II CZ 101/10

Sygn. akt II CZ 101/10 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku J. K. przy uczestnictwie A. K. i A. B. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F. B., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2010 r., zażalenia uczestniczki postępowania A B. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt V Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił apelację uczestniczki postępowania A. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 26 sierpnia 2009 r. zmieniającego postanowienie tegoż Sądu z dnia 10 maja 2001 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej F. B., jako nienależycie opłaconą. Sąd Okręgowy wskazał, że postanowienie zaskarżone apelacją ma charakter orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku. Pełnomocnik uczestniczki postępowania, wnosząc apelację od tego orzeczenia, powinien – stosownie do art. 50 pkt 1 ustawy z 2 dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) – zapłacić wpis w kwocie 100 zł. Tymczasem wniósł on opłatę w kwocie 50 zł, a więc w wysokości zaniżonej. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 373 w związku z art. 370 i art.1302 § 1 k.p.c., apelacja podlega odrzuceniu. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka postępowania wniosła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), przepisy tej ustawy, w tym także art. 1302 § 3 k.p.c., stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (tj. po dniu 1 lipca 2009 r.). Chodzi tu o fakt wszczęcia postępowania w danej sprawie przed sądem powszechnym. W związku z tym, że wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku został złożony 24 grudnia 2008 r. miał zastosowanie przepis art. 1302 § 3 k.p.c. w poprzednim brzmieniu, zgodnie z którym Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata m.in. środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Dopuszczalność stosowania surowszego rygoru w odniesieniu do pism procesowych, obarczonych brakami fiskalnymi, wnoszonych przez pełnomocników procesowych będących profesjonalistami, została wielokrotnie potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, który wskazywał, że nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie, jeżeli strona postępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego (podmiot profesjonalny). Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomocnik ten będzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością 3 (por. np. wyrok z dnia 12 września 2006 r., SK 21/05, OTKZU 2006 nr 8A, poz. 103; wyrok z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07, OTK-A 2008 nr 9, poz. 154: wyrok z dnia 28 maja 2009 r., P 87/08, OTK-A 2009 nr 5, poz. 72: wyrok z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07, OTK-A 2009 nr 8, poz. 122, por. także np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r., III CZP 6/06, OSNC 2007 nr 1, poz. 5). Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).