II Cz 1203/14

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-07-24
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
klauzula wykonalnościprzekształcenie spółkisukcesja prawnaopłata sądowakoszty sądowek.p.c.k.s.h.spółka komandytowaspółka komandytowo-akcyjna

Sąd Okręgowy uchylił zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wyższej opłaty sądowej od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, uznając, że przekształcenie spółki nie jest sukcesją prawną w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. i nie wymaga wyższej opłaty.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego, który wezwał wnioskodawcę do uiszczenia 44 zł opłaty od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, wskazując na zmianę podmiotu po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Wnioskodawca argumentował, że przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie jest sukcesją prawną, a jedynie zmianą formy prawnej przy zachowaniu bytu prawnego, co nie uzasadnia pobrania wyższej opłaty. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska wnioskodawcy, uchylając zaskarżone zarządzenie.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim, które wezwało do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 44 zł od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, pod rygorem zwrotu wniosku. Przewodniczący Sądu Rejonowego uzasadnił wezwanie art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wskazując na zmianę wierzyciela po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Wnioskodawca zaskarżył zarządzenie, podnosząc naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w zw. z art. 788 § 1 k.p.c., argumentując, że przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie powoduje przejścia uprawnień na inną osobę w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c., a jedynie zmianę formy prawnej przy zachowaniu bytu prawnego spółki (zasada kontynuacji). Wnioskodawca wskazał, że uiścił już opłatę w wysokości 6 zł zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego i doktryny, uznał, że spółka przekształcona nie jest nowym podmiotem, a jedynie kontynuuje byt prawny spółki przekształcanej, co wyklucza zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c. i tym samym art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych. W związku z tym, wnioskodawca powinien uiścić jedynie opłatę określoną w art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych, co też uczynił. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przekształcenie spółki w trybie art. 551 § 1 i n. k.s.h. wiąże się z zasadą kontynuacji, a nie sukcesji prawnej. Spółka przekształcona nie jest nowym podmiotem, a jedynie kontynuuje byt prawny spółki przekształcanej, co wyklucza zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c. i tym samym art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na stanowisku Sądu Apelacyjnego i doktryny, zgodnie z którym przekształcenie spółki handlowej stanowi zmianę formy prawnej przy zachowaniu bytu prawnego, a nie powstanie nowego podmiotu. W związku z tym, wierzyciel będący spółką przekształconą nie jest podmiotem zobowiązanym do wykazywania przejścia uprawnień za pomocą dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym, co wyklucza zastosowanie art. 788 § 1 k.p.c. i art. 71 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych. Wnioskodawca powinien uiścić jedynie opłatę od wniosku o wydanie odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
(...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) (...) w P.spółkawnioskodawca
Z. W.inneudziałowiec

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 788 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten ma zastosowanie, gdy przejście uprawnienia lub obowiązku na inną osobę nastąpiło w wyniku zdarzeń prawnych powodujących powstanie nowego podmiotu lub przejście praw na inny podmiot. Nie dotyczy sytuacji, gdy następuje jedynie zmiana formy prawnej przy zachowaniu ciągłości bytu prawnego.

u.k.s.c. art. 71 § pkt 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa opłatę stałą w kwocie 50 zł od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko lub na rzecz osoby innej niż wskazana w tytule egzekucyjnym, na którą przeszły uprawnienie lub obowiązek. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku przekształcenia spółki.

Pomocnicze

k.s.h. art. 551 § 1

Kodeks spółek handlowych

Określa tryb przekształcenia spółki, który opiera się na zasadzie kontynuacji.

k.s.h. art. 553 § 1

Kodeks spółek handlowych

Potwierdza zasadę kontynuacji bytu prawnego spółki przekształcanej.

k.s.h. art. 554

Kodeks spółek handlowych

u.k.s.c. art. 77 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności w kwocie 6 zł za stronę.

k.p.c. art. 362

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 357 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie jest sukcesją prawną w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c., a jedynie zmianą formy prawnej przy zachowaniu bytu prawnego spółki. Wnioskodawca uiścił już opłatę w wysokości 6 zł zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych, co jest właściwą opłatą w tej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków nie zawiera uzasadnienia i podstawy prawnej, co czyni je wadliwym.

Godne uwagi sformułowania

przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie powoduje przejścia uprawnień lub obowiązków po powstaniu tytułu lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu na inną osobę zasada kontynuacji, a nie sukcesji Spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, a zatem zmienia jedynie formę prawną przy zachowaniu bytu prawnego wierzyciel będący (...) powstałą z przekształcenia (...) nie jest podmiotem, który zobowiązany jest wykazywać przejście uprawnień z tytułu egzekucyjnego za pomocą dokumentu urzędowego bądź prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym

Skład orzekający

Wiesława Buczek-Markowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 788 § 1 k.p.c. w kontekście przekształceń spółek handlowych i zasady kontynuacji bytu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową, ale zasada kontynuacji może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla spółek - jak przekształcenia wpływają na postępowania sądowe i koszty. Wyjaśnia, że zmiana formy prawnej nie zawsze oznacza zmianę podmiotu w rozumieniu przepisów egzekucyjnych.

Przekształcasz spółkę? Uważaj na koszty sądowe – sąd wyjaśnia, kiedy nie zapłacisz więcej za klauzulę wykonalności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 1203/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wiesława Buczek-Markowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2014 r. w S. sprawy z wniosku (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) (...) w P. przy udziale Z. W. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I Co 826/14 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt II Cz 1203/14 UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. Przewodniczący Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim wezwał wnioskodawcę do uiszczenia opłaty sądowej od wniosku w kwocie 44 zł w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku. Uzasadniając powyższe zarządzenie Przewodniczący wskazał, iż miał na względzie art. 71 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , w tym fakt że nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 grudnia 2013 r., sygn.. akt I Nc 3869/13 został wydany na rzecz (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w P. , podczas gdy wniosek z dnia 11 lutego 2014 r. o nadanie klauzuli wykonalności temu nakazowi pochodzi od (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w Ś. i został opłacony wyłącznie kwotą 6 złotych. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości. Skarżący zarządzeniu temu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na jego wydane: -art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych w zw. z art. 788 § 1 k.p.c. z uwagi na to, że przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej w spółkę komandytową nie powoduje przejścia uprawnień lub obowiązków po powstaniu tytułu lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu na inną osobę, zatem nie uzasadnia pobrania opłaty sądowej od wniosku o nadania klauzuli wykonalności w wysokości 50 zł i skierowania sprawy do odrębnego postępowania na skutek przejścia uprawnień; - art. 130 § 1 k.p.c. przez wezwanie powoda do opłacenia wniosku o nadania klauzuli wykonalności, który już został opłacony i nie wskazując podstawy prawnej żądanej opłaty. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości; ewentualnie o uchylenie tego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący podniósł, iż zarządzenie nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia, nie wskazuje nawet podstawy prawnej i już tylko z tego powodu jego zdaniem jest wadliwe w stopniu, który powinien spowodować jego uchylenie. Skarżący wskazał, iż w dniu 11 lutego 2014 r. wniósł o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 24 grudnia 2013 r. wydanemu przez Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim, sygn. akt I Nc 3869/13 wraz z dowodami opłaty sądowej w wysokości 6 zł, a do wniosku dołączył informację, iż z dniem 10 stycznia 2014 r. doszło do przekształcenia (...) . W związku z tym na zasadzie kontynuacji wyrażonej w art. 553 § 1 k.s.h. powód pozostał tym samym podmiotem prawa gdyż prócz formy organizacyjno-prawnej i firmy spółki żadne inne dane, w tym te zawarte w (...) nie uległy zmianie. Skarżący wskazał, iż zgodnie z jego żądaniem oraz według przepisu zawartego w art. 554 k.s.h. sąd nadając klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty powinien uwzględnić nową firmę spółki przekształconej, natomiast sąd skierował sprawę pod nową sygnaturę akt z uwagi na przejście uprawnień. Pomimo to, że w wezwaniu do uzupełnienia braków nie wskazano podstawy prawnej przekazania sprawy, to zastosowano w tym przypadku art. 788 § 1 k.p.c. Natomiast zgodnie z poglądem przeważającej części doktryny art. 788 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania do wszystkich przypadków łączenia lub przekształcania osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, gdyż nie zawsze wiąże się to z następstwem prawnym. W żadnym przypadku wskazany przepis nie może mieć zastosowania do przekształceń, które stanowią wynik przekształceń organizacyjno-prawnych, ale nie prowadzą do tworzenia nowego podmiotu prawa. ( (...) - K. , (...) , L. ). W ocenie skarżącego zarządzenie o przekazaniu sprawy do odrębnego postępowania na skutek stwierdzenia wystąpienia następstwa prawnego i wezwania go do uiszczenia opłaty od wniosku w wysokości 44 zł, przez zastosowanie art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, należny uznać za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący podniósł, że na skutek wniesionego przez niego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty sąd powinien zgodnie z art. 554 k.s.h. uwzględnić jedynie nową firmę spółki przekształconej w treści postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a pogląd ten jest również zgodny z wyrażonym w doktrynie (...) . (...) Zatem skarżący stwierdził, że w całości uiścił opłatę sądową od wniosku o nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wnosząc 6 zł w znakach opłaty sądowej zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie skutkowało uchyleniem zaskarżonego zarządzenia. Sąd Odwoławczy w pierwszej kolejności odnosząc się do poglądu skarżącego, w myśl którego zaskarżone zarządzenie winno być doręczone z uzasadnieniem wskazuje, iż zgodnie z treścią art. 362 k.p.c. przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego . Przy tym Sąd orzekający podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia (...) (sygn. akt (...) w który stwierdził że nie jest trafny pogląd, iż zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie określenia wysokości wpisu (obecnie: opłaty) od pisma procesowego powinno być doręczone wraz z uzasadnieniem stronom, skoro przysługuje od niego zażalenie (art. 357 § 2 w związku z art. 362), gdyż uzasadnienie sprowadzać by się musiało do przytoczenia odpowiedniego przepisu prawa. Sąd Najwyższy przyjął zatem, że doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu (opłaty) określonej wysokości jest równoznaczne z doręczeniem odpisu zarządzenia przewodniczącego w tym przedmiocie ( (...) (...) W tej sytuacji podnoszone w powyższym zakresie twierdzenia skarżącego nie są trafne. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżanego zarządzenia Sąd Okręgowy wskazuje, iż wnioskodawca (...) Finanse spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w P. domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 24 grudnia 2013 r. przez Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim w sprawie o sygn. akt I Nc 3869/13. Przy czym przedmiotowy nakaz zapłaty został wydany na rzecz (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w P. ( (...) Jednocześnie z (...) Nr (...) wynika, że uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia w przedmiocie przekształcenia spółki z dnia 10 grudnia (...) . doszło do przekształcenia w trybie art. 551 § 1 i n. k.s.h. spółki pod firmą (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w P. w spółkę komandytową pod firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. . Zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym . Wymieniony przepis umożliwia nadanie klauzuli wykonalności celem stworzenia podstawy egzekucji dla następcy prawnego wierzyciela lub przeciwko następcy prawnemu dłużnika w przypadku zajścia sukcesji prawnej. Do przejścia uprawnień wierzyciela i obowiązków dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego może dojść w wyniku zawartej umowy lub zdarzeń, z którymi ustawa wiąże taki skutek. Do zmian podmiotowych dochodzi najczęściej w przypadku: przelewu wierzytelności ( art. 509 k.c. ), (...) ), przejęcia długu ( art. 519 k.c. ), dziedziczenia ( art. 922 i n. k.c. ), nabycia spadku na podstawie umowy ze spadkobiercą ( art. 1051 i n. k.c. ), indosu ( art. 921 9 § 2 k.c. ), przeniesienia własności dokumentu na okaziciela ( art. 517 § 2, art. 921 12 k.c. ), a także w przypadku połączenia się spółek handlowych, przez przejęcie ( art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. ) i przez zawiązanie nowej spółki ( art. 492 § 1 pkt 2 k.s.h. ). Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 11 października 2012 r. (sygn. akt I (...) zgodne z którym przepisy art. 552 k.s.h. i art. 553 § 1 k.s.h. dobitnie wskazują, iż w przypadku przekształcenia ustawodawca zdecydował się na przyjęcie zasady kontynuacji, a nie sukcesji. Spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, a zatem zmienia jedynie formę prawną przy zachowaniu bytu prawnego . Ponadto w postanowieniu z dnia 13 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w (...) stwierdził, że wierzyciel będący (...) powstałą z przekształcenia (...) nie jest podmiotem, który zobowiązany jest wykazywać przejście uprawnień z tytułu egzekucyjnego za pomocą dokumentu urzędowego bądź prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym . Przepis art. 71 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (...) stanowi, że opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera sąd od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko lub na rzecz osoby innej niż wskazana w tytule egzekucyjnym, na którą przeszły uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu. Z kolei z art. 77 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że opłatę od wniosku o wydanie na podstawie akt odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności - pobiera się w kwocie 6 złotych za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu. Mając powyższe uwagi na względzie Sąd Okręgowy stwierdza, że wnioskodawca (...) Finanse spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z siedzibą w P. w związku z przekształceniem w trybie art. 551 § 1 i następne k.s.h. spółki pod firmą (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z siedzibą w P. w (...) pod firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) z siedzibą w P. , z czym wiąże się zasada kontynuacji, a nie sukcesji - nie jest podmiotem, który zobowiązany jest wykazywać przejście uprawnień z tytułu egzekucyjnego za pomocą dokumentu urzędowego bądź prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. W tym stanie rzeczy wnioskodawca domagając się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 24 grudnia 2013 r. przez Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim w sprawie o sygn. akt I Nc 3869/13 winien uiścić opłatę, o której mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (...) co też wnioskodawca uczynił (k. 2). Zatem zaskarżone zarządzenie nie mogło się ostać. W świetle powyższych rozważań Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI