II CZ 112/07

Sąd Najwyższy2008-02-20
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
dobra osobistezadośćuczynienieskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniacharakter sprawypostępowanie cywilnehałasdrgania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek, potwierdzając, że skarga kasacyjna w sprawie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, mimo niemajątkowego charakteru ochrony, podlega ograniczeniom wynikającym z wartości przedmiotu zaskarżenia.

Powódki złożyły zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, po ograniczeniu powództwa do kwoty pieniężnej, utraciła charakter niemajątkowy, a wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, potwierdził, że roszczenia pieniężne, nawet służące ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy, a tym samym podlegają ograniczeniom w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił ich skargę kasacyjną od wyroku oddalającego powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny uznał, że po ograniczeniu przez powódki powództwa do kwoty 15 000 zł z tytułu zadośćuczynienia, sprawa utraciła charakter niemajątkowy. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej była uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, która była niższa od kwoty wymaganej przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, co skutkowało odrzuceniem skargi. Powódki w zażaleniu podniosły zarzut obrazy prawa procesowego, argumentując, że sprawa nadal ma charakter niemajątkowy, ponieważ dotyczy ochrony dóbr osobistych i naruszenia prawa do spokojnego mieszkania. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do utrwalonego podziału spraw na majątkowe i niemajątkowe. Stwierdził, że żądanie ma charakter majątkowy, jeśli zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Podkreślił, że roszczenia pieniężne, nawet jeśli służą ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek, potwierdzając tym samym prawidłowość decyzji Sądu Apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, po ograniczeniu powództwa do kwoty pieniężnej, ma charakter sprawy majątkowej.

Uzasadnienie

Roszczenia pieniężne, nawet jeśli służą ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy, ponieważ zmierzają do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

„Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowódka
U. G.osoba_fizycznapowódka
„Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3982 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, gdy nie spełnia wymogów formalnych lub ustawowych.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje podstawy i tryb orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpatrywania zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia sprawy o prawa majątkowe jako należące do właściwości sądów okręgowych.

k.p.c. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne pozwu, w tym wskazanie wartości przedmiotu sporu lub jego charakteru.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie pieniężne o zadośćuczynienie, nawet służące ochronie dóbr osobistych, ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

Odrzucone argumenty

Sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, mimo ograniczenia do kwoty pieniężnej, zachowuje charakter niemajątkowy.

Godne uwagi sformułowania

żądanie, a tym samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Barbara Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych i jego konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu dopuszczalności skargi kasacyjnej w świetle przepisów k.p.c. sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię rozróżnienia spraw majątkowych i niemajątkowych w kontekście skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć nie porusza kwestii społecznie głośnych.

Czy sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych to zawsze sprawa niemajątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 112/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. G. i U. G. przeciwko „Ż.(…)” Spółce Akcyjnej w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódek od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2007 r. oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, którym oddalono powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Stwierdził, że początkowo powódki dochodziły zarówno roszczeń majątkowych, jak i niemajątkowych, jednak na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. ograniczyły powództwo i ostatecznie wnosiły jedynie o zasądzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w łącznej kwocie 15 000 zł. Sprawa utraciła tym samym charakter sprawy niemajątkowej i dopuszczalność skargi kasacyjnej została uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ wartość ta jest niższa od kwoty określonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wniesiona skarga kasacyjna ulegała odrzuceniu jako niedopuszczalna art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). 2 W zażaleniu na powyższe postanowienie powódki podniosły zarzut obrazy art. 3982 k.p.c. przez przyjęcie, że sprawa nie ma charakteru sprawy niemajątkowej. Podkreśliły, że od początku procesu dochodziły ochrony naruszonych dóbr osobistych, wnosiły o zaprzestanie naruszania prawa do spokojnego mieszkania przez emitowanie nadmiernego hałasu i drgań oraz o przyznanie zadośćuczynienia. W listopadzie 2005 r. ze względu na stale pogarszający się stan zdrowia wyprowadziły się z zajmowanego mieszkania, w związku z czym ograniczyły powództwo do roszczenia o zadośćuczynienie. W dalszym ciągu domagają się jednak ochrony dóbr osobistych, wobec czego sprawę należy traktować jako niemajątkową. W konkluzji żalące wnosiły o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 3982 § 1 k.p.c. ustawodawca uzależnił dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pojęcie sprawy o prawa majątkowe, którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie, nawiązuje do utrwalonego podziału na sprawy o prawa majątkowe i o prawa niemajątkowe, spotykanego także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. art. 17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.). W nauce prawa przyjmuje się, że żądanie, a tym samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2005 r., II CZ 110/05, niepubl.). Okoliczność, że zadośćuczynienie ma służyć ochronie dóbr osobistych żalących, nie zmienia zatem majątkowego charakteru dochodzonych roszczeń pieniężnych. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI