II Cz 1206/15

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-11-24
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
klauzula wykonalnościegzekucjaart. 1060 kpcpaństwowa jednostka organizacyjnaosobowość prawnaSkarb Państwakoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, nadając klauzulę wykonalności na rzecz pozwanego, uznając, że art. 1060 kpc nie ma zastosowania do państwowych jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, innych niż Skarb Państwa.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego o nadanie klauzuli wykonalności, uznając, że nie wykazał on spełnienia przesłanek z art. 1060 kpc dotyczących wezwania do spełnienia świadczenia przez państwową jednostkę organizacyjną. Pozwany w zażaleniu argumentował, że wskazana jednostka (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) jest państwową osobą prawną, ale odrębną od Skarbu Państwa, co wyłącza zastosowanie art. 1060 kpc. Sąd Okręgowy przychylił się do tej argumentacji, zmieniając postanowienie i nadając klauzulę wykonalności.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie pozwanego A. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 1060 kpc, wskazując, że pozwany nie wykazał wezwania strony powodowej do spełnienia świadczenia i upływu terminu do jego wykonania. Pozwany w zażaleniu podniósł, że strona powodowa, będąca państwową jednostką organizacyjną z osobowością prawną, nie jest Skarbem Państwa, co wyklucza zastosowanie art. 1060 § 1 kpc. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione, wskazując, że art. 1060 kpc dotyczy sytuacji, gdy dłużnikiem jest Skarb Państwa. Państwowe jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną, inne niż Skarb Państwa, mają odrębną podmiotowość prawną, a zgodnie z art. 40 § 1 kc nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa. W związku z tym, przepis art. 1060 kpc nie mógł mieć zastosowania. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, nadając klauzulę wykonalności na rzecz pozwanego i zasądzając koszty postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 1060 § 1 kpc ma zastosowanie tylko wtedy, gdy dłużnikiem jest Skarb Państwa. Państwowe osoby prawne inne niż Skarb Państwa, posiadające odrębną podmiotowość prawną, nie podlegają tej regulacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że art. 1060 kpc dotyczy wyłącznie Skarbu Państwa jako dłużnika. Państwowe jednostki organizacyjne z osobowością prawną, takie jak (...) (ZUS), są odrębnymi podmiotami prawnymi i nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa, co wyłącza zastosowanie wspomnianego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pozwany A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapozwany
(...)instytucjastrona powodowa

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 1060 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma zastosowanie tylko gdy dłużnikiem jest Skarb Państwa. Wierzyciel wzywa do spełnienia świadczenia bezpośrednio państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się świadczenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1060 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli tytuł egzekucyjny nie zostanie wykonany w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia wezwania, wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności w celu egzekucji z rachunku bankowego.

k.c. art. 33

Kodeks cywilny

Osobami prawnymi są Skarb Państwa i inne jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.

k.c. art. 40 § 1

Kodeks cywilny

Państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa.

u.s.u.s. art. 66 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Potwierdza, że (...) jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 10 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, inna niż Skarb Państwa, nie podlega reżimowi art. 1060 kpc. Art. 40 § 1 kc wyłącza odpowiedzialność państwowych osób prawnych za zobowiązania Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu Rejonowego oparta na błędnej wykładni art. 1060 kpc, stosującej go do państwowej osoby prawnej innej niż Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

Oznacza to zatem, że jest on, wprawdzie państwową, ale jednak inną od Skarbu Państwa, jednostką organizacyjną, której przepisy szczególne przyznają osobowość prawną w rozumieniu art. 33 kc. Z tego względu nie sposób podzielić wniosków będących wynikiem dokonanej przez Sąd Rejonowy wykładni art. 1060 § 1 kpc, który wyraźnie ogranicza krąg podmiotów, do których ta regulacja znajduje zastosowanie.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Aleksandra Żurawska

