II Cz 1118/12

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2012-12-20
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
dział spadkukoszty zastępstwa procesowegopomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatazażalenieugodawartość przedmiotu sporu

Sąd Okręgowy podwyższył wynagrodzenie adwokata z urzędu za pomoc prawną w sprawie o dział spadku, korygując błędną interpretację przepisów przez sąd niższej instancji.

Sąd Rejonowy przyznał adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną w sprawie o dział spadku, opierając się na błędnej interpretacji przepisów dotyczących ustalania stawek. Pełnomocnik zaskarżył to postanowienie, domagając się wyższego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, zmienił zaskarżone postanowienie, podwyższając wynagrodzenie adwokata do kwoty 4.428 zł, uznając, że sąd niższej instancji błędnie utożsamił ugodę w przedmiocie działu spadku z działem spadku na zgodny wniosek uczestników.

Sprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika uczestniczki postępowania, adwokat B. K., na postanowienie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie dotyczące kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Rejonowy, po umorzeniu postępowania w sprawie o dział spadku z uwagi na zawarcie ugody, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 2.214 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Uzasadnienie opierało się na przepisach Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd Rejonowy obliczył stawkę minimalną na podstawie § 9 pkt 3 tego rozporządzenia, stosując 50% redukcję ze względu na ugodę. Pełnomocnik uczestniczki zarzucił obrazę przepisów poprzez błędną wykładnię, wskazując, że podstawą obliczenia wynagrodzenia powinna być kwota wskazana we wniosku o dział spadku, a nie wartość udziału wynikająca z ugody, oraz że ugoda nie jest równoznaczna z działem spadku na zgodny wniosek stron. Sąd Okręgowy uznał zażalenie częściowo za zasadne. Potwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wartość udziału spadkowego na 100.000 zł, co stanowiło podstawę do obliczenia stawki minimalnej. Jednakże, Sąd Okręgowy przyznał rację skarżącej co do błędnej wykładni § 9 pkt 3 rozporządzenia. Sąd niższej instancji błędnie utożsamił ugodę zawartą w przedmiocie działu spadku z działem spadku na zgodny wniosek uczestników, co skutkowało nieuzasadnionym obniżeniem stawki o 50%. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, podwyższając wynagrodzenie adwokata z urzędu do kwoty 4.428 zł brutto, a dalej idące zażalenie oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w sprawie o dział spadku oblicza się na podstawie wartości udziału spadkowego uczestnika, a w przypadku ugody zawartej po umorzeniu postępowania, stawka minimalna może być obniżona o 50% tylko w przypadku działu spadku na zgodny wniosek uczestników, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie utożsamił ugodę w przedmiocie działu spadku z działem spadku na zgodny wniosek uczestników, co skutkowało nieuzasadnionym obniżeniem stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu. Prawidłowe zastosowanie przepisów prowadzi do wyższego wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

pełnomocnik z urzędu (B. K.)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
B. K.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu
S. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (7)

Główne

Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 9 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawki minimalne w sprawach o dział spadku oblicza się na podstawie § 6 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny wniosek uczestników postępowania – 50 % tej stawki. Sąd Okręgowy uznał, że błędnie zastosowano obniżkę 50% w sytuacji ugody, a nie zgodnego wniosku.

Pomocnicze

Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 19

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 6 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 4 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia przepisu § 9 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości przez Sąd Rejonowy, polegająca na utożsamieniu ugody z działem spadku na zgodny wniosek stron. Niewłaściwe zastosowanie przepisu § 9 pkt 3 Rozporządzenia, który nie powinien być stosowany w sytuacji ugody, gdy postępowanie nie zostało zainicjowane na zgodny wniosek.

Odrzucone argumenty

Argument, że podstawą obliczenia kosztów powinna być kwota wskazana we wniosku o dział spadku (212.000 zł), a nie wartość udziału wynikająca z ugody (100.000 zł).

Godne uwagi sformułowania

błędnie utożsamiając pojęcia „ugody zawartej w przedmiocie działu spadku” z „działem spadku na zgodny wniosek uczestników postępowania” Podstawy do takiego obniżenia stawki byłyby, gdyby wniosek inicjujący postępowanie zawierał zgodny wniosek uczestniczek co do działu spadku, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Grażyna Kobus

sędzia

Barbara Nowicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia pełnomocników z urzędu w sprawach o dział spadku, zwłaszcza w kontekście ugód i zgodnych wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ugody po umorzeniu postępowania i interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i kosztami zastępstwa procesowego, ponieważ wyjaśnia niuanse w stosowaniu przepisów dotyczących wynagrodzenia pełnomocników z urzędu.

Jak ugoda wpływa na wynagrodzenie adwokata z urzędu? Wyjaśnia Sąd Okręgowy.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 4428 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 195 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Cz 1118/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Grażyna Kobus SO Barbara Nowicka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym zażalenia pełnomocnika uczestniczki postępowania K. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z 9 października 2012 r., sygn. akt. I Ns 108/12 o kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w sprawie z wniosku S. J. o dział spadku po S. P. i o zniesienie współwłasności p o s t a n a w i a : I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznane pełnomocnikowi z urzędu uczestniczki postępowania adwokat B. K. wynagrodzenie podwyższyć do kwoty 4.428zł; II. oddalić dalej idące zażalenie; III. zasądzić od wnioskodawczyni S. J. na rzecz adwokat B. K. 195 zł kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy po umorzeniu postępowania w sprawie, wobec zawarcia ugody, zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie na rzecz adwokat B. K. kwotę 2.214 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania K. P. z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, iż rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparł na przepisach § 19, § 9 pkt i § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . Zgodnie z § 9 pkt 3 w/w Rozporządzenia stawki minimalne w sprawach o dział spadku oblicza się na podstawie § 6 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny wniosek uczestników postępowania – 50 % tej stawki. W świetle ustaleń zawartych w treści ugody z 9 października 2012 r. udział K. P. w spadku ma wartość 100.000 zł, a zatem stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika to kwota 3.600 zł, którą należy zredukować o 50 % czyli do kwoty 1.800 zł. Do wskazanego wynagrodzenia należy doliczyć 23 % podatek, co daje kwotę 2.214 zł. Powyższe postanowienie zaskarżył pełnomocnik uczestniczki postępowania, zarzucając mu : 1. obrazę przepisu § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przez błędną wykładnię, która miała wpływ na treść postanowienia, polegającą na interpretacji, że podstawą przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu jest ostatecznie zmieniona wartość udziału przypadającego uczestniczce, podczas gdy przepis stanowi, że wartość taka stanowi taką podstawę poczynając od następnej instancji, a tym samym a contrario podstawą zasądzenia kosztów jest kwota wskazana we wniosku o dział spadku, 2. obrazę przepisu § 9 pkt 3 w/w Rozporządzenia przez jego niewłaściwą interpretację, która miała wpływ na treść postanowienia, polegającą na uznaniu tożsamości ugody zawartej w przedmiocie działu spadku przed sądem po umorzeniu postępowania o spornych interesach stron z działem spadku na zgodny wniosek stron, co sprowadza się do nieprawidłowego zastosowania niniejszego przepisu, podczas gdy w niniejszym stanie prawnym, a to wniosku o dział z wyłącznej inicjatywy S. J. , przepis stosowany w postępowaniach na zgodny wniosek stron zastosowania mieć nie może. Wskazując na powyższe pełnomocnik uczestniczki wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie dalszych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowania w prawidłowej wysokości 8.856 zł brutto (tj. 7.200 zł + 23 % VAT) , na podstawie § 6 pkt 7 w zw. z § 8 pkt 6 i § 9 pkt 3 powołanego Rozporządzenia, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego. Zażalenie jest częściowo zasadne. Nie ma racji skarżąca, iż wysokość jej wynagrodzenia jako pełnomocnika z urzędu powinna być liczona od wartości udziału spadkowego wskazanego przez wnioskodawczynię we wniosku, tj. od kwoty 212.000 zł. W postępowaniu nieprocesowym nie ma wartości przedmiotu sporu, co wynika ze specyfikacji tego postępowania. W sytuacji zawarcia przez uczestników postępowania ugody i ustalenia wartości udziałów spadkowych na kwotę 100.000 zł słusznie Sąd Rejonowy przyjął, że stawka minimalna wynagrodzenia pełnomocnika stanowi kwotę 3.600,00 zł. Natomiast trafnie zarzuca skarżąca, iż Sąd Rejonowy dokonał niewłaściwej wykładni przepisu § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 13 48 ze zm.) błędnie utożsamiając pojęcia „ugody zawartej w przedmiocie działu spadku” z „działem spadku na zgodny wniosek uczestników postępowania”, co skutkowało obniżeniem stawki minimalnej o 50 %. Podstawy do takiego obniżenia stawki byłyby, gdyby wniosek inicjujący postępowanie zawierał zgodny wniosek uczestniczek co do działu spadku, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Tym samym pełnomocnikowi S. P. ustanowionemu z urzędu należało się od Skarbu Państwa wynagrodzenie w wysokości 4.428 zł włącznie z podatkiem VAT (3.600 zł +23 % VAT), na podstawie § 9 pkt 3 w zw. z § 6 pkt 6 i § 19 rozporządzenia. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznane pełnomocnikowi uczestniczki postępowania wynagrodzenie podwyższył do kwoty 4.428zł, zgodnie z art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. , zaś dalej idące zażalenie oddalił z mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. jako nieuzasadnione.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI