II CZ 1170/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie o kosztach, odstępując od obciążania małoletniego pozwanego kosztami procesu na rzecz banku, uznając, że zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się takiemu obciążeniu.
Sąd Rejonowy zasądził od małoletniego pozwanego na rzecz banku koszty procesu w sprawie o zwolnienie od egzekucji. Pozwany złożył zażalenie, argumentując, że jest małoletni, a sprawa dotyczy egzekucji alimentów od ojca, a bank nie ujawnił swojej własności samochodu. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, powołując się na art. 102 k.p.c. i zasady współżycia społecznego, odstępując od obciążania małoletniego kosztami.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie małoletniego pozwanego D. R. na postanowienie o kosztach sądowych zawarte w wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy pierwotnie zwolnił samochód od egzekucji i zasądził od pozwanego na rzecz powoda (...) Bank S.A. kwotę 450 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej, stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Pozwany wniósł zażalenie, podnosząc, że jest małoletni, a sprawa dotyczy egzekucji alimentów od jego ojca, a bank nie ujawnił swojej własności samochodu, co wprowadziło w błąd komornika. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Powołując się na art. 98 k.p.c. i art. 102 k.p.c. (zasada słuszności i wypadki szczególnie uzasadnione), sąd stwierdził, że obciążanie małoletniego, który dochodzi alimentów, kosztami procesu, gdy bank wiedział o przejściu własności samochodu od 2009 r. i nie ujawnił tego faktu, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II, odstępując od obciążania pozwanego kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, w tym ze względu na zasady współżycia społecznego, można odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że obciążenie małoletniego, który dochodzi alimentów, kosztami procesu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy strona przeciwna (bank) nie ujawniła swojej własności samochodu, co wprowadziło w błąd komornika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonego wyroku w punkcie II
Strona wygrywająca
D. R. (pozwany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| D. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. A. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pozwanego |
| A. R. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten urzeczywistnia zasadę słuszności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w pozostałym zakresie wstępuje w sprawę i rozstrzyga o niej merytorycznie.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania w przedmiocie zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o postępowaniu w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio w postępowaniu w drugiej instancji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małoletniość pozwanego. Sprawa dotyczy egzekucji alimentów, czyli podstaw egzystencji pozwanego. Bank nie ujawnił swojej własności samochodu w rejestrach, mimo że wiedział o tym od 2009 r., co wprowadziło w błąd komornika. Zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się obciążaniu małoletniego kosztami w tej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Pozwany przegrał sprawę w całości (w zakresie zwolnienia od egzekucji). Brak innych powodów uzasadniających zastosowanie art. 101 k.p.c. (wniosek pełnomocnika pozwanego o odstąpienie od obciążania kosztami).
Godne uwagi sformułowania
zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się obciążaniu małoletniego powoda kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami własność przedmiotowego samochodu nie została ujawniona w żadnych rejestrach pomimo tego, że już od lutego 2009r. powodowy bank wiedział o tym, że własność przeszła na niego.
Skład orzekający
Dorota Gamrat-Kubeczak
przewodniczący
Małgorzata Grzesik
sędzia sprawozdawca
Karina Marczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących małoletnich, alimentów oraz w sytuacjach, gdy strona przeciwna swoim zachowaniem (np. nieujawnieniem własności) przyczyniła się do powstania kosztów."
Ograniczenia: Każda sprawa o zwolnienie od kosztów na podstawie art. 102 k.p.c. jest oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) w obronie małoletniego, nawet jeśli formalnie przegrał on sprawę o zwolnienie od egzekucji, a bank był stroną wygrywającą w pierwszej instancji.
“Małoletni wygrał z bankiem o koszty procesu mimo przegranej w sprawie o zwolnienie od egzekucji!”
Dane finansowe
zwrot opłaty sądowej: 450 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 1170/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Dorota Gamrat-Kubeczak Sędziowie: SO Małgorzata Grzesik (spr.) SO Karina Marczak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. przeciwko małoletniemu D. R. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego M. A. o zwolnienie od egzekucji na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach sądowych zawarte w punkcie II wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 2 maja 2013 roku, w sprawie I C 312/11 zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że odstępuje od obciążania pozwanego D. R. kosztami procesu należnymi powodowi (...) Bank Spółce Akcyjnej w W. . Sygn. akt II Cz 1170/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 maja 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zwolnił od egzekucji samochód marki J. (...) o nr. rej. (...) , nr. nadwozia (...) , rok prod. 1999, wyszczególniony w protokole zajęcia z dnia 5 stycznia 2011 r. sporządzonym w sprawie (V) KMP 2063/09 w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się z wniosku małoletniego wierzyciela D. R. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową M. A. przeciwko dłużnikowi A. R. (pkt I); zasądził od pozwanego D. R. na rzecz powoda (...) Bank S.A. w W. kwotę 450 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej (pkt II). Sąd I instancji po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż powództwo jest zasadne. W konsekwencji Sąd orzekł o zwrocie opłaty sądowej na podstawie art. 98 i 108 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Stosownie do art. 98 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W rozpoznawanej sprawie pozwany przegrał proces w całości, stąd Sąd obciążył go obowiązkiem zwrotu poniesionej przez powoda opłaty sądowej w wysokości 450 zł. W pozostałym zakresie Sąd nie uwzględnił żądań powoda jako nie mieszczących się w dyspozycji przepisu ustawy. Sąd nie uwzględnił także wniosku pełnomocnika pozwanego o odstąpieniu od obciążania pozwanego od zwrotu należnych stronie powodowej kosztów z uwagi na małoletniość powoda, która to okoliczność nie może być i nie jest jedyną podstawą uzasadniającą zastosowanie przepisu art. 101 k.p.c. Innych powodów uzasadniających możliwość zastosowania w/w przepisu pozwany nie przytoczył, co umożliwiało kontrolę tego wniosku. Powód przed wytoczeniem powództwa wystąpił do przedstawiciela ustawowego małoletniego o zwolnienie pojazdu od egzekucji, na co on nie zareagował. Okoliczność ta dodatkowo nie przemawiała za wnioskiem pozwanego. Pozwany wywiódł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych i wniósł o jego zmianę poprzez zwolnienie pozwanego od ponoszenia opłaty sądowej w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu 30 zł tytułem opłaty od zażalenia. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż ważnym powodem przemawiającym za uwzględnieniem zażalenia jest okoliczność, że pozwany jest osobą małoletnią, a sprawa dotyczy sytuacji prawnej, o której matka małoletniego ani komornik nie posiadali żadnej wiedzy, natomiast w ramach wszczętej egzekucji egzekwowane były alimenty należne pozwanemu od właściciela pojazdu – ojca małoletniego. Zachodzi uzasadniona wątpliwość, z jakich przyczyn własność banku nie została ujawniona w rejestrze i na dzień 5.01.2011 r. w rejestrze figurował dłużnik A. R. . Dopiero na zarzut pozwanego bank przedłożył dokumenty, z których wynikało, że zgodnie z umową własność samochodu przeszła na bank już w 2009 r. Taka sytuacja niewątpliwie wprowadziła w błąd komornika. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. , strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W przytoczonym przepisie wyrażone zostały dwie podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu: zasada odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasada kosztów niezbędnych i celowych. Pierwsza oznacza, że strona, która przegrała sprawę, zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu, druga natomiast, że strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi tylko te poniesione koszty procesu, które były niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 102 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten urzeczywistnia zasadę słuszności i pozostawia w gestii sądu orzekającego ocenę, czy w danej, konkretnej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. Przy ocenie przesłanek z art. 102 k.p.c. zwykle brane są pod uwagę takie okoliczności, które zarówno odnoszą się do faktów związanych z samym przebiegiem procesu, jak i takie, które dotyczą stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy przede wszystkim należy zauważyć, iż pozwany w postępowaniu egzekucyjnym dochodzi alimentów, a zatem sprawa dotyczy podstaw jego egzystencji. Ponadto jak słusznie wskazano w zażaleniu własność przedmiotowego samochodu nie została ujawniona w żadnych rejestrach pomimo tego, że już od lutego 2009r. powodowy bank wiedział o tym, że własność przeszła na niego. W świetle powyższych okoliczności zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się obciążaniu małoletniego powoda kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej. W świetle powyższych okoliczności, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie jako prawidłowe musi się ostać. Stąd też na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (...) (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...) (...) (...) 1. (...) 2. (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI