II CZ 1128/15

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-11-05
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty postępowaniazażaleniecofnięcie pozwucelowość powództwawspólnota mieszkaniowanieruchomościzarząd nieruchomością wspólną

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o nieobciążaniu powoda kosztami postępowania, uznając celowość wytoczenia powództwa mimo późniejszej spłaty długu.

Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, który umorzył postępowanie i nie obciążył powoda kosztami procesu, mimo że pozwani spłacili zadłużenie w toku postępowania egzekucyjnego. Pozwani argumentowali, że powód jest stroną przegrywającą. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując na możliwość odstępstwa od zasady obciążania powoda kosztami, gdy wykaże on celowość dochodzenia praw, co w tym przypadku miało miejsce.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał zażalenie pozwanych M. C. (1) i M. C. (2) na postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, które umorzyło postępowanie w sprawie o zapłatę 11.532,30 zł i nie obciążyło strony powodowej (Wspólnoty Mieszkaniowej) kosztami procesu. Pozwani domagali się zasądzenia od powoda kosztów zastępstwa procesowego, argumentując, że spłacili zadłużenie w toku postępowania egzekucyjnego, a powód cofnął pozew. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Podkreślono, że choć cofnięcie pozwu zazwyczaj skutkuje obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz pozwanego, judykatura dopuszcza odstępstwa, gdy powód wykaże celowość dochodzenia swoich praw. W tej sprawie powództwo zostało wytoczone w 2012 r., skutkując wydaniem nakazu zapłaty i egzekucją. Po sprzeciwie pozwanych, powód wniósł o umorzenie postępowania bez obciążania go kosztami. Sąd Okręgowy uznał, że celowość wytoczenia powództwa była uzasadniona, gdyż pozwani byli zobowiązani do uiszczania zaliczek na koszty zarządu nieruchomością, a spłata nastąpiła dopiero w toku postępowania. Brak wezwania do zapłaty na podstawie art. 455 kc nie mógł rodzić negatywnych konsekwencji dla powoda, skoro termin płatności był oznaczony w akcie notarialnym, a pozwani nie kwestionowali istnienia zobowiązania. W związku z tym, nieobciążanie powoda kosztami było zasadne. Zażalenie zostało oddalone, a pozwani obciążeni kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od zasady obciążania powoda kosztami, jeśli powód wykaże celowość wytoczenia powództwa i obrony swoich praw, uwzględniając okoliczności istniejące w dacie jego wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celowość wytoczenia powództwa przez wspólnotę mieszkaniową była uzasadniona, ponieważ pozwani byli zobowiązani do uiszczania zaliczek na koszty zarządu nieruchomością, a spłata nastąpiła dopiero w toku postępowania. Brak wezwania do zapłaty nie był przeszkodą, gdyż termin płatności był oznaczony w akcie notarialnym, a pozwani nie kwestionowali istnienia zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

strona powodowa

Strony

NazwaTypRola
M. C. (1)osoba_fizycznapozwany
M. C. (2)osoba_fizycznapozwany
Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej w W. przy ul. (...)innepowód

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu pierwszej instancji, od których przysługuje zażalenie, mogą być zmienione lub uchylone w postępowaniu sądowym.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów.

Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. § 6 § pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 203 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego do rozpoczęcia rozprawy, a ze zrzeczeniem się roszczenia do wydania wyroku. Cofnięty pozew nie wywołuje skutków wytoczenia powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, chyba że sąd prawomocnie orzekł inaczej.

k.p.c. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy wezwania do spełnienia świadczenia, gdy termin nie był oznaczony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Celowość wytoczenia powództwa przez stronę powodową, mimo późniejszej spłaty długu przez pozwanych. Pozwani byli zobowiązani do uiszczania zaliczek na koszty zarządu nieruchomością, a termin płatności był oznaczony w akcie notarialnym. Brak wezwania do zapłaty na podstawie art. 455 kc nie rodził negatywnych konsekwencji dla powoda.

Odrzucone argumenty

Powód jest stroną przegrywającą sprawę, ponieważ pozwani spłacili zadłużenie w toku postępowania egzekucyjnego. Odpis pozwu doręczono pozwanym dopiero w 2015 roku, co statuuje zawisłość sporu.

Godne uwagi sformułowania

Jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego jest jego dyspozycyjność względem strony powodowej, którą uznaje się za gospodarza procesu. Judykatura dopuszcza jednak odstępstwo od tej zasady, w sytuacji gdy powód wykaże celowość dochodzenia swoich praw i obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Piotr Rajczakowski

sędzia

Aleksandra Żurawska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstępstwa od zasady obciążania powoda kosztami procesu w przypadku cofnięcia pozwu po spłacie długu w toku postępowania, gdy powód wykaże celowość wytoczenia powództwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnoty mieszkaniowej i zobowiązań z tytułu zarządu nieruchomością wspólną, ale zasada celowości powództwa jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kosztów procesu w kontekście cofnięcia pozwu po spłacie długu, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej, choć stan faktyczny jest dość typowy.

Czy zawsze musisz płacić koszty procesu, jeśli spłacisz dług po wytoczeniu pozwu?

