II CZ 1176/12

Sygn. akt II Cz 1176/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aleksandra Żurawska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2012 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia powoda H. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I C 1198/12 w sprawie przeciwko D. K. o zapłatę 43.000 zł p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, powód jest w stanie ponieść koszty sądowe, gdyż osiągając stały miesięczny dochód z renty, będąc właścicielem nieruchomości i licząc się z koniecznością wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie, miał on możliwość poczynienia oszczędności w swoim majątku, czy też zaciągnięcia kredytu w celu pokrycia kosztów związanych z postępowaniem. W zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie wniosku, powód podniósł, że na jego dochód składa się renta oraz dopłaty unijne w łącznej kwocie 12.435,63 zł rocznie. Po odjęciu wydatków na czesne za szkołę pozostaje mu więc 629 zł. Niezbędne wydatki to także przejazdy do szkoły. Skarżący dodał, że aby dostać dopłaty, trzeba najpierw uprawiać pole, na co składają się wydatki, które w całości mogą pokryć dopłaty. Wskazał przy tym, że dopłaty takie otrzymał w zeszłym roku, ale w tym roku może ich nie dostać. Podkreślił też, że przy jego dochodach nie otrzyma kredytu, a powództwo w tej sprawie musi wytoczyć teraz, gdyż nie może czekać z uwagi na termin przedawnienia. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie nie jest uzasadnione, a podniesione w nim zarzuty w żaden sposób nie podważają trafności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej Instancji. W ocenie Sądu Okręgowego, skarżący nie wykazał, aby jego stan majątkowy kwalifikował go do grona osób ubogich, słabszych ekonomicznie i tym samym uprawnionych do skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zmianami). Należy mieć bowiem na uwadze, że regułą w postępowaniu cywilnym jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez strony, zaś instytucja zwolnienia od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady, stanowiąc szczególną formę pomocy państwa dla osób ubogich, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą tych kosztów uiścić, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania, a niezbędna jest natychmiastowa ochrona prawna. Osoba ubiegająca się o taką pomoc winna złożyć rzetelne i szczegółowe oświadczenie o swym stanie majątkowym i rodzinnym. Tymczasem, na podstawie złożonego przez powoda oświadczenia majątkowego nie sposób ocenić, czy w istocie nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, regulującymi instytucję zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący zaś, w ocenie Sądu Okręgowego, wymogów tych nie dochował, mianowicie nie wykazał w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie uiścić przedmiotowych kosztów. Zdaniem Sądu, złożone przez niego oświadczenie budzi wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Należy bowiem zauważyć, że jako jedyny wydatek skarżący wskazał koszt czesnego za szkołę w kwocie 407 zł, gdy się zaś weźmie pod uwagę z jednej strony wysokość otrzymywanej przez niego renty rodzinnej, a z drugiej - nie uwzględnione przez niego koszty utrzymania, to prowadzi to do wniosku, że nie przedstawił on wszystkich informacji na temat swojego statusu materialnego. Tym samym jego oświadczenie jako nierzetelne nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania go za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Trzeba przy tym podkreślić, że to do Sądu, a nie strony wnoszącej o zwolnienie od kosztów, należy ostateczna ocena czy dochody, które posiada, są takiej wielkości, że poza koniecznymi wydatkami mogą zostać przeznaczone na pokrycie opłaty sądowej. Obowiązkiem jednak osoby występującej z takim wnioskiem jest szczegółowe podanie informacji dotyczących jej stanu majątkowego, w tym wszystkich dochodów i źródeł utrzymania oraz kosztów bieżącego utrzymania. Skarżący wymogu tego nie spełnił w stopniu wystarczającym do wykazania jego rzeczywistej sytuacji materialnej i majątkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc , orzekł jak w sentencji postanowienia.