II CZ 108/16
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że uczestniczka nie miała interesu prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym dotyczącym zmiany udziałów innego współwłaściciela.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie A.C. na postanowienie sądu okręgowego, który odrzucił jej apelację od wpisu w księdze wieczystej dotyczącego sprostowania udziału innego współwłaściciela. Sąd Okręgowy uznał, że A.C. nie ma interesu prawnego w sprawie, ponieważ jej udział ani prawo nie uległy zmianie. Sąd Najwyższy podtrzymał to stanowisko, podkreślając formalny charakter postępowania wieczystoksięgowego i wąski krąg jego uczestników.
Przedmiotem postępowania było zażalenie A.C. na postanowienie Sądu Okręgowego w S., który odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w S. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany z urzędu przez referendarza, polegający na sprostowaniu błędu rachunkowego w księdze wieczystej dotyczącego udziału Przedsiębiorstwa Budowlanego C. Sp. z o.o. w nieruchomości wspólnej. A.C. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że ma interes prawny we wzruszeniu wpisu i że zmiana udziałów wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 626¹ § 2 k.p.c., uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone, obciążone lub na rzecz których wpis ma nastąpić. Podkreślono, że zmiana udziałów innego współwłaściciela nie narusza praw pozostałych współwłaścicieli w sposób uzasadniający ich udział w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd zaznaczył, że postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny i nie jest miejscem do badania materialnej prawidłowości wpisu.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka osoba nie posiada interesu prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Uzasadnienie
Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny, a krąg jego uczestników jest wąski i ograniczony do osób, których prawa są bezpośrednio dotknięte wpisem (wykreślenie, obciążenie, wpis na rzecz). Zmiana udziału innego współwłaściciela nie narusza praw pozostałych współwłaścicieli w sposób uzasadniający ich udział w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w S. (utrzymanie w mocy postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Budowlane C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | wnioskodawca |
| A.C. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 626¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, zawężając go do osób, których prawa zostały wykreślone, obciążone lub na rzecz których wpis ma nastąpić.
Pomocnicze
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.w.l. art. 3 § ust. 3-4
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § ust. 3 pkt 5a
Ustawa o własności lokali
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uczestniczka postępowania A.C. nie ma interesu prawnego w postępowaniu wieczystoksięgowym, gdyż jej prawa nie zostały wykreślone ani obciążone w wyniku wpisu dotyczącego udziału innego współwłaściciela. Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny i nie służy badaniu materialnej prawidłowości wpisu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 626¹ § 2 k.p.c. poprzez przyjęcie, że A.C. nie ma interesu prawnego. Zarzut naruszenia art. 370 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez bezpodstawne odrzucenie apelacji. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 3-4 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5a ustawy o własności lokali poprzez przyjęcie, że zmiana wielkości udziałów nie wpływa na prawa i obowiązki współwłaścicieli i wspólnoty, oraz pominięcie wymogu zgody wszystkich współwłaścicieli na czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Godne uwagi sformułowania
uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić nie jest wystarczające powoływanie się na interes faktyczny współwłaściciela nieruchomości postępowanie wieczystoksięgowe ma bowiem charakter formalny determinujący ocenę legitymacji osób zgłaszających w nim udział niedopuszczalne jest badanie w obecnym postępowaniu zażaleniowym zagadnienia materialnej prawidłowości podstawy dokonanego wpisu
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Wojciech Katner
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego oraz charakteru tego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie precyzuje wąski zakres legitymacji procesowej w postępowaniu wieczystoksięgowym, co jest istotne dla praktyków prawa rzeczowego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.
“Kto naprawdę może kwestionować wpisy w księdze wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 108/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Przedsiębiorstwa Budowlanego C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przy uczestnictwie A.C. o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2016 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II Ca …/16, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił apelację A.C. od postanowienia Sądu Rejonowego w S., którym utrzymano w mocy wpis zarządzony z urzędu przez Referendarza tego Sądu, polegający na sprostowaniu usterki wpisu w księdze wieczystej KW nr […] poprzez wpisanie w Dziale II Własność rubryce 2.4 - „użytkownik wieczysty”, w podrubryce 2.4.2. udział -wielkość udziału „394/10.000” w miejsce „378/10.000”. Sąd wskazał, że usterka wynika z błędu rachunkowego powstałego na etapie odejmowania sukcesywnie z udziału Przedsiębiorstwa Budowlanego C. spółki z o.o. w S. udziałów związanych z wyodrębnianymi lokalami. Podniósł, że A. C., której przysługuje prawo odrębnej własności lokalu i udział w nieruchomości wspólnej, nie ma interesu prawnego w obecnym postępowaniu, gdyż nie doszło do zmiany przysługującego jej udziału, ani jej prawo nie zostało wykreślone bądź obciążone w następstwie dokonania kwestionowanego wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. C. Dochodząc jego uchylenia podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 626 1 § 2 poprzez przyjęcie, że nie ma interesu prawnego we wzruszeniu wpisu udziału przysługującego innemu współwłaścicielowi w nieruchomości wspólnej, art. 370 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez bezpodstawne odrzucenie apelacji. Wskazała ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3-4 w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez przyjęcie, że zmiana wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej nie wpływa na prawa i obowiązki współwłaścicieli i wspólnoty mieszkaniowej w całości, ponadto pominięcie, że zmiana taka stanowiąc czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd Najwyższy zważył: Apelację od wpisu w księdze wieczystej może wnieść tylko podmiot, który może być w ogóle uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego i sytuacji tego podmiotu nie zmienia sam fakt zawiadomienia przez sąd o dokonanym wpisie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 89/13, nie publ.). Zgodnie z art. 626 1 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Wskazany przepis, wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego ustawą z dnia 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 63, poz. 635), zawęził w porównaniu do art. 510 k.p.c. krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Takie określenie kręgu potencjalnych uczestników wynika z charakteru i celów postępowania wieczystoksięgowego. Judykatura wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu (por. uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r., III CZP 121/13, OSNC 2015, nr 2, poz. 15, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2010 r., III CZP45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 164, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008 r., IV CZ 66/08, z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 83/13). W odniesieniu do wpisu zmiany udziałów we współwłasności wskazano, że w przypadku wniosku obejmującego wpis prawa oraz przeniesienie części dotychczasowych wpisów dotyczących niektórych współwłaścicieli, status uczestników postępowania mają jedynie osoby, na rzecz których wpis ma nastąpić. Wpis w tym zakresie nie ma bowiem takiego skutku, że w jego wyniku mogą być naruszone prawa innych współwłaścicieli (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 241/10, z dnia 15 stycznia 2014 r., I CSK 204/13). Nie jest wystarczające powoływanie się na interes faktyczny współwłaściciela nieruchomości, dotyczący siły głosu na zebraniu współwłaścicieli, zakresu uprawnień i obowiązków spoczywających na współwłaścicielach integralnie związanych z prawem odrębnej własności lokali dla wykazania interesu prawnego w weryfikacji dokonywanych zmian właścicielskich w toku postępowań o wpis. Postępowanie wieczystoksięgowe ma bowiem charakter formalny determinujący ocenę legitymacji osób zgłaszających w nim udział. W konsekwencji niedopuszczalne jest badanie w obecnym postępowaniu zażaleniowym zagadnienia materialnej prawidłowości podstawy dokonanego wpisu. W tym stanie rzeczy bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów powołanych w zażaleniu, zatem w braku uzasadnionych podstaw podlega ono oddaleniu ( art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). jw kc