Dane finansowe

WPS: 11 532,3 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 1128/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Piotr Rajczakowski SO Aleksandra Żurawska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia pozwanych M. C. (1) i M. C. (2) na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt I C 1706/15 w sprawie z powództwa (...) nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) o zapłatę 11.532,30 zł p o s t a n a w i a: I. oddalić zażalenie, II. zasądzić od solidarnie pozwanych na rzecz strony powodowej 150zł kosztów postępowania zażaleniowego. (...) UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 września 2015 r., Sąd Rejonowy w pkt I umorzył postępowanie w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) przeciwko M. C. (1) i M. C. (2) , zaś w pkt II nie obciążył strony powodowej kosztami procesu. W ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pozwanych o zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego. W rozpoznawanej sprawie spłacili oni zadłużenie w toku postępowania egzekucyjnego, czyli po wytoczeniu powództwa przez stronę powodową. Sąd przy tym przyjął, że dopuszczalne było odstępstwo od zasady obciążenia powoda kosztami, gdy cofnął on powództwo, a to z tego względu, że było ono niezbędne dla celowego dochodzenia praw i uwzględniały to istniejące okoliczności. W szczególności roszczenie powoda było wymagalne w chwili wytoczenia powództwa, gdyż pozwani byli zobowiązani do uiszczania zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną w formie bieżących opłat, a zatem liczyli się z koniecznością ponoszenia tych kosztów, skoro wynikają one z przepisów bezwzględnie obowiązujących. W zażaleniu na powyższe postanowienie, pozwani zaskarżając je w zakresie pkt II podnieśli, że odpis pozwu doręczono pozwanym dopiero w 2015 roku, a zatem ta data statuuje zawisłość sporu w niniejszej sprawie. Następnie strona powodowa cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia, co było konsekwencją uregulowania całości należności przez pozwanych w postępowaniu egzekucyjnym. Z tego względu, w ocenie skarżących, to powódka jest stroną przegrywającą sprawę. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o zmianę pkt II zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł. Sąd Okręgowy zważył: Zażalenie podlegało oddaleniu. Jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego jest jego dyspozycyjność względem strony powodowej, którą uznaje się za gospodarza procesu. Tak też możliwym jest cofnięcie pozwu, które jako czynność jednostronna prowadzi do umorzenia postępowania. Uprawnienie to jednak ma swoje ograniczenia. Zgodnie bowiem z art. 203 § 1 i 2 kpc pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego. Jak zatem wynika z powyższego, w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Judykatura dopuszcza jednak odstępstwo od tej zasady, w sytuacji gdy powód wykaże celowość dochodzenia swoich praw i obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu / zob. postanowienie SN z 7 marca 2013 r., IV CZ 8/13, wyd./el. Lex nr 1318484 /. W przedmiotowej sprawie powództwo zostało wytoczone w dniu 12 października 2012 roku / data prezentaty Sądu na pozwie / i skutkowało wydaniem nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym / k. 21 /, któremu nadano klauzulę wykonalności, a co w konsekwencji doprowadziło do wyegzekwowania należności w postępowaniu egzekucyjnym. Jednakże na dalszym etapie postępowania skutecznie wniesiono sprzeciw od ww. orzeczenia / k. 78, 82 i 87 /. W odpowiedzi na ten sprzeciw strona powodowa wniosła o jego odrzucenie, ewentualnie o umorzenie postępowania i nieobciążanie jej kosztami procesu / k. 95 /. Jako, że Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, a zatem przyjął argumentację strony powodowej w zakresie cofnięcia przez nią powództwa, zaś zakres zaskarżenia ogranicza się jedynie do oceny zasadności orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania, zbędnym są dalsze wywody w tym zakresie. Ponadto zbędnym było ponowne wnoszenie przez nią o zasądzenie kosztów skoro przepis ten harmonizuje i dopełnia zasadę określoną w art. 109 § 1 kpc , a zatem złożenie wniosku o zwrot kosztów jeszcze przed cofnięciem powództwa należało uznać za skuteczne / zob. postanowienie SN z 26.07.2012 r., II CZ 73/12, wyd./el. Lex nr 1228792 /. Jak już wyżej wskazano, ocena zasadności zażalenia ogranicza się do ustalenia, czy powód wykazał celowość wytoczenia powództwa, co pozwalałoby na przyjęcie, że nie jest on stroną przegrywającą proces. Zdaniem Sądu Okręgowego celowość ta jest w niniejszym postępowaniu jednoznaczna z przyczyn podanych przez Sąd pierwszej instancji, które w całości należy podzielić i tym samym nie widząc potrzeby ich ponownego przytaczania. Istotnym w przedmiotowej sprawie jest to, że skarżący zobowiązani byli do zapłaty kwoty wynikającej z zaliczek na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Zbędnym byłoby zatem wzywanie ich do uiszczenia zaległości na podstawie art. 455 kc , skoro termin spełnienia świadczenia był wyraźnie oznaczony w podpisanym przez nich akcie notarialnym / k. 7 /, a brak takiego wezwania nie mógł rodzić negatywnych konsekwencji po stronie powodowej. Skoro nie kwestionowali oni w ogóle istnienia zobowiązania, co wyraźnie podkreślali w uzasadnieniu złożonego sprzeciwu od nakazu zapłaty / oraz dążyli do zawarcia ugody /, a do spłaty zadłużenia doszło dopiero w toku postępowania, zasadnym było nieobciążanie strony powodowej kosztami postępowania. Skoro więc zarzuty zażalenia nie podważyły zaskarżonego rozstrzygnięcia, zażalenie to, jako bezzasadne, podlegało oddaleniu- art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc / pkt I /, zaś o kosztach postępowania zażaleniowego / pkt II / Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 391 § 1 kpc , art. 397 § 2 kpc oraz § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu / tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 /. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI