II CZ 106/12

Sygn. akt II CZ 106/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
SSA Władysław Pawlak 
 
w sprawie ze skargi G. S. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku  
Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2012 r.,  
wydanego w sprawie z powództwa J. W. 
przeciwko G. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2012 r., 
zażalenia pozwanej - skarżącej  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 5 marca 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. odrzucił skargę J. W. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 
stycznia 2012 r. z uwagi na niezachowanie warunków przymusu adwokacko – 
radcowskiego obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. 
Postanowienie 
Sądu 
Okręgowego 
pełnomocnik 
skarżącej 
zaskarżył 
zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 4246 § 3 w zw. z art. 327 § 1 k.p.c. 
oraz art. 5 k.p.c. przez odrzucenie skargi, mimo że przy ogłoszeniu wyroku 
pozwana zastępowana przez swojego męża, który nie jest profesjonalnym 
pełnomocnikiem nie została przez sąd pouczona o możliwości, sposobie i terminie 
złożenia skargi oraz obowiązującym przed Sądem Najwyższym przymusie 
adwokacko – radcowskim. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
           Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
nie jest środkiem prawnym służącym wzruszeniu, zmianie lub usunięciu z obrotu 
prawnego 
orzeczenia 
zaskarżonego 
skargą. 
Nawet 
po 
stwierdzeniu, 
że orzeczenie  zostało wydane niezgodnie z prawem, korzysta ono nadal 
z  przymiotu prawomocności i pozostaje w obrocie cywilnoprawnym. Skarga nie 
jest 
więc środkiem zaskarżenia, lecz szczególnym środkiem prawnym 
o nadzwyczajnym charakterze.  
Termin do wniesienia skargi wynosi dwa lata od  dnia uprawomocnienia 
się  orzeczenia (art. 4246 § 1 k.p.c.). Jest to termin zawity prawa materialnego, 
nie  zaś  prawa 
procesowego; 
strona 
przez 
wniesienie 
skargi 
realizuje 
bowiem  przysługujące jej uprawnienie (żądanie) do stwierdzenia niezgodności 
z prawem prawomocnego orzeczenia, które ukształtowało jej prawa podmiotowe. 
Wydanie  przez sąd orzeczenia, które może być ocenione jako niezgodne 
z   prawem    nie 
stanowi 
ponadto 
samoistnej 
przesłanki 
do 
takiego 
stwierdzenia  przez  Sąd   Najwyższy. Jedną  z  przesłanek dopuszczalności skargi 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest istnienie 
szkody w chwili wnoszenia skargi, nie zaś możliwość wystąpienia szkody 
w przyszłości (postanowienie SN z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006, 

 
3 
nr 6, poz. 110). Skarga nie służy zapobieganiu  wyrządzenia szkody mogącej 
powstać na skutek wydania orzeczenia sądowego  (postanowienie SN z  27  
października 2005 r., V CNP 28/05, LexPolonica nr 2105002).  
        Skoro skarga przewidziana w art.4241 k.p.c. nie jest typowym środkiem 
zaskarżenia, a termin do jej wniesienia nie jest terminem procesowym, Sąd drugiej 
instancji 
nie 
ma 
obowiązku 
udzielania 
pouczeń 
odnośnie 
do 
sposobu 
(m.in. zachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego) oraz terminu do jej 
wniesienia. Udzielając takich pouczeń sąd w istocie instruowałby stronę 
o  przysługującym jej prawie podmiotowym do zgłoszenia żądania, które nie 
wiadomo, czy stronie w ogóle przysługuje. Wobec tego, że tego rodzaju pouczenie 
nie mieści się – zważywszy na charakter skargi i wskazane uwarunkowania przy jej 
wnoszeniu – w zakresie „pouczenia co do czynności procesowych”, podniesiony 
w  zażaleniu zarzut naruszenia 4246 § 3 w zw. z art. 327 § 1 k.p.c. oraz art. 5 k.p.c. 
ocenić należało, jako bezzasadny.  
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.