sędzia

Piotr Rajczakowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1060 kpc w kontekście państwowych jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, innych niż Skarb Państwa, w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej państwowych osób prawnych i ich odrębności od Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z egzekucją od państwowych jednostek organizacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Czy ZUS to Skarb Państwa? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady nadawania klauzuli wykonalności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 1206/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia pozwanego A. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 16 października 2015 roku, sygn. akt I C 209/15, w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, w sprawie z powództwa (...) w W. o zapłatę p o s t a n a w i a: I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nadać klauzulę wykonalności co do pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 10 września 2015 roku, wydanego w sprawie II Ca 557/15, na rzecz pozwanego A. S. przeciwko stronie powodowej (...) w W. oraz zasądzić od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 66 zł tytułem kosztów postępowania, II. zasądzić od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 90 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. (...) UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2015 roku, Sąd Rejonowy oddalił wniosek pozwanego A. S. o nadanie klauzuli wykonalności co do pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 10 września 2015 roku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że (...) jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a zatem do prowadzenia w stosunku co do tej osoby prawnej egzekucji zastosowanie ma przepis art. 1060 kpc . Pozwany natomiast nie wykazał, aby, zgodnie z tym przepisem, wezwał stronę powodową – dłużnika – do spełnienia świadczenia i aby dłużnik nie wykonał tytułu egzekucyjnego w terminie dwóch tygodni od dnia wezwania. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku podniósł, że (...) jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Zgodnie zaś z art. 33 kc osobami prawnymi są Skarb Państwa i inne jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawna. Nie ma zatem, w rozpoznawanej sprawie, zastosowania art. 1060 § 1 kpc , a nadto skarżący wskazał, że Sąd Okręgowy w Świdnicy nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego z dnia 21 kwietnia 2015 roku, w zakresie pkt II, dokonując trafnej wykładni powyższych przepisów. Sąd Okręgowy zważył. Zażalenie, jako uzasadnione, podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z treścią powoływanego i przez Sąd Rejonowy, i skarżącego art. 1060 § 1 kpc , jeżeli dłużnikiem jest Skarb Państwa, wierzyciel - wskazując na tytuł egzekucyjny - wzywa do spełnienia świadczenia bezpośrednio państwową jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się to świadczenie; jednostka ta jest obowiązana spełnić niezwłocznie świadczenie stwierdzone tytułem egzekucyjnym. Dopiero w wypadku gdy tytuł egzekucyjny, obejmujący należność pieniężną, nie zostanie wykonany w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w § 1 , wierzyciel może wystąpić do sądu o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w celu przeprowadzenia egzekucji z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika ( art. 1060 § 2 kpc ). Jak trafnie wskazuje skarżący, (...) jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną ( art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – tekst jedn.: Dz. U z 2015 r., poz. 121). Oznacza to zatem, że jest on, wprawdzie państwową, ale jednak inną od Skarbu Państwa, jednostką organizacyjną, której przepisy szczególne przyznają osobowość prawną w rozumieniu art. 33 kc. Z tego względu nie sposób podzielić wniosków będących wynikiem dokonanej przez Sąd Rejonowy wykładni art. 1060 § 1 kpc , który wyraźnie ogranicza krąg podmiotów, do których ta regulacja znajduje zastosowanie. Za zasadnością takiego stanowiska przemawia ponadto treść art. 40 § 1 zd. 2 kc , który jednoznacznie stwierdza, że państwowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania Skarbu Państwa. Resumując, wskazać więc należy, że z powołanych przepisów wynika, iż art. 1060 § 1 kpc , może mieć zastosowanie tylko gdy dłużnikiem jest Skarb Państwa, a w rozpoznawanej sprawie dłużnikiem jest jednak inny podmiot, będący państwową osobą prawną, a zatem mający odrębną od Skarbu Państwa podmiotowość prawną, a tym samym powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania do innej strony niż Skarb Państwa. Uwzględniając zatem powyższą argumentację prawną Sąd Okręgowy nie podziela poglądu wyrażonego w powołanym w uzasadnieniu Sądu Rejonowego, Postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 1 sierpnia 2014r. (sygn. akt III AUa 1325/14). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i art. 13 § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie, orzekając o kosztach postępowania (na które składała się opłata sądowa – 6 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 60 zł) na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 13 § 2 kpc ( pkt. I ), zaś o kosztach postępowania zażaleniowego (pkt II) orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 3, art. 391 § 1 kpc , art. 397 § 2 kpc i art. 13 § 2 kpc . oraz § 10 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 5 i 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę