II CZ 1141/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Lublinie rozpoznał zażalenie powódki B. M. na postanowienie o kosztach procesu i kosztach sądowych zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Sąd Rejonowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego 2.417 zł tytułem kosztów procesu oraz nakazał pobrać 121,59 zł z zaliczki powódki na poczet brakującej opłaty sądowej. Powódka w zażaleniu domagała się zmiany tych postanowień, powołując się na naruszenie art. 102 kpc i art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację majątkową, życiową oraz upośledzenie umysłowe, które miało wpływać na brak rozeznania co do skutków ugody. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w przedmiocie obciążenia powódki kosztami sądowymi, uchylając obciążenie brakującą opłatą od pozwu. Uzasadniono to tym, że rozstrzygnięcie to było sprzeczne z art. 113 § 1 ustawy o kosztach sądowych, który przewiduje możliwość obciążenia przeciwnika strony zwolnionej z opłat, ale tylko w przypadku wygrania sprawy przez stronę zwolnioną. W przypadku oddalenia powództwa, nie było podstaw do dochodzenia tej opłaty od powódki ani z jej zaliczki. Natomiast w zakresie kosztów procesu, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 kpc) i nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 kpc, mimo podnoszonych przez powódkę okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej i umysłowej. Sąd podkreślił, że trudna sytuacja majątkowa nie jest wyłączną podstawą do zastosowania art. 102 kpc, a powódka zawarła ugodę, uzyskując 20.000 zł i zrzekając się dalszych roszczeń, co nie było wynikiem wprowadzenia w błąd. Zażalenie na wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego również zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych i procesowych, w szczególności zastosowanie art. 102 kpc oraz art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach z częściowym zwolnieniem od kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji powódki, która była częściowo zwolniona z kosztów sądowych i której powództwo zostało oddalone.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do zastosowania art. 102 kpc (zasada słuszności przy orzekaniu o kosztach procesu) w sytuacji trudnej sytuacji majątkowej i życiowej powódki oraz jej rzekomego upośledzenia umysłowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w oparciu o art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej nie jest wyłączną podstawą do zastosowania art. 102 kpc. Brak było innych, obocznych powodów uzasadniających zniesienie obowiązku refundacji kosztów procesu. Powódka zawarła ugodę, uzyskując świadczenie, co nie wskazuje na wprowadzenie w błąd.
Czy sąd może obciążyć powódkę brakującą opłatą od pozwu, jeśli była ona częściowo zwolniona od kosztów sądowych, a powództwo zostało oddalone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może obciążyć powódki brakującą opłatą od pozwu w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 113 § 1 ustawy o kosztach sądowych, strona, która nie uiściła w całości kosztów sądowych, może zostać obciążona nimi, jeśli wygra sprawę. W przypadku oddalenia powództwa, nie ma podstaw do dochodzenia od powódki pokrycia tej części opłaty, której nie miała obowiązku uiścić, ani do poszukiwania zaspokojenia z nierozchodowanej zaliczki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 98 § §1 i §3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust.1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Możliwość obciążenia przeciwnika strony, która nie była zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych, tymi kosztami, o ile pozwala na to wynik procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach apelacji.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
u.k.s.c. art. 113 § ust.4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nie zastosowano w okolicznościach sprawy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej.
Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku
Stawka minimalna za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do obciążenia powódki brakującą opłatą od pozwu, gdy była ona częściowo zwolniona z kosztów sądowych, a powództwo oddalono.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację majątkową i życiową powódki oraz jej rzekome upośledzenie umysłowe. • Naruszenie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja ekonomiczna strony zobowiązanej do zwrotu kosztów procesu ukształtowana w chwili orzekania o nich, nie stanowi wyłącznej przyczyny uzasadniającej wprowadzenie art. 102 kpc. • Nie można przy tym uznać, że wytoczenie w tych warunkach niezasadnego powództwa spowodowane było wprowadzeniem powódki w błąd z uwagi na brak wskazania tej przyczyny odmowy wypłaty dalszej kwoty zadośćuczynienia w piśmie z dnia 20 marca 2012 roku...
Skład orzekający
Przemysław Grochowski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Iskra
sędzia
Andrzej Mikołajewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych i procesowych, w szczególności zastosowanie art. 102 kpc oraz art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach z częściowym zwolnieniem od kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powódki, która była częściowo zwolniona z kosztów sądowych i której powództwo zostało oddalone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktykujących prawników. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady słuszności i zwolnienia od kosztów.
“Czy trudna sytuacja życiowa i umysłowa zwalnia z kosztów procesu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.