II CZ 107/15

Sąd Najwyższy2016-02-18
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargaakta sprawydowodyterminystarannośćSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie spełnia ustawowych przesłanek wznowienia.

Skarżący K.I. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że wykrył nowe okoliczności faktyczne dotyczące środków dowodowych, które nie zostały uwzględnione w aktach sprawy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że strona miała możliwość podniesienia zarzutu braku dokumentów jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła skargi K.I. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]. Skarżący powołał się na wykrycie nowych okoliczności faktycznych, a mianowicie na brak w aktach sprawy załączników, które złożył w toku postępowania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.). K.I. wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy rozważył, że podstawą skargi o wznowienie postępowania mogą być nowe okoliczności faktyczne lub dowody, ale ocena ich wykrycia i wykorzystania powinna być dokonana według wzorca obiektywnego, czyli staranności przeciętnego uczestnika postępowania. Sąd uznał, że skarżący, po otrzymaniu niekorzystnego wyroku, powinien był podjąć próby wyjaśnienia braku dokumentów w aktach sprawy, np. poprzez zaskarżenie rozstrzygnięcia lub wniosek o jego uzupełnienie, jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku. Ponieważ skarżący nie wykazał należytej staranności w działaniu, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego i oddalił zażalenie, uznając, że późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach nie spełnia przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona miała możliwość podniesienia zarzutu braku tych dokumentów w aktach jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku i nie wykazała należytej staranności w działaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ocena możliwości wykrycia i wykorzystania nowych okoliczności faktycznych lub dowodów powinna być dokonana według obiektywnego wzorca staranności. Strona, która po otrzymaniu niekorzystnego wyroku nie podjęła prób wyjaśnienia braku dokumentów w aktach sprawy przed uprawomocnieniem się orzeczenia, nie może skutecznie powoływać się na ich późniejsze wykrycie jako podstawę wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Miasto P.

Strony

NazwaTypRola
K. I.osoba_fizycznaskarżący
Miasto P.instytucjapozwany
Skarb Państwainstytucjainna
adw. J. E.osoba_fizycznapełnomocnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka wykrycia nowych faktów lub dowodów po uprawomocnieniu się wyroku wymaga obiektywnej oceny staranności strony.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. § § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, §§ 13 ust. 2 pkt 2, §§ 20-21

Podstawa do ustalenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. § § 21

Przepis przejściowy dotyczący opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie spełnia przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów, jeśli strona miała możliwość podniesienia tego zarzutu przed uprawomocnieniem się wyroku. Ocena staranności działania strony powinna być dokonana według obiektywnego wzorca.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne i nieuzasadnione odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ocena możliwości ich wykrycia oraz wykorzystania w toku zakończonego już postępowania powinna odbywać się według wzorca obiektywnego porównania staranności działań i dbałości o własne interesy procesowe skarżącego ze stopniem staranności i dbałości, jakich moglibyśmy oczekiwać od przeciętnego, rozsądnego uczestnika postępowania sądowego już prima facie późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie może wypełnić przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania, w szczególności wymogu należytej staranności strony oraz obiektywnej oceny możliwości wykrycia nowych faktów lub dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów w aktach sprawy i oceny staranności strony w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przesłanek wznowienia postępowania i wymogu staranności strony, co jest kluczowe w praktyce.

Czy brak dokumentów w aktach to zawsze podstawa do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 107/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi K. I. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 listopada 2014 r., i wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 listopada 2013 r. wydanym w sprawie z powództwa K. I. przeciwko Miastu P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2016 r., zażalenia skarżącego K. I. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 2015 r., 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje adw. J. E. z Kancelarii Adwokackiej od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE 2 Dnia 27 kwietnia 2015 r. K. I. wniósł do Sądu Apelacyjnego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zapłatę z jego powództwa przeciwko Miastu P., zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 5 listopada 2014 r., powołując się na wykrycie nowych okoliczności faktycznych co do środków dowodowych, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wyjaśnił, że w toku postępowania, w dniu 29 listopada 2011 r., złożył pismo wraz z załącznikami, których brak w aktach sprawy dostrzegła dopiero jego żona S. I., przeglądając akta dnia 23 kwietnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 410. k.p.c., jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia, stypizowanej w art. 403 § 2 k.p.c. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne i nieuzasadnione odrzucenie skargi na wznowienie postępowania w sytuacji zajścia okoliczności uzasadniających jej wniesienie. Sąd Najwyższy zważył: Przedmiotem badania w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie postępowania jest okoliczność, czy sytuacja faktyczna przytoczona na jej uzasadnienie odpowiada pod względem formalnym którejś z podstaw przewidzianych dla tego środka zaskarżenia w art. 401, 4011 i 403 k.p.c. Jeżeli opis okoliczności przedstawiony przez skarżącego już prima facie nie mieści się w zakresie żadnej z nich, sąd powinien skargę odrzucić, jako nieopartą na podstawie ustawowej. Zgodnie ze stanowiskiem formułowanym w piśmiennictwie i w orzecznictwie skargę o wznowienie postępowania może uzasadniać wykrycie nowych okoliczności faktycznych po uprawomocnieniu się wyroku, jednak ocena możliwości ich wykrycia oraz wykorzystania w toku zakończonego już postępowania powinna odbywać się według wzorca obiektywnego. Oznacza to konieczność porównania staranności działań i dbałości o własne interesy procesowe skarżącego ze stopniem staranności i dbałości, jakich moglibyśmy oczekiwać od przeciętnego, 3 rozsądnego uczestnika postępowania sądowego. Sąd Najwyższy nie kwestionuje faktu, że okoliczność niewłączenia nadesłanych załączników do akt sprawy stała się znana skarżącemu dopiero po uprawomocnieniu się wyroku, jednak stwierdza, że po otrzymaniu niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, w którego uzasadnieniu brakowało szczegółowych odniesień do złożonych przez stronę środków dowodowych w postaci dokumentów, przeciętna, rozsądnie działająca strona powinna podjąć próbę wyjaśnienia tej sytuacji poprzez zaskarżenie wydanego rozstrzygnięcia lub wnioskowanie o jego uzupełnienie. W aktach sprawy brakuje jednak śladów jakichkolwiek zabiegów, które osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna przedsięwziąć w takiej sytuacji. Dlatego też Sąd Najwyższy podziela ocenę dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez Sąd Apelacyjny, wskazując, że już prima facie późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie może wypełnić przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów, ponieważ strona miała już wcześniej możliwość podnieść zarzut ich braku w aktach, tj. jeszcze w apelacji, a więc przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska żalącego kwestionującego odrzucenie skargi o wznowienie postępowania i oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt 2, §§ 20-21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. 2013, poz. 461), znajdującego w sprawie zastosowanie na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI