II CZ 129/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego uchylające postanowienie sądu rejonowego w sprawie podziału majątku wspólnego, uznając, że sąd okręgowy prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy.
Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, które uchyliło postanowienie sądu rejonowego w sprawie podziału majątku wspólnego. Sąd Najwyższy oddalił to zażalenie, stwierdzając, że sąd okręgowy prawidłowo uznał nierozpoznanie istoty sprawy. Kluczowe było to, że żaden z uczestników nie wyraził zgody na przyznanie mu nieruchomości wbrew jego woli, co uniemożliwiło sądowi dokonanie podziału.
Sprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego, w której wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie sądu okręgowego uchylające postanowienie sądu rejonowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu okręgowego, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego spłatę. W tej konkretnej sprawie ani wnioskodawczyni, ani uczestnik nie wyrazili zgody na przyznanie im objętej wnioskiem nieruchomości, co stanowiło kluczową przeszkodę w dokonaniu podziału przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy wskazał, że uzupełnienie postępowania dowodowego i dokonanie podziału przez sąd okręgowy w takiej sytuacji doprowadziłoby do pozbawienia uczestników możliwości kontroli orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego na rzecz innego uczestnika spłatę lub dopłatę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 212 § 2 k.c., wskazując, że zgoda uczestnika jest warunkiem koniecznym do przyznania mu prawa majątkowego i zasądzenia spłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
uczestnik L. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| L. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące podziału majątku wspólnego małżonków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowań procesowych stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w zakresie wstąpiła na drogę sądową, sąd drugiej instancji związany jest zakresem żądania.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące działu spadku stosuje się odpowiednio do podziału majątku wspólnego.
k.c. art. 212 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zniesienia współwłasności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd okręgowy prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z uwagi na brak zgody uczestników na przyznanie im nieruchomości wbrew ich woli.
Odrzucone argumenty
Zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie sądu okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
Niepodobna zignorować wyraźnego braku zgody uczestnika postępowania, wobec oddalenia jego żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, na przyznanie mu prawa własności nieruchomości. W postępowaniu o podział majątku wspólnego, sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego na rzecz innego uczestnika spłatę lub dopłatę. Przeto zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Górski
członek
Agata Zając
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Podkreślenie zasady, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego zgoda uczestnika na przyznanie mu składnika majątku jest niezbędna, a jej brak może prowadzić do uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody na przyznanie nieruchomości w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą podziału majątku wspólnego i konieczności uwzględniania woli stron, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Podział majątku: Czy sąd może zmusić Cię do przyjęcia nieruchomości wbrew Twojej woli?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 129/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSA Agata Zając w sprawie z wniosku H. W. przy uczestnictwie L. B. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV Ca …/16, oddala zażalenie; rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawia orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w P. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 lutego 2016 r., w sprawie z wniosku H. W., z udziałem L. B., o podział majątku wspólnego. Postanowienie zaskarżyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niepodobna zignorować wyraźnego braku zgody uczestnika postępowania, wobec oddalenia jego żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, na przyznanie mu prawa własności nieruchomości. W postępowaniu o podział majątku wspólnego, sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego na rzecz innego uczestnika spłatę lub dopłatę (art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 212 § 2 k.c.). Ubocznie, powody sprzeciwu uczestnika są prawnie irrelewantne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2012 r., II CSK 187/12, nie pub. i powołane tam orzecznictwo). Sąd pierwszej instancji nie zbadał podstawy merytorycznej wniosku o podział w stanie faktycznym sprawy, gdy zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnik nie wyrazili zgody na przyznanie im objętej tym wnioskiem nieruchomości. Potrzeba taka zaś zaszła w następstwie kluczowej dla podziału zmiany stanowiska uczestnika. W tej sytuacji uzupełnienie przez Sąd Okręgowy postępowania dowodowego, jak też, dokonanie przez ten Sąd podziału, doprowadziłoby do pozbawienia uczestników - w razie w ich ocenie niekorzystnego dla nich wyniku sprawy - możliwości poddania orzeczenia kontroli przez sąd drugiej instancji. Przeto zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. aj kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI