że właściciel ma prawo rozporządzać swoją własnością, a sam zamiar sprzedaży nie przekreśla możliwości zaspokojenia roszczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, nawet jeśli roszczenie nie jest przedawnione, z powodu braku uprawdopodobnienia interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że choć roszczenie z tytułu zachowku nie było przedawnione (ze względu na nowelizację k.c. i 5-letni termin), to wnioskodawca nie uprawdopodobnił interesu prawnego w zabezpieczeniu, gdyż sam zamiar sprzedaży nieruchomości przez uczestniczkę nie uniemożliwia ani nie utrudnia znacząco wykonania przyszłego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

B. M.

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznawnioskodawca
B. M.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 1007 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U 2011.85.458 art. 18

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie z tytułu zachowku jest przedawnione (argument Sądu Rejonowego, zakwestionowany przez SO). Zamiar sprzedaży nieruchomości przez uczestniczkę uzasadnia udzielenie zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

wnioskodawca nie uprawdopodobnił swojego roszczenia termin do skutecznego domagania się roszczenia z tytułu zachowku upłynął nie został uprawdopodobniony interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia wpływ terminu przedawnienia podlega uwzględnieniu tylko na zarzut badanie tej kwestii z urzędu jest niedopuszczalne wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie może zostać uwzględniony wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia sam zamiar sprzedaży nieruchomości nie uzasadnia udzielenia zabezpieczenia

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Jerzy Dydo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w zabezpieczeniu poprzez zakaz zbywania nieruchomości, gdy strona nie uprawdopodobniła swojego twierdzenia o zamiarze sprzedaży i nie wykazała, że brak zabezpieczenia uniemożliwi wykonanie orzeczenia. Również kwestia badania przedawnienia z urzędu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawdopodobnienia interesu prawnego. Interpretacja przepisów o przedawnieniu zachowku jest zgodna z aktualnym brzmieniem przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi proceduralne w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza konieczność uprawdopodobnienia interesu prawnego, a także porusza ważną kwestię przedawnienia roszczeń spadkowych i zmian w prawie.

Czy zamiar sprzedaży nieruchomości wystarczy do jej zabezpieczenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 130/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Alicja Chrzan SO Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. F. przy udziale B. M. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I Co 42/13 postanawia : oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek M. F. o udzielenie zabezpieczenia polegającego na orzeczeniu zakazu zbywania nieruchomości przez uczestniczkę B. M. . W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazując na treść art. 730 1 § 1 k.p.c. i § 2 k.p.c. podał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił swojego roszczenia. Zgodnie bowiem z art.1007 § 1 k.c. roszczenie uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu. Jak wynika zaś z akt sprawy I Ns 488/09 testament spadkodawczyni N. F. z 30 stycznia 2008 r. został ogłoszony na rozprawie 20 listopada 2009 r. Termin do skutecznego domagania się roszczenia z tytułu zachowku upłynął zatem 20 listopada 2012 r. Ponadto Sąd wskazał że nie został uprawdopodobniony interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, ponieważ wnioskodawca nie wykazał okoliczności, z których wynikałoby, że brak zabezpieczenia w postaci zakazu zbywania nieruchomości uniemożliwi w przyszłości wykonanie korzystnego dla niego orzeczenia . Powyższe orzeczenie zaskarżył wnioskodawca domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie zabezpieczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu, choć nie wszystkie przyczyny, na które powołał się Sąd Rejonowy, są prawidłowe. W pierwszej kolejności wskazać należy, że u pływ terminu przedawnienia podlega uwzględnieniu tylko na zarzut, stąd też badanie tej kwestii z urzędu jest niedopuszczalne. Z uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy wskazuje, że wyniku nowelizacji art. 1007 k.c. wydłużono termin przedawnienia roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń z 3 do 5 lat, liczonych od chwili ogłoszenia testamentu. Zgodnie z art. 18 ustawy z 08 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustawy (Dz. U 2011.85.458) do roszczeń, o których mowa w art. 1007 k.c. , powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Skoro pięcioletni termin przedawniania obowiązuje od 23 października 2011r., a testament ogłoszono 20 listopada 2009 r., to ocena istnienia przedawnienia roszczenia dokonana przez Sąd Rejonowy jest również błędna. Niemniej jednak wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie może zostać uwzględniony. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, który istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 § 1 i § 2 k.p.c. ). We wniosku podał tylko, że powziął wiadomość, że obowiązana B. M. zamierza sprzedać nieruchomość, przy czym w żaden sposób nie uprawdopodobnił swojego twierdzenia. Ponadto właściciel uprawniony jest do podejmowania czynności prawnych związanych z przysługującym mu prawem. Sam zamiar sprzedaży nieruchomości nie uzasadnia udzielenia zabezpieczenia, ponieważ nie przekreśla to co do zasady możliwości zaspokojenia uprawnionego, w razie uwzględnionego przez Sąd powództwa o zapłatę z tytułu zachowku. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy oddalił zażalenie stosownie do art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI