II CZ 117/06

Sąd Najwyższy2007-02-14
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata od skargi kasacyjnejzwolnienie od kosztówzażaleniepostępowanie apelacyjneSąd NajwyższySąd Okręgowypomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, podkreślając, że zwolnienie od kosztów sądowych było częściowe.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy G.R. na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty. Wnioskodawca argumentował, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje całe postępowanie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie było jedynie częściowe (od apelacji), a wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej nie spełniał wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Heleny Ciepłej (przewodniczącej i sprawozdawcy), Barbary Myszki i Huberta Wrzeszczu rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2007 r. zażalenie wnioskodawcy G.R. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 października 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie z dnia 8 września 2006 r., które odrzucało skargę kasacyjną, z powodu nieuiszczenia należnej opłaty w wysokości 200 zł. Wnioskodawca zarzucił w zażaleniu, że został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, a nie tylko do poszczególnych instancji. Sąd Najwyższy uznał stanowisko Sądu Okręgowego za prawidłowe, opierając się na art. 130² § 3 k.p.c., który stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty środki odwoławcze lub zaskarżenia podlegające opłacie. Sąd wskazał, że wnioskodawca został zwolniony jedynie częściowo od kosztów sądowych, mianowicie od wpisu od apelacji, co oznaczało, że nie był zwolniony z opłaty od skargi kasacyjnej. Ponadto, kolejny wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej został zwrócony z powodu niedołączenia wymaganego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek adwokata J.L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że pełnomocnik nie wykazał się należytą starannością, nie zapoznając się dokładnie z aktami sprawy i wnosząc zażalenie wbrew oczywistym przepisom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie od kosztów sądowych jest przyznawane na określony cel lub instancję, a nie automatycznie na całe postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zwolnienie od kosztów sądowych było częściowe i dotyczyło jedynie wpisu od apelacji, co oznaczało, że wnioskodawca nie był zwolniony z opłaty od skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i wniosku o przyznanie kosztów

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
G.R.osoba_fizycznawnioskodawca
I.R.osoba_fizycznauczestnik
adw. J.L.innepełnomocnik wnioskodawcy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 130² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej.

u.k.s.c. art. 102 § ust. 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 10

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skargi kasacyjnej.

Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1348 ze zm. art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych było częściowe i dotyczyło jedynie wpisu od apelacji. Wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej nie spełniał wymogów formalnych (brak oświadczenia o stanie majątkowym). Pełnomocnik nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje całe postępowanie, a nie poszczególne instancje.

Godne uwagi sformułowania

Stanowisko Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia nie może być skutecznie zwalczane albowiem znajduje ono uzasadnienie w przepisie art. 130² § 3 k.p.c. Złożony przez pełnomocnika wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł być uwzględniony. Zarzuty zażalenia, że skarżący został w całości zwolniony od kosztów sądowych, w konfrontacji z aktami sprawy, z których wynika, że został zwolniony tylko od opłaty od apelacji dowodzą, że pełnomocnik skarżącego nie zapoznał się dokładnie z tymi aktami. Ich dokładna znajomość doprowadziłaby go niewątpliwie do wniosku o niecelowości wnoszenia zażalenia. Wniesienie zażalenia nie może być uznane za profesjonalne prowadzenie sprawy.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący, sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych, wymogów formalnych wniosków o zwolnienie oraz staranności pełnomocnika w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego zwolnienia od kosztów i nieprawidłowego wniosku o dalsze zwolnienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się kosztami sądowymi i pomocą prawną z urzędu, ponieważ precyzuje zasady dotyczące zwolnienia od kosztów i staranności pełnomocnika.

Częściowe zwolnienie z opłat sądowych – czy obejmuje całe postępowanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 117/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 lutego 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z wniosku G.R. 
przy uczestnictwie I.R. 
o podział majątku wspólnego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2007 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. 
z dnia 2 października 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie i oddala wniosek adw. J.L. o przyznanie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. 
 
 
 
 

 
 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. odrzucił 
zażalenie wnioskodawcy G.R. na postanowienie tego Sądu z dnia 8 września 2006 
r., odrzucające skargę kasacyjną, z powodu nie uiszczenia należnej opłaty w 
wysokości 200 zł. 
Skarżący w zażaleniu na to postanowienie zarzucił, że został zwolniony od 
obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zatem przyznane zwolnienie odnosi się 
do całego postępowania w sprawie, a nie do poszczególnych instancji sądowych. 
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Stanowisko Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia nie może być 
skutecznie zwalczane albowiem znajduje ono uzasadnienie w przepisie art. 1302 
§  3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty 
pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, 
środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, 
skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw 
od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie 
referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej 
obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. 
W przedmiotowej sprawie skarżący został zwolniony jedynie częściowo od 
kosztów sądowych, mianowicie od wpisu od apelacji (k. 383). Nie mogą więc 
odnieść skutku jego zarzuty przedstawione w zażaleniu, że zwolnienie to rozciąga 
się na całe postępowanie, a tym samym, że nie miał obowiązku uiszczenia opłaty 
od skargi kasacyjnej. 
Jakkolwiek skarżący w skardze kasacyjnej zawarł kolejny wniosek 
o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, jednakże 
wniosek ten został słusznie zwrócony bowiem do wniosku nie zostało dołączone 
oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, 
dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, 

 
 
3 
jak tego wymaga art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem 
wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę 
prawnego złożony bez dołączenia wspomnianego oświadczenia, przewodniczący 
zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku. 
W tym stanie rzeczy według art. 10 ustawy opłatę należy uiścić przy 
wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.  
Złożony przez pełnomocnika wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie mógł być uwzględniony. 
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 
(Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1348 ze zm.) zasądzając opłatę za czynności 
adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład 
jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się 
do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zarzuty zażalenia, że skarżący został w całości 
zwolniony od kosztów sądowych, w konfrontacji z aktami sprawy, z których wynika, 
że został zwolniony tylko od opłaty od apelacji dowodzą, że pełnomocnik 
skarżącego nie zapoznał się dokładnie z tymi aktami. Ich dokładna znajomość 
doprowadziłaby go niewątpliwie do wniosku o niecelowości wnoszenia zażalenia. 
W konsekwencji, wniesienie zażalenia nie może być uznane za profesjonalne 
prowadzenie sprawy. Strona, bez względu na to czy udzieliła pełnomocnictwa 
adwokatowi, czy też został on ustanowiony dla niej z urzędu, ma prawo spodziewać 
się i wymagać, by czynności te wykonane zostały nie tylko z pełną znajomością 
przepisów ale również z należytą starannością (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1997 r., II CZ 88/97, OSNC 1998, z. 3, poz. 40).  
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 
§ 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI