II CZ 112/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek, potwierdzając, że skarga kasacyjna w sprawie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, mimo niemajątkowego charakteru ochrony, podlega ograniczeniom wynikającym z wartości przedmiotu zaskarżenia.
Powódki złożyły zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, po ograniczeniu powództwa do kwoty pieniężnej, utraciła charakter niemajątkowy, a wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, potwierdził, że roszczenia pieniężne, nawet służące ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy, a tym samym podlegają ograniczeniom w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczyła zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił ich skargę kasacyjną od wyroku oddalającego powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny uznał, że po ograniczeniu przez powódki powództwa do kwoty 15 000 zł z tytułu zadośćuczynienia, sprawa utraciła charakter niemajątkowy. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej była uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która była niższa od kwoty wymaganej przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, co skutkowało odrzuceniem skargi. Powódki w zażaleniu podniosły zarzut obrazy prawa procesowego, argumentując, że sprawa nadal ma charakter niemajątkowy, ponieważ dotyczy ochrony dóbr osobistych i naruszenia prawa do spokojnego mieszkania. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do utrwalonego podziału spraw na majątkowe i niemajątkowe. Stwierdził, że żądanie ma charakter majątkowy, jeśli zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Podkreślił, że roszczenia pieniężne, nawet jeśli służą ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek, potwierdzając tym samym prawidłowość decyzji Sądu Apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, po ograniczeniu powództwa do kwoty pieniężnej, ma charakter sprawy majątkowej.
Uzasadnienie
Roszczenia pieniężne, nawet jeśli służą ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy, ponieważ zmierzają do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
„Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| U. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| „Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3982 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, gdy nie spełnia wymogów formalnych lub ustawowych.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje podstawy i tryb orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpatrywania zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia sprawy o prawa majątkowe jako należące do właściwości sądów okręgowych.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne pozwu, w tym wskazanie wartości przedmiotu sporu lub jego charakteru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie pieniężne o zadośćuczynienie, nawet służące ochronie dóbr osobistych, ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.
Odrzucone argumenty
Sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, mimo ograniczenia do kwoty pieniężnej, zachowuje charakter niemajątkowy.
Godne uwagi sformułowania
żądanie, a tym samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
członek
Barbara Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych i jego konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu dopuszczalności skargi kasacyjnej w świetle przepisów k.p.c. sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię rozróżnienia spraw majątkowych i niemajątkowych w kontekście skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć nie porusza kwestii społecznie głośnych.
“Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych to zawsze sprawa niemajątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 112/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. G. i U. G. przeciwko „Ż.(…)” Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódek od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2007 r. oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, którym oddalono powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Stwierdził, że początkowo powódki dochodziły zarówno roszczeń majątkowych, jak i niemajątkowych, jednak na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. ograniczyły powództwo i ostatecznie wnosiły jedynie o zasądzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w łącznej kwocie 15 000 zł. Sprawa utraciła tym samym charakter sprawy niemajątkowej i dopuszczalność skargi kasacyjnej została uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ wartość ta jest niższa od kwoty określonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wniesiona skarga kasacyjna ulegała odrzuceniu jako niedopuszczalna art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). 2 W zażaleniu na powyższe postanowienie powódki podniosły zarzut obrazy art. 3982 k.p.c. przez przyjęcie, że sprawa nie ma charakteru sprawy niemajątkowej. Podkreśliły, że od początku procesu dochodziły ochrony naruszonych dóbr osobistych, wnosiły o zaprzestanie naruszania prawa do spokojnego mieszkania przez emitowanie nadmiernego hałasu i drgań oraz o przyznanie zadośćuczynienia. W listopadzie 2005 r. ze względu na stale pogarszający się stan zdrowia wyprowadziły się z zajmowanego mieszkania, w związku z czym ograniczyły powództwo do roszczenia o zadośćuczynienie. W dalszym ciągu domagają się jednak ochrony dóbr osobistych, wobec czego sprawę należy traktować jako niemajątkową. W konkluzji żalące wnosiły o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 3982 § 1 k.p.c. ustawodawca uzależnił dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pojęcie sprawy o prawa majątkowe, którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie, nawiązuje do utrwalonego podziału na sprawy o prawa majątkowe i o prawa niemajątkowe, spotykanego także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. art. 17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.). W nauce prawa przyjmuje się, że żądanie, a tym samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r., II CZ 110/05, niepubl.). Okoliczność, że zadośćuczynienie ma służyć ochronie dóbr osobistych żalących, nie zmienia zatem majątkowego charakteru dochodzonych roszczeń pieniężnych. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI