II CZ 1183/12

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-01-03
SAOSCywilnepostępowanie spadkoweŚredniaokręgowy
spadekkoszty sądowezażaleniezwrot wydatkówsytuacja materialnainwalidztwo

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania spadkowego na postanowienie o obciążeniu jej kosztami sądowymi, uznając, że mimo inwalidztwa, nie wykazała ona wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie uczestniczki B. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku, które nakazało jej zwrot części wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Uczestniczka argumentowała, że ze względu na inwalidztwo spowodowane chorobą nowotworową, powinna zostać zwolniona z tych kosztów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że uczestniczka nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej, nie przedstawiła dowodów na otrzymywanie świadczeń socjalnych ani rentowych, a także nie wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych w pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał zażalenie uczestniczki B. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 5 listopada 2012 r. Postanowieniem tym Sąd Rejonowy przyznał świadkowi M. E. kwotę 15,20 zł tytułem zwrotu kosztów stawiennictwa na rozprawie oraz nakazał uczestniczce B. M. uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwoty 1.046,58 zł (Sąd Rejonowy) i 224,85 zł (Sąd Okręgowy) tytułem zwrotu części wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Uzasadnienie opierało się na art. 520 § 1 k.p.c. oraz przepisach ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wskazując, że dowody z opinii biegłych i przesłuchania świadka zostały zawnioskowane przez uczestniczkę B. M. Uczestniczka zaskarżyła postanowienie w zakresie pkt II i III, zarzucając naruszenie przepisów poprzez niezastosowanie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych, argumentując, że jej całkowite inwalidztwo spowodowane nowotworem kości powinno uzasadniać odstąpienie od obciążania jej tymi wydatkami. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Stwierdził, że choć uczestniczka wykazała inwalidztwo, nie stanowi to wystarczającego argumentu do odstąpienia od obciążenia jej kosztami. Powołując się na art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych i kryteria z art. 102 k.p.c., sąd wskazał, że uczestniczka nie podała, czy otrzymuje świadczenia socjalne lub rentowe, nie sprecyzowała, kto ją utrzymuje, a jej wcześniejsze zeznania o przesyłaniu pieniędzy rodzicom sugerują możliwość uzyskiwania dochodów. Ponadto, uczestniczka nie wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych w pierwszej instancji, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Sąd zauważył, że uczestniczka dotychczas pokrywała opłaty sądowe, w tym zaliczkę na opinię biegłego, co sugeruje jej zdolność do poniesienia orzeczonych kosztów. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo inwalidztwo nie jest wystarczającym argumentem, jeśli uczestnik nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, nie przedstawił dowodów na otrzymywanie świadczeń socjalnych lub rentowych, a także nie wnioskował o zwolnienie od kosztów w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uczestniczka nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo inwalidztwa. Brak było dowodów na świadczenia socjalne/rentowe, a wcześniejsze dochody i brak wniosku o zwolnienie od kosztów w I instancji sugerowały zdolność do poniesienia wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. F.innewnioskodawca
B. M.inneuczestniczka
M. F.inneuczestniczka
L. F.inneuczestniczka
P. F.inneuczestniczka
D. F.inneuczestniczka
M. E.inneświadek

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 113 § ust. 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczestniczka nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo inwalidztwa. Brak wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pierwszej instancji uniemożliwił ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Uczestniczka pokrywała dotychczasowe opłaty sądowe, co sugeruje zdolność do poniesienia orzeczonych kosztów.

Odrzucone argumenty

Całkowite inwalidztwo spowodowane nowotworem kości powinno uzasadniać odstąpienie od obciążenia uczestniczki wydatkami poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie Decydujące o odstąpieniu od takiego obciążenia są jednak te same kryteria, które uzasadniają odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Jerzy Dydo

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o obciążeniu kosztami sądowymi w sprawach spadkowych, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony i inwalidztwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku wykazania przez stronę jej rzeczywistej sytuacji materialnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i kryteriów oceny sytuacji materialnej strony, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy inwalidztwo zwalnia z kosztów sądowych? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na ulgę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 1183/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. F. przy udziale B. M. , M. F. , L. F. , P. F. , D. F. o stwierdzenia nabycia spadku po F. F. na skutek zażalenia uczestniczki B. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. akt I Ns 825/10 postanawia : oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kłodzku przyznał świadkowi M. E. kwotę 15,20 zł w związku ze stawiennictwem na rozprawie 30 listopada 2011 r. i polecił wypłacić do kwoty 14,20 zł z zaliczki wpłaconej na zaliczki sądowej pod poz. 320/12, a pozostałą kwotę tymczasowo z wydatków budżetowych Sądu Rejonowego w Kłodzku (pkt I), nakazał uczestniczce B. M. , aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 1.046,58 zł tytułem zwrotu części wydatków poniesionych przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Kłodzku w sprawie sygn. akt I Ns 825/10 (pkt II) oraz nakazał uczestniczce B. M. , aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Świdnicy kwotę 224,85 zł tytułem zwrotu części wydatków poniesionych przez Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Świdnicy w sprawie sygn. akt I Ca 638/11 (pkt III). W uzasadnieniu pkt II i III Sąd powołał się na art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 108 1 k.p.c. Wskazał przy tym, że zgodnie z dyspozycją art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Dowody z opinii biegłych oraz z przesłuchania świadka M. E. zostały zawnioskowane przez uczestniczkę B. M. , stąd zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. powinna ponieść koszty związane z przeprowadzeniem tychże dowodów. Powyższe postanowienie w zakresie pkt II i III zaskarżyła uczestniczka B. M. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenie, tj. art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 4 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy całkowite inwalidztwo spowodowane nowotworem kości przemawia za odstąpieniem od obciążenia jej wydatkami pokrytymi tymczasowo przez Skarb Państwa. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odstąpienie od obciążania jej obowiązkiem uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku zwrotu części wydatków w kwocie 1.046,58 zł oraz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Świdnicy części wydatków w kwocie 224,85 zł i zaliczenie tych wydatków na rachunek Skarbu Państwa. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek uczestniczka wykazała fakt swojego inwalidztwa, to jednak nie stanowi to argumentu na okoliczność odstąpienia od obciążania jej kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo w sprawie przez Skarb Państwa. Przepis art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, na który powołała się w zażaleniu skarżąca, stanowi, że w szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w art. 113 ust. 2 i ust. 3 obciążania kosztami sądowymi strony, której czynność spowodowała ich powstanie, strony zastąpionej przez kuratora oraz osoby na rzecz której prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania. Decydujące o odstąpieniu od takiego obciążenia są jednak te same kryteria, które uzasadniają odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Choć uczestniczka nie posiada możliwości zarobkowania, to nie podała czy otrzymuje jakiekolwiek świadczenia socjalne lub też rentowe. Wskazała jedynie, że jest na utrzymaniu osób bliskich, nie precyzując bliżej tej kwestii. W toku postępowania zeznała, że przez 30 lat pobytu w Niemczech przesyłała rodzicom pieniądze, co świadczy o tym, że uzyskiwała dochody. Ponadto w toku postępowania nie występowała z wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sadowych, a tym samym nie zostało złożone oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, które pozwoliłoby ocenić jej rzeczywistą sytuację materialną. Uczestniczka, jak do tej pory, pokrywała wszelkie opłaty sądowe (m.in. dwukrotnie opłatę od apelacji), w tym zaliczkę na opinię biegłego, stąd przyjąć należy, iż jest w stanie ponieść koszty, o których orzekł Sąd Rejonowy w zaskarżonej części orzeczenia. Z uwagi na powyższe zażalenie podlegało oddaleniu stosownie do art. 385 k.p.c. w zw. art. 397 §2 zd. 1 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI