II CZ 108/11

Sąd Najwyższy2011-12-15
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapodrobiony dokumentugodaprotokół granicznyzasiedzeniekpcSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając brak podstaw do wznowienia z powodu rzekomo podrobionych dokumentów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Skarżąca zarzucała, że postanowienie oparto na podrobionych dokumentach (protokole granicznym, szkicu i ugodzie). Sąd Najwyższy uznał, że protokół i szkic nie były podstawą rozstrzygnięcia, a ugoda, mimo że stanowiła materiał dowodowy, nie wywołała skutków prawnych z powodu braku podpisów uczestników, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 8 marca 2011 r., którym odrzucono jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie o zasiedzenie. Skarżąca podnosiła, że podstawą wznowienia są podrobione dokumenty: protokół graniczny, szkic przebiegu granic oraz ugoda graniczna, sporządzone przez biegłego geodetę A. T. Sąd Okręgowy uznał, że protokół i szkic nie były podstawą orzeczenia, a ugoda, choć stanowiła materiał dowodowy, nie wywołała skutków prawnych z powodu braku podpisów uczestników postępowania. Sąd Najwyższy, przychylając się do stanowiska Sądu Okręgowego, wyjaśnił, że aby uznać dokument za podrobiony w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., musi on zostać oparty na dokumencie sporządzonym w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, lub na skazującym wyroku karnym, który został uchylony. Ponadto, sąd musi oprzeć swoje rozstrzygnięcie na treści takiego dokumentu, a dokument musi mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W analizowanym przypadku, protokół i szkic nie były podstawą orzeczenia, a ugoda nie mogła być uznana za podrobioną lub przerobioną w rozumieniu przepisów, ponieważ nie wywołała skutków prawnych. Wobec braku wskazanych przez skarżącą podstaw wznowienia, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli protokół i szkic nie były podstawą orzeczenia, a ugoda, mimo że stanowiła materiał dowodowy, nie wywołała skutków prawnych z powodu braku podpisów uczestników, nie można uznać, że postanowienie zostało oparte na podrobionym lub przerobionym dokumencie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że dokument podrobiony to taki, który został w całości sporządzony przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, a przerobiony to taki, w którego treści dokonano zmian. Kluczowe jest, aby sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na treści takiego dokumentu, a dokument ten musiał mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przypadku ugody, brak podpisów uczestników uniemożliwia jej wywołanie skutków prawnych, co wyklucza możliwość uznania jej za dokument, na którym oparte zostało zaskarżone postanowienie w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznaskarżąca
T. S.osoba_fizycznawnioskodawca
T. S.osoba_fizycznawnioskodawca
B. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
H. S.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
T. D.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania na podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Za dokument podrobiony uznaje się dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści. Istotne jest, aby sąd rozpoznał sprawę w oparciu o treść takiego dokumentu, a dokument musiał wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół graniczny i szkic przebiegu granic nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Ugoda graniczna, mimo zaliczenia do materiału dowodowego, nie wywołała skutków prawnych z powodu braku podpisów uczestników, co wyklucza jej uznanie za dokument, na którym oparte zostało postanowienie w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego zostało oparte na podrobionych dokumentach (protokole granicznym, szkicu, ugodzie granicznej).

Godne uwagi sformułowania

za dokument podrobiony uznaje się dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści z punktu widzenia postępowania wznowieniowego istotne jest jednak, aby sąd rozpoznający sprawę oparł się na treści takiego dokumentu, a dokument musi wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia nie wystarczy samo zaliczenie go w poczet materiału procesowego

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście dokumentów sporządzonych przez biegłych i ugód sądowych w postępowaniu o zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisów pod ugodą i oceny, czy dokumenty te były podstawą rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wznowienie postępowania na podstawie podrobionych dokumentów, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy ugoda bez podpisów może prowadzić do wznowienia postępowania? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 108/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
 
w sprawie ze skargi B. P. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem  
Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2006 r.,  
wydanym w sprawie z wniosku T. S. i T. S. 
przy uczestnictwie B. P., H. S. i T. D. 
o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania (skarżącej) B. P.  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 8 marca 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę B. P. 
o 
wznowienie 
postępowania 
w 
sprawie 
o 
zasiedzenie, 
zakończonego 
postanowieniem tego Sądu z dnia 5 kwietnia 2006 r., uznając, że nie zachodzą 
wskazane przez skarżącą podstawy wznowienia  przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 i 
§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. 
 B. P. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 8 marca 2011 r., 
zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 
410 § 1 k.p.c., przez jego błędne zastosowanie oraz art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., 
wskutek jego niezastosowania. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., można żądać wznowienia na tej 
podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym 
albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym.  W orzecznictwie Sądu 
Najwyższego zostało już wyjaśnione, że za dokument podrobiony uznaje się 
dokument sporządzony w całości przez inną osobę niż ta, od której ma pochodzić, 
natomiast przerobienie dokumentu polega na dokonaniu zmian w jego treści; 
z punktu widzenia postępowania wznowieniowego istotne jest jednak, aby sąd 
rozpoznający sprawę oparł się na treści takiego dokumentu, a dokument musi 
wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; nie wystarczy samo zaliczenie go 
w poczet materiału procesowego (por. postanowienie z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 
43/08, niepubl.).  
Według skarżącej, sfałszowanymi dokumentami, na których  oparte zostało 
zaskarżone skargą postanowienie, miały być sporządzone przez biegłego geodetę 
A. T., protokół graniczny i szkic przebiegi granic oraz ugoda graniczna. Sąd 
Okręgowy przyjął, że nie mają charakteru dokumentów podrobionych, czy też 
przerobionych protokół graniczny i szkic przebiegi granic, gdyż kwestionowane 

 
3 
rozstrzygnięcie nie zostało oparte na powyższych dokumentach. Zgodzić się więc 
trzeba z oceną tego Sądu, że w takiej sytuacji nie może być mowy o wskazanej 
przez skarżącą podstawie wznowienia.  
Jeżeli zaś chodzi o ugodę graniczną, to została ona zaliczona do  materiału 
dowodowego i stanowiła podstawę orzeczenia Sądu Okręgowego. Sąd ten 
dostrzegł jednak okoliczność, że ugoda ta nie została podpisana przez  
uczestników postępowania rozgraniczeniowego, a jedynie przez biegłego geodetę 
A. T., i że wobec tego nie wywołała ona ostatecznie skutków prawnych, jakie wiążą 
się z jej zawarciem. Nie można zatem i w tym przypadku zasadnie uznać, że 
zaskarżone postanowienie oparte zostało na dokumencie podrobionym lub 
przerobionym. 
Skoro – jak prawidłowo przyjął Sąd Okręgowy – wskazane przez skarżącą 
podstawy wznowienia postępowania w rzeczywistości nie wystąpiły,  odrzucenie 
skargi było w pełni usprawiedliwione. 
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 
39814 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI