II CZ 123/05

Sygn. akt II CZ 123/05 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący) 
SSN Marek Sychowicz 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi J.P. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem         
Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt [...]   
z wniosku D.P. 
przy uczestnictwie J.P. 
o podział majątku wspólnego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 11 stycznia 2006 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. 
z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt .[...], 
 
 
1. oddala zażalenie, 
2. oddala wniosek adwokata J.L., pełnomocnika z urzędu D.P., o 
przyznanie 
kosztów 
nie 
opłaconej 
pomocy 
prawnej 
udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 15 września 2005 r., Sąd Okręgowy w  Ł. odrzucił 
skargę J.P. o wznowienie postępowania w  sprawie [...] z uwagi na to, że skarga nie 
opierała się na ustawowej podstawie wznowienia, orzekając jednocześnie o 
kosztach postępowania. Odpis powyższego postanowienia został doręczony 
pełnomocnikowi skarżącego dnia 26  września 2005 r. 
Dnia 6 października 2005 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe 
postanowienie zażaleniem do Sądu Apelacyjnego, wnosząc o jego zmianę i 
uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. 
Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem dnia 20 października 2005 r. odrzucił 
zażalenie. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśnił, że  zgodnie z art. 394 § 2 
k.p.c. termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i  liczy się od doręczenia 
postanowienia. W przedmiotowej sprawie odpis zaskarżonego postanowienia z 
uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego dnia 26 września 
2005 r., co oznacza, że tygodniowy termin do złożenia środka odwoławczego 
upłynął w dniu 3 października 2005 r. W tej sytuacji zażalenie skarżącego złożone 
w dniu 6 października 2005 r. podlega odrzuceniu jako spóźnione z mocy art. 370 
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 397 § 2 k.p.c. i  art. 13 § 2 k.p.c. Sąd 
Okręgowy podkreślił też, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd ten działał 
jako Sąd II instancji, zgodnie więc z treścią art. 3941 k.p.c. sądem właściwym do 
rozpoznania zażalenia jest Sąd Najwyższy, a nie Sąd  Apelacyjny. 
Adwokat J.W., pełnomocnik z urzędu skarżącego J.P., wniósł do Sądu 
Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 20 
października 2005 r., zaskarżając je  w całości. Postanowieniu temu zarzucił 
chybione ustalenie, że zażalenie zostało złożone po terminie w sytuacji, gdy 
materiał dowodowy sprawy wskazuje, że  zażalenie zostało złożone w terminie 
ustawowym, sprzeczność ustaleń Sądu z  zebranym w sprawie materiałem 
dowodowym, polegającą na błędnym uznaniu, że doręczenie postanowienia 
pełnomocnikowi wnioskodawcy nastąpiło w dniu 26  września 2005 r. na adres jego 

 
 
3 
kancelarii, podczas gdy faktycznie doręczenie postanowienia pełnomocnikowi z 
urzędu skarżącego J.P. nastąpiło w dniu 29 września 2005 r., uznanie za skuteczne 
doręczenia odpisu postanowienia pełnomocnikowi z urzędu skarżącego na adres 
inny niż siedziba jego kancelarii oraz wskazany we wszystkich pismach 
procesowych składanych w  niniejszej sprawie. Powołując się na powyższe zarzuty 
pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, 
ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uznanie, że zażalenie 
zostało złożone w  terminie oraz o rozpoznanie zażalenia jako oczywiście 
uzasadnione w trybie przepisu art. 395 § 2 k.p.c. przez Sąd I instancji. Ponadto 
wniósł o: dopuszczenie dowodu z dokumentu koperty z adnotacją pracownika 
kancelarii adwokackiej M.W. ze wskazaniem, że pismo z Sądu wpłynęło w dniu 
29  września 2005 r., dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka 
Pani J.Ś. (adres kancelarii adwokackiej adwokat M.W.:[..]) - na okoliczność daty 
doręczenia postanowienia z dnia 15 września 2005 r. w sprawie [...].  
W 
uzasadnieniu 
zażalenia 
pełnomocnik 
skarżącego 
podkreślił, 
że  z  rozstrzygnięciem Sądu nie sposób się zgodzić. Po pierwsze należy 
zaznaczyć, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o chybione 
ustalenie, że skuteczne doręczenie postanowienia z dnia 15 września 2005 r. 
w  sprawie [...] pełnomocnikowi nastąpiło w dniu 26 września 2005 r. Wniosek taki 
nie jest uprawniony, ponieważ w tym dniu faktycznie postanowienie zostało 
doręczone, ale na nieprawidłowy adres. Postanowienie z dnia 15 września 2005 r., 
zostało doręczone na adres osoby trzeciej (do Kancelarii Adwokackiej adwokat 
M.W.). Postanowienia nie doręczono pełnomocnikowi z urzędu skarżącego na 
żaden z adresów wskazanych w jego pismach procesowych. Postanowienie to 
pełnomocnikowi z urzędu skarżącego zostało wręczone przez pracownika 
kancelarii M.W., Panią J.Ś., w dniu 29 września 2005 r. z adnotacją, że w tym też 
dniu pismo to wpłynęło do kancelarii z Sądu (dowód: koperta z adnotacją 
pracownika kancelarii adwokackiej M.W., zeznania świadka Pani J.Ś.). Wobec 
tego, termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 29 września 2005 
r. i upływał w dniu 6 października 2005 r. Wniesienie zażalenia w dniu 
6  października 2005 r. nastąpiło zatem w terminie. Pełnomocnik skarżącego 
stwierdził też, że Sąd Okręgowy wydając postanowienie o odrzuceniu skargi działał 

 
 
4 
w tej sprawie (w przedmiocie odrzucenia skargi) jako Sąd I instancji. Dlatego 
zażalenie było kierowane do właściwego Sądu, tym bardziej, że Sąd Okręgowy 
mógł w tej sprawie orzekać w trybie 395 § 2 k.p.c. 
Adwokat J.L., pełnomocnik z urzędu wnioskodawczyni D.P., w odpowiedzi 
na zażalenie wniósł o oddalenie zażalenia pełnomocnika uczestnika postępowania 
na postanowienie Sądu Okręgowego w  Ł. z dnia 20 października 2005 r. oraz o 
przyznanie pełnomocnikowi wnioskodawczyni kosztów zastępstwa procesowego z 
urzędu 
w  postępowaniu 
zażaleniowym, 
które 
nie 
zostały zapłacone. W 
uzasadnieniu tej odpowiedzi podkreślił, że Sąd Okręgowy w Ł. zasadnie odrzucił 
zażalenie J.P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 15 października 2005 r. 
W istocie postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi uczestnika dnia 26 
października 2005 r. Jeżeli rzeczywiście zostało skierowane na adres nie wskazany 
do doręczeń, to winno być zwrócone Sądowi. Datą doręczenia pisma procesowego 
nie może być dzień, w którym pismo to zostało przekazane pełnomocnikowi 
uczestnika przez pracownika innej kancelarii adwokackiej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Według uchwały SN z 22 kwietnia 
1994 r., III CZP 53/94 (OSNC 1994, nr 11, poz. 214), doręczenie pisma sądowego 
adwokatowi wykonującemu zawód indywidualnie następuje w trybie art. 133 § 1 
k.p.c., z uwzględnieniem przepisów art. 135, 138 § 1 i 2 oraz art. 139 k.p.c. Zgodnie 
z tymi przepisami doręczenia dokonuje się adwokatowi osobiście, w mieszkaniu, 
miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Pismo dla adresata, którego 
doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć osobie upoważnionej 
do odbioru pism. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że jako 
adres do doręczeń został przez adwokata J.W. wskazany inny adres ([...]) niż adres 
jego kancelarii, na który zostało wysłane postanowienie Sądu ([...]). Nie było zatem 
potrzeby przeprowadzania co do tych okoliczności powołanych w zażaleniu 
dowodów. W  sytuacji, gdy pismo zawierające postanowienie Sądu zostało 
skierowane na adres nie wskazany do doręczeń, należało odmówić jego przyjęcia. 
Tymczasem postanowienie Sądu zostało 26 września 2005 r. odebrane przez 
pracownika innej kancelarii adwokackiej (mianowicie kancelarii adwokat M.W.), 

 
 
5 
mającej niemal identyczny adres ([...]) jak adres kancelarii adwokata J.W. W 
postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2000  r., I CZ 38/00 (Biuletyn SN 2000, nr 5, poz. 
15), Sąd Najwyższy podkreślił, że  odbierając przesyłkę adresat (upoważniony 
pracownik kancelarii adwokackiej) ma obowiązek sprawdzić jej zawartość i zgłosić 
ewentualne zastrzeżenia listonoszowi. Tymczasem wspomniany pracownik innej 
kancelarii adwokackiej przyjął postanowienie Sądu, a następnie 29 września 2005 
r. przekazał je  adresatowi. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 
30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98 (OSNC 1998, nr 11, poz. 189) pocztowy dowód 
doręczenia 
adresatowi 
przesyłki 
sądowej 
jest 
urzędowym 
dokumentem 
potwierdzającym fakt i  datę doręczenia; osoba, która twierdzi, że doręczenia 
dokonano w innej dacie, powinna tę okoliczność udowodnić (art. 252 k.p.c.). 
Adwokat J.W. nie wykazał, aby postanowienie Sądu zostało doręczone w innym 
dniu. Należy w  związku z tym podkreślić, że zgodnie z art. 131 § 1 k.p.c. „Sąd 
dokonuje doręczeń przez pocztę, komornika, woźnych, a także przez sądową 
służbę doręczeniową.”. Nie jest zatem doręczeniem w rozumieniu tego przepisu 
przekazanie pisma sądowego adwokatowi prowadzącemu indywidualną kancelarię 
adwokacką przez pracownika innej kancelarii adwokackiej, który to pismo 
omyłkowo przyjął. 
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo 
o  adwokaturze (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) koszty nie 
opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Od tej 
zasady istnieje jednak wyjątek w sytuacji, gdy kosztami sprawy cywilnej powinien 
być w całości obciążony przegrywający spór przeciwnik strony korzystającej 
z  pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tej sytuacji koszty nie opłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu zasądza się nie od Skarbu Państwa na rzecz 
adwokata indywidualnie wykonującego zawód, lecz od przeciwnika procesowego 
na rzecz strony korzystającej z urzędowej pomocy prawnej (art. 122 § 1 k.p.c.; zob. 
uzasadnienie uchwały SN z 10 sierpnia 1990 r., III CZP 40/90, OSNC 1991, nr 2-3, 
poz. 27). 
Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. 
w  zw. z art. 39814 k.p.c. 

 
 
6