II Cz 765/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu o eksmisję, uznając, że mimo wcześniejszego prawomocnego oddalenia powództwa, nowe okoliczności faktyczne uzasadniają ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd Rejonowy odrzucił pozew o eksmisję, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ sprawa dotyczyła tych samych stron i roszczenia co wcześniejsze postępowanie, które zakończyło się prawomocnym oddaleniem powództwa. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że od tamtego czasu zmieniły się okoliczności faktyczne, w szczególności pozwany nadal zamieszkuje lokal i nie płaci za niego. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie o odrzuceniu pozwu.
Sąd Rejonowy w (...) postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. odrzucił pozew o eksmisję wniesiony przez M. D. (1) przeciwko L. G., powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (powaga rzeczy osądzonej). Sąd Rejonowy wskazał, że wcześniejsze powództwo o wydanie lokalu, wytoczone przez tę samą powódkę przeciwko tym samym pozwanym (choć w pierwotnej sprawie były to L. G. i Ł. F.), zostało oddalone wyrokiem z dnia 09.06.2009 r. sygn. akt I C 1053/09 i jest prawomocne. Powódka nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanu faktycznego od daty wydania poprzedniego wyroku. Powódka wniosła zażalenie, kwestionując odrzucenie pozwu. Sąd Okręgowy w (...) Wydział II Cywilny Odwoławczy, rozpoznając sprawę z zażalenia, uznał je za uzasadnione. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej jest możliwe, gdy sprawa dotyczy tych samych stron, tego samego roszczenia i tych samych okoliczności faktycznych. W niniejszej sprawie, mimo tożsamości stron i przedmiotu roszczenia, Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego. Podkreślono, że powódka w obecnym pozwie akcentowała upływ czasu, dalsze zamieszkiwanie pozwanego w lokalu i nieuiszczanie przez niego opłat, co prowadzi do dalszego zadłużenia powódki. Sąd Okręgowy uznał, że te nowe okoliczności faktyczne, nieobjęte rozstrzygnięciem z 2009 roku, uzasadniają ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa nie powinna zostać odrzucona, jeśli od daty poprzedniego wyroku nastąpiły nowe okoliczności faktyczne, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo tożsamości stron i przedmiotu roszczenia, nowe okoliczności faktyczne (upływ czasu, dalsze zamieszkiwanie pozwanego i niepłacenie przez niego opłat) uzasadniają ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co wyłącza zastosowanie instytucji powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
M. D. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| L. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe rozstrzygnięcie lub uchyla je i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, co do którego sąd drugiej instancji orzeka na posiedzeniu niejawnym, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 379 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku prowadzenia postępowania pomimo istnienia powagi rzeczy osądzonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana okoliczności faktycznych od daty wydania poprzedniego wyroku (dalsze zamieszkiwanie pozwanego, niepłacenie przez niego opłat). Niesłuszne zastosowanie instytucji powagi rzeczy osądzonej przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) causa superveniens ne bis in idem tożsamość roszczenia w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 kpc zachodzi tylko wówczas, gdy identyczne są nie tylko przedmiot, ale i podstawa sporu.
Skład orzekający
Dorota Gamrat - Kubeczak
przewodniczący-sprawozdawca
Marzenna Ernest
członek
Zbigniew Ciechanowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja instytucji powagi rzeczy osądzonej w kontekście zmian stanu faktycznego po wydaniu prawomocnego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany okoliczności faktycznych w sprawie o eksmisję po wcześniejszym oddaleniu powództwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie bieżących okoliczności faktycznych, nawet jeśli sprawa była już wcześniej prawomocnie osądzona, co może mieć znaczenie dla wielu osób w podobnych sytuacjach.
“Czy można ponownie pozwać o eksmisję, jeśli sprawa była już prawomocnie oddalona? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Cz 765/13 POSTANOWIENIE Dnia 02 października 2013r. Sąd Okręgowy w (...) Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Dorota Gamrat - Kubeczak (spr.) SSO Marzenna Ernest SSO Zbigniew Ciechanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 02 października 2013r. w S. sprawy z powództwa M. D. (1) przeciwko L. G. o eksmisję na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego (...) z dnia 12 listopada 2012 r. Sygn. akt I C 1552/12 zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że je uchyla. Sygn. akt II Cz 765/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy (...) zwolnił powódki M. D. (1) od kosztów sądowych w całości (pkt I) i odrzucił pozew (pkt II). W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż powódka wniosła w dniu 05.09.2012 roku ponowny pozew przeciwko Ł. G. . Pismem z dnia 26.10.2012 roku powódka doprecyzowała, że wnosi o „eksmisję” pozwanego z lokalu przy ul (...) w S. . Jako uzasadnienie pozwu podała, iż od sześciu lat pozwany nie opłaca rachunków za lokal oraz okoliczność, iż była bita przez konkubenta i w domu były awantury. W dniu 09.06.2009 roku Sąd Rejonowy (...) wydał wyrok w sprawie z powództwa M. D. (2) przeciwko L. G. i Ł. F. o wydanie lokalu o sygn. akt I C 1053/09. Powództwo zostało oddalone. Orzeczenie nie zostało skutecznie zaskarżone i aktualnie jest prawomocne. W pozwie złożonym w tej sprawie powódka wywodziła swoje roszczenie z tych samych okoliczności, które następnie podawała w aktualnie wywodzonym powództwie, a mianowicie wskazywała, że w 2006 roku opuściła lokal położny w S. przy ul. (...) , ponieważ pozwany nadużywał alkoholu i nie uiszczał opłat za lokalu. Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. , sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Zaznaczył, że powagę rzeczy osądzonej mają zarówno wyroki uwzględniające, jak i oddalające powództwo, z tym że zwłaszcza w przypadku orzeczeń o treści negatywnej wystąpić może instytucja znana jako causa superveniens , która dotyczy wygaśnięcia powagi rzeczy osądzonej wskutek zmiany okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wyrokowania. Powódka pomimo zobowiązania z dnia 26.06.2012 roku, doręczonego jej w dniu 17.07.2012 roku, nie wskazała żadnych okoliczności, które uległyby zmianie od daty wydania poprzedniego wyroku. W związku z tym Sąd Rejonowy uznał, iż w sprawie znajduje zastosowanie norma określona w art. 366 k.p.c. , zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Przepis ten wskazuje, że granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej obejmują nie to, co stanowiło granice powództwa, ale to, co stanowiło przedmiot i podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w chwili wyrokowania. Powaga rzeczy osądzonej ( res iudicata ) zaliczana jest do tzw. negatywnych przesłanek procesowych i oznacza niedopuszczalność prowadzenia drugiego procesu co do tego samego roszczenia ( ne bis in idem ), o którym orzeczono prawomocnie, pod rygorem nieważności postępowania ( art. 379 pkt 3 k.p.c. ). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła powódka M. D. (1) . W uzupełnieniu swojego odwołania wskazała, iż nie zgadza się z odrzuceniem pozwu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się o tyle uzasadnione, iż doprowadziło do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie wskazać należy, iż odrzucenie pozwu jest decyzją Sądu odmawiającą merytorycznego rozpatrywania sprawy z przyczyn procesowych. Decyzja taka staje się obligatoryjna w każdym przypadku, w którym od samego początku istnieje brak określonych dodatnich przesłanek procesowych, bądź też zachodzą ujemne przesłanki procesowe, określone w art. 199 kpc , art. 1099 kpc i art. 1124 § 3 kpc . Jedną z przyczyn odrzucenia pozwu wskazanych przez powyższe przepisy jest powaga rzeczy osądzonej. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 199 § 1 pkt 2 kpc , sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona. Powaga rzeczy osądzonej zachodzi zatem w wypadkach, gdy zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące tego samego przedmiotu postępowania, które toczyło się między tymi samymi stronami. Przy czym do uznania, że sprawa została prawomocnie osądzona, koniecznym jest stwierdzenie, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie, strony obydwu procesów są identyczne oraz, że utrzymywane się te same okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w pierwszej sprawie. Podnieść przy tym należy, że tożsamość roszczenia w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 kpc zachodzi tylko wówczas, gdy identyczne są nie tylko przedmiot, ale i podstawa sporu. Po dokładnej analizie akt postępowania Sąd Okręgowy nie podzielił jednak stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w zaskarżonym orzeczeniu, iż w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z ujemną przesłanką procesową, a mianowicie z powagą rzeczy osądzonej ( art. 199 § 1 pkt 2 kpc ). Niewątpliwie postępowanie w sprawie o sygn. akt I C 1053/09 toczyło się między tymi samymi stronami i miało za przedmiot to samo żądanie, jednakże w ocenie Sądu II instancji nie było oparte na tych samych okolicznościach faktycznych. Podkreślić bowiem należy położony w pozwie w niniejszej sprawie akcent na upływ czasu, fakt dalszego zamieszkiwania pozwanego w lokalu powódki i nieuiszczania opłat na ten lokal. Powódka wyraźnie wskazuje, że pozwany " nadal zamieszkuje sam w moim mieszkaniu" , "od sześciu lat nie płaci za mieszkanie". W tej sytuacji nie można stwierdzić, że aktualny stan faktyczny został osądzony w sprawie I C 1053/09. Obecnie powódka żąda ochrony w związku z dalej trwającym zamieszkiwaniem pozwanego oraz uporczywym nieopłacaniem rachunków powodującym jej dalsze zadłużenie. W tej sytuacji nie sposób odmówić powódce prawa do poddania jej sprawy pod osąd z powołaniem na wyrok wydany w 2009r. nie uwzględniający powyższych okoliczności. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy uznał zaskarżone orzeczenie za nieprawidłowe i na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzekł jak w sentencji. (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI