II CZ 123/10

Sąd Najwyższy2010-11-24
SNCywilneprawo autorskieŚrednianajwyższy
prawo autorskieplagiatkoszty procesuzażalenieSąd Najwyższyochrona dóbr osobistych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, zasądzając od nich na rzecz powoda dalsze koszty postępowania zażaleniowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Pozwani kwestionowali wysokość zasądzonych kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących podziału kosztów. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie było skomplikowane i że powód w przeważającej części wygrał sprawę, co uzasadniało obciążenie pozwanych kosztami w całości, w tym kosztami zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych Oficyny Wydawniczej „A.(...)” Sp. z o.o. i D. P. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2010 r. Pozwani kwestionowali zasądzone od nich koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, domagając się ich obniżenia. Zarzucili naruszenie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez błędne obciążenie ich kosztami w całości, a także naruszenie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie przez przyjęcie czterokrotności stawki minimalnej. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, podkreślił, że postępowanie trwało prawie 8 lat i miało skomplikowany charakter prawny i faktyczny. Zważył, że powód w przeważającej części wygrał sprawę dotyczącą ochrony praw autorskich i plagiatu, co uzasadniało zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. i obciążenie pozwanych kosztami w całości. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych i zasądził od nich na rzecz powoda 1.200 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może obciążyć stronę przegrywającą kosztami w całości, jeśli przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swojego żądania lub gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu, a także w przypadku skomplikowanego charakteru sprawy i przeważającego uwzględnienia powództwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo że pozwani wygrali część sprawy, to powód wygrał w przeważającej części, a sprawa była skomplikowana. W takich okolicznościach obciążenie pozwanych kosztami w całości, w tym kosztami zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej, było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowód
Oficyna Wydawnicza „A.(...)” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkapozwana
D. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty mogą być wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu w drugiej instancji sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz materiału zebranego w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 3941 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, o ile strony nie zrzekły się prawa do złożenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie narusza prawo albo jeżeli naruszenie prawa nie jest istotne lub nie miało wpływu na wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód w przeważającej części wygrał sprawę dotyczącą ochrony praw autorskich i plagiatu. Postępowanie było skomplikowane pod względem prawnym i faktycznym. Zastosowanie art. 100 zd. 2 k.p.c. było prawidłowe ze względu na wynik sprawy. Koszty zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej były uzasadnione ze względu na skomplikowany charakter sprawy.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. Zarzut naruszenia art. 100 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c. poprzez błędne obciążenie strony pozwanej kosztami w całości. Zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie przez przyjęcie czterokrotności stawki minimalnej.

Godne uwagi sformułowania

O tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje się mając na względzie ostateczny wynik procesu. Postępowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzone prawie 8 lat, miało skomplikowany pod względem prawnym i faktycznym charakter.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału kosztów procesu w sprawach ze skomplikowanym stanem faktycznym i prawnym, w których powództwo zostało w przeważającej części uwzględnione."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której mimo częściowego uwzględnienia żądań, sąd obciąża stronę przegrywającą kosztami w całości ze względu na przeważający wynik sprawy i skomplikowany charakter postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kosztów procesu w skomplikowanej sprawie o ochronę praw autorskich, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Jak skomplikowana sprawa o plagiat wpłynęła na koszty procesu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 1200 PLN

koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego: 15 200 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 123/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 24 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
SSA Anna Kozłowska 
 
w sprawie z powództwa A. G. 
przeciwko Oficynie Wydawniczej „A.(...)” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z 
siedzibą w P. i D. P. 
o ochronę praw autorskich i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2010 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach  
zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie; zasądza od pozwanej na rzecz powoda 1.200 (jeden tysiąc 
dwieście) zł kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny w P., na skutek apelacji 
pozwanych Oficyny Wydawniczej „A.(...)” Sp. z o.o. w P. i D. P., zmienił wyrok Sądu 
Okręgowego w P. z dnia 6 marca 2008 r. w ten sposób, że zobowiązał pozwanych 
solidarnie do zamieszczenia w formie płatnego ogłoszenia, poza działem ogłoszeń 
drobnych, w miesięczniku „J.(...)” oraz dzienniku „G.(…)”, wydanie ogólnopolskie 
sobotnio-niedzielne, ogłoszenia o następującej treści: „Oficyna Wydawnicza A.(...) sp. z 
o.o. w P. i D. P. oświadczają, że w książce pt. „Encyklopedia Muzyki P.(...)” D. P. 

 
2 
dopuścił się plagiatu w stosunku do A. G., autora polskiego przekładu większości haseł 
wykorzystanych w powyższej książce w zakresie liter od „A” do „G”, dotyczących 
muzyków zagranicznych. W związku z powyższym Oficyna Wydawnicza „A.(...)” spółka 
z o.o. w P. i D. P. przepraszają A. G. za dokonanie naruszenia prawa autorskiego” (pkt 
1a), nakazał zaniechanie pozwanej oficynie dalszego wprowadzania do sprzedaży 
książki „Encyklopedia Muzyki P.(…) zawierającej tłumaczenia dokonane przez powoda 
A. G., bez jednoczesnego wskazania go jako autora tych tłumaczeń (pkt 2a), w 
pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt 1c). W pozostałej części apelacja podlegała 
oddaleniu (pkt 2) Ponadto Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 
kwotę 15.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego (pkt 
3). 
Na postanowienie w przedmiocie kosztów pozwani wnieśli zażalenie w części 
przekraczającej 2.534 zł, tj. co do kwoty 12.666,00 zł. Wnieśli o jego zmianę poprzez 
zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego i 
kasacyjnego w wysokości 2.534 zł. Pozwani zarzucili naruszenie art. 100 zd. 2 k.p.c. w 
zw. z art. 391 § 1 zd. 1 k.p.c., polegające, ich zdaniem, na błędnym obciążeniu strony 
pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego i apelacyjnego w całości. Zarzucono 
ponadto naruszenie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez 
Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przez 
przyjęcie czterokrotności stawki minimalnej w oparciu o ustalenie, że postępowanie w 
przedmiotowej sprawie było szczególnie skomplikowane pod względem faktycznym i 
prawnym, wymagało udziału w wielu czynnościach i sporządzenia wielu pism 
procesowych oraz wiązało się ze znacznym nakładem pracy pełnomocnika powoda. 
Powód w odpowiedzi na zażalenie pozwanych wniósł o jego oddalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które 
nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, podlega aktualnie 
rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy (art. 3941 pkt 2 k.p.c.). 
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony. Niezależnie od tej zasady, w myśl art. 100 k.p.c., w razie 
częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty mogą być wzajemnie zniesione lub 
stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu 

 
3 
wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego 
żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub 
oceny sądu. Skarżący odwołują się do treści art. 100 k.p.c., który to przepis daje sądowi 
szerokie możliwości orzecznicze w postaci rozdzielenia kosztów procesu według wyniku 
sporu, ich zniesienia – gdy koszty się „równoważą” oraz zasądzenie całych 
poniesionych kosztów od przeciwnika, gdy ten uległ w przeważającym rozmiarze. Przy 
orzekaniu na podstawie art. 100 k.p.c. istotne znaczenie ma wynik sprawy oraz rozmiar 
wydatków poniesionych przez strony. Bez tych danych nie da się miarodajnie uzasadnić 
decyzji orzeczniczej. 
Zdaniem strony skarżącej zarówno apelacja i skarga kasacyjna w istotny sposób 
doprowadziły do zmiany wyroku Sądu Okręgowego. Tylko jedno z roszczeń zgłoszonych 
w pozwie i uwzględnionych w wyroku Sądu Okręgowego zostało uwzględnione w 
kształcie w pełni zgodnym z żądaniem powoda. Skarżący uznał, że wprawdzie wyrok 
sądu odwoławczego jest w dalszym ciągu zasądzający, lecz różni się od wyroku sądu 
pierwszej instancji na korzyść pozwanych. 
Sąd Najwyższy podziela wyrażony w sprawie pogląd, że postępowanie w 
przedmiotowej sprawie, prowadzone prawie 8 lat, miało skomplikowany pod względem 
prawnym i faktycznym charakter. Sprawa toczyła się przed wszystkimi instancjami 
sądowymi, w tym także przed Sądem Najwyższym. Powód wytoczył i popierał 
powództwo o ochronę autorskich praw osobistych w związku z popełnieniem plagiatu w 
książce pt. „Encyklopedia Muzyki P.(...)”. Żądania strony powodowej dotyczyły zarówno 
ochrony praw niemajątkowych, tj. roszczenia o zaniechanie naruszeń czy zniwelowania 
skutków naruszenia przez złożenie stosownego oświadczenia w prasie, jak i środków 
majątkowych, tj. roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę. Z 
punktu widzenia interesów strony powodowej oraz zakresu sformułowanych żądań nie 
ulega wątpliwości, że organy wymiaru sprawiedliwości w zdecydowanej większości 
pozytywnie odniosły się do powództwa A. G. Okoliczność naruszenia praw autorskich 
strony powodowej została wykazana, a oddalenie jej roszczeń nastąpiło w stosunkowo 
niewielkim zakresie. Podstawową sprawą było bowiem przypisanie stronie pozwanej 
dopuszczenia się plagiatu na szkodę powoda. Tym samym zastosowanie art. 100 
zdanie 2 k.p.c. było prawidłowe. 
O tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje rezultat 
przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami ostatecznie 
uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje się mając na względzie 

 
4 
ostateczny wynik procesu. Żadnego znaczenia, dla oceny stopnia w jakim strona 
wygrała lub przegrała sprawę, nie ma natomiast to, czy sąd rozstrzygając sprawę 
podzielił argumentację prawną przedstawioną przez stronę oraz czy uwzględnił, a jeśli 
tak to w jakim zakresie, podniesione przez stronę zarzuty (por. postanowienie SN z dnia 
12 stycznia 2010 r., III CZ 65/09, niepubl.) 
W tym stanie rzeczy należy uznać, że Sąd Apelacyjny wydał trafne 
rozstrzygnięcie, mając na uwadze skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy. 
Koszty postępowania kasacyjnego, jak również apelacyjnego, powinni ponieść pozwani 
w całości, w tym powinni zwrócić powodowi koszty zastępstwa procesowego w 
wysokości czterokrotności stawki minimalnej. 
Wobec powyższego zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c.), z zasądzeniem od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania 
zażaleniowego (art. 98 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI