V CZ 61/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o czynsz najmu, nawet gdy podnoszone są zarzuty dotyczące pozorności umowy lub odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych w sprawie o zapłatę czynszu najmu, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. Pozwani wnieśli zażalenie, argumentując, że sprawa nie dotyczyła wyłącznie czynszu najmu, a ich odpowiedzialność wynikała z nabycia przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że sprawa o czynsz najmu obejmuje również kwestie ustalenia istnienia stosunku najmu oraz odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania z tytułu czynszu.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich skargę kasacyjną w sprawie o zapłatę czynszu najmu. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną, powołując się na art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., który wyłącza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach o czynsz najmu. Pozwani zarzucili naruszenie tego przepisu, twierdząc, że przedmiotem sprawy nie były wyłącznie roszczenia o czynsz, a ich odpowiedzialność wynikała z nabycia przedsiębiorstwa. Podnosili również kwestię pozorności umów najmu. Sąd Najwyższy, oddalając zażalenie, wyjaśnił, że sprawa o czynsz najmu obejmuje wszelkie kwestie związane z obowiązkiem płacenia czynszu, jego wysokością, istnieniem zobowiązań z tego tytułu, a także ustaleniem istnienia lub nieistnienia stosunku najmu jako przesłanki dochodzonego roszczenia. Sąd podkreślił, że nawet zarzut pozorności umowy nie zmienia charakteru sprawy. Odnosząc się do odpowiedzialności pozwanej T. spółki z o.o. jako nabywcy przedsiębiorstwa, Sąd Najwyższy wskazał, że na podstawie art. 554 k.c. ponosi ona solidarną odpowiedzialność za zobowiązania zbywcy, w tym z tytułu czynszu najmu. Charakter dochodzonego roszczenia przeciwko nabywcy jest determinowany charakterem długu zbywcy, a nie zdarzeniem nabycia przedsiębiorstwa. W konsekwencji, zażalenie pozwanych jako bezzasadne zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o czynsz najmu, niezależnie od podnoszonych zarzutów dotyczących pozorności umowy czy odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że sprawa o czynsz najmu obejmuje wszelkie kwestie związane z tym zobowiązaniem, w tym ustalenie istnienia stosunku najmu jako przesłanki. Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za czynsz najmu również nie zmienia charakteru sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. POLAND Spółki z o.o. | spółka | powódka |
| CENTRUM BIZNESU T. Spółki z o.o. | spółka | pozwana |
| T. Spółki z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o czynsz najmu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za zobowiązania zbywcy.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o czynsz najmu na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. Sprawa o czynsz najmu obejmuje również kwestie ustalenia istnienia stosunku najmu jako przesłanki. Odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa za czynsz najmu nie zmienia charakteru sprawy jako sprawy o czynsz najmu.
Odrzucone argumenty
Przedmiotem sprawy nie były wyłącznie roszczenia o zapłatę czynszu najmu. Odpowiedzialność pozwanej T. spółki z o.o. wynika z nabycia przedsiębiorstwa, a nie z umowy najmu. Umowy najmu miały charakter pozorny.
Godne uwagi sformułowania
Rodzaj sprawy (o czynsz najmu) jest kryterium decydującym o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sprawą o czynsz jest także sprawa, w której przedmiotem badania – jako przesłanki rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania dotyczącego zapłaty czynszu – jest ustalenie istnienia (lub nieistnienia) stosunku najmu, z którego jest wywodzone dochodzone roszczenie. Sens art. 554 k.c. jest taki, że zobowiązanie, które obciążało tylko zbywcę ex lege rozszerza się na nabywcę przedsiębiorstwa.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Dariusz Dończyk
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o czynsz najmu oraz interpretacja pojęcia 'sprawy o czynsz najmu' w kontekście zarzutów pozorności umowy i odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o czynsz najmu i dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzuje granice dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o czynsz najmu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i nieruchomości. Wyjaśnia również złożone kwestie odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa.
“Skarga kasacyjna w sprawie o czynsz najmu? Sąd Najwyższy stawia jasne granice.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 61/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa D. POLAND Spółki z o.o. przeciwko CENTRUM BIZNESU T. Spółce z o.o. i T. Spółce z o.o. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2012 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 marca 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych (Centrum Biznesu T. spółki z o.o. oraz T. spółki z o.o.) oraz zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki (D. Poland spółki z o.o.) kwotę 2.700 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., skarga kasacyjna - bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa majątkowe – jest niedopuszczalna w sprawie o czynsz najmu. Rodzaj sprawy (o czynsz najmu) jest kryterium decydującym o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Jak wynika z treści pozwu oraz uzasadnień orzeczeń Sądów obu instancji, dochodzona przez powódkę należność została zasądzona z tytułu czynszu najmu w związku z łączącą strony umową najmu. Z tego względu skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. Od powyższego postanowienia zażalenie złożyli pozwani, którzy - zarzucając naruszenie art. 3982 § 2 pkt 1 w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. - wnieśli o jego uchylenie. Podnieśli, że przedmiotem rozpoznania w sprawie nie były wyłącznie roszczenia o zapłatę czynszu najmu, w konsekwencji sprawa nie może być uznana za sprawę o czynsz najmu. Pozwana T. spółka z o.o. nigdy nie była stroną umów najmu zawartych z powódką, a kierowane wobec niej roszczenia wynikają z odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa odpowiedzialnego za zobowiązania Centrum Biznesu T. spółki z o.o. Ewentualna odpowiedzialność pozwanej T. spółki z o.o. nie jest więc odpowiedzialnością kontraktową. Ponadto, w świetle zarzutów podnoszonych przez pozwaną Centrum Biznesu T. spółkę z o.o., przedmiotem sprawy nie było wyłącznie określenie zasadności i wysokości należności czynszowych, lecz ustalenie istnienia (nieistnienia) stosunku prawnego - stosunku najmu wynikającego z przedstawionych przez powoda umów najmu - z uwagi na pozorny charakter tych umów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o czynsz najmu. Sprawa, której przedmiotem było żądanie zasądzenia od pozwanej Centrum Biznesu T. spółki z o.o. należności z tytułu czynszu 3 wynikającego z umowy najmu, której wskazana spółka była stroną, mieściło się w kategorii „sprawy o czynsz najmu”. W postanowieniu z dnia 11 grudnia 2009 r., V CZ 61/09 (Lex nr 551160) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sprawą o czynsz jest taka, która dotyczy obowiązku płacenia czynszu, jego wysokości, czy istnienia zobowiązań z tego tytułu, a skarżący kwestionowałby trafność rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Charakteru sprawy nie zmieniały więc zarzuty podniesione w postępowaniu przez pozwaną Centrum Biznesu T. spółkę z o.o., w tym zarzut nieistnienia stosunku najmu uzasadniony pozornością tej umowy. Sprawą o czynsz jest bowiem także sprawa, w której przedmiotem badania - jako przesłanki rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania dotyczącego zapłaty czynszu – jest ustalenie istnienia (lub nieistnienia) stosunku najmu, z którego jest wywodzone dochodzone roszczenie (por. również postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 kwietnia 1998 r., II CKN 587/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 213, z dnia 10 czerwca 1999 r., III CKN 1237/98, nie publ. oraz z dnia 10 lutego 2011 r., IV CZ 124/10, Lex nr 785544). W postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 562/11 (Lex nr 116259) przyjęto, że z perspektywy dopuszczalności skargi kasacyjnej nie ma znaczenia, że sąd uznał umowę najmu za pozorną. Taki sam charakter (o czynsz najmu) miała również sprawa w odniesieniu do pozwanej T. spółki z o.o. Dochodzona należność dotyczyła bowiem zobowiązania zapłaty przez tę pozwaną czynszu należnego powódce na podstawie umowy najmu zawartej pomiędzy powódką a Centrum Biznesu T. spółką z o.o., za które to zobowiązanie pozwana T. spółka z o.o., jako nabywca przedsiębiorstwa, ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 554 k.c. ze zbywcą przedsiębiorstwa. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2007 r., V CSK 18/07 (OSP 2008, nr 9, poz. 97) przyjęto, że sens art. 554 k.c. jest taki, że zobowiązanie, które obciążało tylko zbywcę ex lege rozszerza się na nabywcę przedsiębiorstwa. Odpowiednio, po stronie zarówno zbywcy jak i nabywcy, istnieje obowiązek świadczenia na rzecz wierzyciela. Również w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 r., V CSK 3/07 (M. Prawn. 2007, nr 9, str. 460) Sąd Najwyższy przyjął, że odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa oparta jest na konstrukcji przystąpienia do długu, co oznacza, iż odpowiada on solidarnie ze zbywcą za długi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność nabywcy 4 przedsiębiorstwa jest więc następstwem pochodnym pod tytułem szczególnym. Po stronie nabywcy nie powstaje nowy dług wobec wierzyciela zbywcy przedsiębiorstwa, czy też jedynie odpowiedzialność za cudzy dług (zbywcy przedsiębiorstwa). Charakter długu obciążającego nabywcę przedsiębiorstwa nie ulega więc zmianie (por. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2010 r., II CSK 2/10, Lex nr 621142 dotyczący skutków nabycia gospodarstwa rolnego w odniesieniu do zobowiązań zbywcy). Ustalenie, czy i w jakim zakresie pozwana T. spółka z o.o. jako nabywca przedsiębiorstwa ponosi na podstawie art. 554 k.c. odpowiedzialność wobec powódki z tytułu czynszu najmu, było jedynie przesłanką przyjęcia, że pozwana spółka ponosi wobec powódki odpowiedzialność z tytułu czynszu najmu. Charakter dochodzonego w sprawie roszczenia przeciwko wyżej wymienionej pozwanej był więc determinowany charakterem długu zbywcy przedsiębiorstwa (z tytułu czynszu), nie zaś zdarzeniem (nabyciem przedsiębiorstwa), które spowodowało, że pozwana za ten dług ponosiła odpowiedzialność wobec powódki. Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI