II CZ 212/10

Sygn. akt II CZ 212/10 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 15 września 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) 
SSN Anna Kozłowska 
 
 
w sprawie z powództwa M. C. 
przeciwko J.W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 15 września 2011 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienie o kosztach  
zawarte w pkt II wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji 
pozwanego J. W. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2010 r. zmienił ten 
wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo M. C. o zapłatę kwoty 115.540 złotych i 
nie obciążył powoda kosztami postępowania za pierwszą i drugą instancję, 
powołując w uzasadnieniu okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. 
Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w pkt I ppkt 2 oraz w pkt II 
sentencji powołanego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł pozwany, zarzucając w 
uzasadnieniu zażalenia naruszenie przez zaskarżone orzeczenie art. 102 k.p.c., 
wnosząc o jego zmianę i zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda kosztów 
postępowania pierwszoinstancyjnego oraz apelacyjnego w  kwocie 12.094 złotych, 
a także zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W zakresie zażalenia na postanowienie o kosztach za pierwszą instancję 
Sąd Najwyższy orzekł w odrębnym postanowieniu. 
W przedmiocie zażalenia na postanowienie dotyczące nieobciążania powoda 
kosztami postępowania apelacyjnego (pkt II zaskarżonego wyroku), to należało 
zażalenie oddalić. 
Skarżący stwierdza w zażaleniu, że wygrał proces w całości i zgodnie 
z  regułą zawartą w art. 98 k.p.c. powinien uzyskać zwrot kosztów niezbędnych do 
celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Z ustalonego stanu faktycznego 
wynika także, że pozwany nie był prawnie uwikłany w umowę pożyczki udzielonej 
w  1994 r. M. W. przez powoda M. C. i do dzisiaj nie zwróconej. Powód chciał 
korzystnie zainwestować swoje oszczędności, a pozwany niezasadnie, jak się 
potem okazało wskazał M. W. jako wiarygodnego pożyczkobiorcę. Dlatego Sąd 
pierwszej instancji dopatrzył się w  zachowaniu pozwanego czynu niedozwolonego. 
Z kolei, jak ustalił Sąd drugiej instancji oddalając powództwo, powód udzielając na 
bardzo krótki termin pożyczki w dolarach amerykańskich, w kwocie stanowiącej 
dochodzone ponad 115.000 złotych, z odsetkami w wysokości 468% rocznie, nie 
sprawdził wiarygodności zabezpieczeń zaofiarowanych przez pożyczkobiorcę. 
Pożyczka miała charakter lichwiarski, więc biorąc pod uwagę inne okoliczności 

 
3 
przytoczone w uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego, nie należało zastosować art. 5 
k.c. i z tego powodu nie uwzględnić upływu przedawnienia, a to była przyczyna 
oddalenia powództwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, którego przykładowe 
orzeczenie podał w  uzasadnieniu Sąd Apelacyjny nie może powoływać się na 
zasady współżycia społecznego ten, kto sam te zasady narusza. 
Mimo tych ustaleń, zastosowanie art. 102 k.p.c. było w okolicznościach 
sprawy uzasadnione, chociaż przytoczone motywy w pisemnym uzasadnieniu nie 
wyczerpywały wszystkich przyczyn, które złożyły się na przyjęcie przez Sąd drugiej 
instancji, że ma się do czynienia z wypadkiem szczególnie uzasadnionym w świetle 
powołanego przepisu. Powództwo zostało przez Sąd Apelacyjny oddalone wskutek 
stwierdzonego przedawnienia roszczenia, a nie jego niezasadności. Powołane 
w  uzasadnieniu co najmniej przyczynienie się pozwanego do szkody poniesionej 
przez powoda nie jest szerzej rozwijane w motywach i nawet poddawane 
w  wątpliwość, co eksponuje skarżący w zażaleniu. Jednak w ustaleniach stanu 
faktycznego jest mowa o wspólnym działaniu pozwanego z pożyczkobiorcą M. W., 
z którym podzielił się pożyczoną, a nieoddaną powodowi kwotą, wspólnym 
oskarżeniu o oszustwo na szkodę powoda (art. 286 § 1 k.k.), wskazaniu przez Sąd 
pierwszej instancji pozwanego jako inicjatora oszukańczych działań i  jego skazaniu 
za przestępstwo oszustwa wyrokiem Sądu Rejonowego w 2008 r. na karę jednego 
roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, z umorzeniem postępowania 
karnego wyrokiem Sądu Okręgowego z powodu przedawnienia karalności 
przypisanego pozwanemu czynu zabronionego. 
Nie ma więc racji skarżący, że nie występują w sprawie przesłanki do 
zastosowania art. 102 k.p.c. Skarżący przyznaje, że uprawomocnienie się wyroku 
karnego względem M. W., w którym znalazło się zobowiązanie do naprawienia 
przez niego szkody wyrządzonej powodowi nie spowodowało zaspokojenia 
wierzytelności. Pozwany nie stał się wszakże osobą zobowiązaną do spełnienia 
świadczenia wobec powoda, a tylko na podstawie art. 102 k.p.c., w  zakresie 
pozostawionym do decyzji sądu nie uzyskał, ze względu na uznanie przez Sąd 
Apelacyjny szczególnie uzasadnionego wypadku zwrotu od powoda poniesionych 
kosztów postępowania. W zaskarżonym zakresie zażalenie nie zasługuje zatem na 
uwzględnienie. 

 
4 
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku 
z  art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie na postanowienie zawarte w pkt II 
zaskarżonego wyroku.