II CZ 112/07

Sąd Najwyższy2008-02-20
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu zaskarżeniadobra osobistezadośćuczynieniepostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódek, potwierdzając, że skarga kasacyjna w sprawie o zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie dóbr osobistych jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu ustawowego.

Powódki wniosły skargę kasacyjną od wyroku oddalającego ich powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (15 000 zł), co wynikało z ograniczenia powództwa do roszczenia pieniężnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że nawet jeśli świadczenie ma chronić dobra niemajątkowe, to roszczenie pieniężne o zadośćuczynienie ma charakter majątkowy, a tym samym podlega wymogom dopuszczalności skargi kasacyjnej określonym w k.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej. Skarga ta była wniesiona od wyroku oddalającego powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ powódki ograniczyły swoje żądanie do kwoty 15 000 zł z tytułu zadośćuczynienia, co sprawiło, że sprawa utraciła charakter niemajątkowy i podlegała wymogom wartości przedmiotu zaskarżenia określonym w art. 398^2 § 1 k.p.c. Powódki w zażaleniu argumentowały, że sprawa nadal ma charakter niemajątkowy, ponieważ dotyczy ochrony naruszonych dóbr osobistych. Sąd Najwyższy rozważył pojęcie sprawy o prawa majątkowe i niemajątkowe, wskazując, że żądanie ma charakter majątkowy, jeśli zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Podkreślono, że roszczenia pieniężne, nawet służące ochronie dóbr niemajątkowych, mają charakter majątkowy. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna z powodu niespełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o zadośćuczynienie pieniężne za naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli służy ochronie dóbr niemajątkowych, ma charakter majątkowy i podlega wymogom dopuszczalności skargi kasacyjnej związanym z wartością przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie sprawy o prawa majątkowe w k.p.c. obejmuje żądania zmierzające do realizacji praw mających bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Roszczenia pieniężne, nawet służące ochronie dóbr niemajątkowych, są uznawane za majątkowe. Dlatego niedopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od kwoty określonej w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

„Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P.

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowódka
U. G.osoba_fizycznapowódka
„Ż.(…)” Spółka Akcyjna w P.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku niespełnienia wymogów określonych w art. 398^2 § 1 k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na podział spraw na majątkowe i niemajątkowe.

k.p.c. art. 187 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na wymogi formalne pozwu, w tym dotyczące charakteru sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne, nawet służące ochronie dóbr osobistych, ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest decydująca dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

Odrzucone argumenty

Sprawa o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych ma charakter niemajątkowy, niezależnie od ograniczenia powództwa do roszczenia pieniężnego.

Godne uwagi sformułowania

Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych. Okoliczność, że zadośćuczynienie ma służyć ochronie dóbr osobistych żalących, nie zmienia zatem majątkowego charakteru dochodzonych roszczeń pieniężnych.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Barbara Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego roszczeń o zadośćuczynienie i jego konsekwencji dla dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu dopuszczalności skargi kasacyjnej w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą charakteru prawnego roszczeń o zadośćuczynienie, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy zadośćuczynienie za krzywdę to zawsze sprawa niemajątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 112/07 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 lutego 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa J. G. i U. G. 
przeciwko „Ż.(…)” Spółce Akcyjnej w P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., 
zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2007 
r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną powódek od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja 2007 r. oddalającego apelację 
od wyroku Sądu Okręgowego, którym oddalono powództwo o zadośćuczynienie za 
naruszenie dóbr osobistych. Stwierdził, że początkowo powódki dochodziły zarówno 
roszczeń majątkowych, jak i niemajątkowych, jednak na rozprawie w dniu 11 kwietnia 
2006 r. ograniczyły powództwo i ostatecznie wnosiły jedynie o zasądzenie 
zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w łącznej kwocie 15 000 zł. 
Sprawa utraciła tym samym charakter sprawy niemajątkowej i dopuszczalność skargi 
kasacyjnej została uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ wartość 
ta jest niższa od kwoty określonej w art. 3982 § 1 k.p.c., wniesiona skarga kasacyjna 
ulegała odrzuceniu jako niedopuszczalna art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). 

 
 
2 
W zażaleniu na powyższe postanowienie powódki podniosły zarzut obrazy art. 
3982 k.p.c. przez przyjęcie, że sprawa nie ma charakteru sprawy niemajątkowej. 
Podkreśliły, że od początku procesu dochodziły ochrony naruszonych dóbr osobistych, 
wnosiły o zaprzestanie naruszania prawa do spokojnego mieszkania przez emitowanie 
nadmiernego hałasu i drgań oraz o przyznanie zadośćuczynienia. W listopadzie 2005 r. 
ze względu na stale pogarszający się stan zdrowia wyprowadziły się z zajmowanego 
mieszkania, 
w 
związku 
z 
czym 
ograniczyły 
powództwo 
do 
roszczenia 
o 
zadośćuczynienie. W dalszym ciągu domagają się jednak ochrony dóbr osobistych, 
wobec czego sprawę należy traktować jako niemajątkową. W konkluzji żalące wnosiły o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W art. 3982 § 1 k.p.c. ustawodawca uzależnił dopuszczalność skargi kasacyjnej w 
sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia. Pojęcie sprawy o 
prawa majątkowe, którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie, nawiązuje do 
utrwalonego podziału na sprawy o prawa majątkowe i o prawa niemajątkowe, 
spotykanego także w innych przepisach kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. art. 
17 pkt 4, art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.). W nauce prawa przyjmuje się, że żądanie, a tym 
samym sprawa, w której żądanie to jest rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli 
zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki 
majątkowe stron. Za prawa majątkowe uważa się przy tym roszczenia pieniężne, choćby 
służyły do ochrony dóbr niemajątkowych (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 8 grudnia 2005 r., II CZ 110/05, niepubl.). 
Okoliczność, że zadośćuczynienie ma służyć ochronie dóbr osobistych żalących, 
nie zmienia zatem majątkowego charakteru dochodzonych roszczeń pieniężnych. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 
k.p.c. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI