II CZ 100/15

Sąd Najwyższy2016-02-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminusyndykupadłośćuzasadnienie wyrokuzażalenieSąd Najwyższyczynności procesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka na odrzucenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając brak podstaw do przywrócenia terminu.

Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek powoda (spółki w upadłości) o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ponieważ syndyk nie wykazał, że uchybił terminowi bez swojej winy. Syndyk, mimo zwolnienia lekarskiego, stawiał się na rozprawach jako biegły, co podważyło jego twierdzenia o niezdolności do złożenia wniosku. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka na to postanowienie, podzielając argumentację sądu niższej instancji.

Sprawa dotyczyła zażalenia interwenienta ubocznego (nadzorcy sądowego) na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd Apelacyjny uznał, że syndyk masy upadłościowej nie wykazał, iż uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia bez swojej winy. Kluczowe było to, że syndyk, mimo przedstawienia zwolnienia lekarskiego, stawiał się na rozprawach w roli biegłego, co zdaniem sądu podważało jego twierdzenia o niezdolności do dokonania czynności procesowej. Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z 12 lutego 2016 r. oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Zwrócono uwagę, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest samodzielnie zaskarżalne, a postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia takiego wniosku może być kontrolowane w ramach zażalenia na postanowienie kończące postępowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że syndyk nie uprawdopodobnił ani zaistnienia przyczyny uniemożliwiającej złożenie wniosku w terminie, ani samego złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym tygodniowym terminie od ustania przyczyny uchybienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stawienie się na rozprawie w charakterze biegłego podważa twierdzenie syndyka o braku możliwości dokonania czynności procesowej z powodu choroby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stawienie się na rozprawie w roli biegłego świadczy o ustaniu przyczyny uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Brak jest podstaw do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (wobec oddalenia zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w upadłości układowejspółkapowód
M. J.innepozwany
W. S.innenadzorca sądowy (interwenient uboczny po stronie powodowej)

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 168 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy.

k.p.c. art. 169 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminowi.

k.p.c. art. 171

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca spóźniony wniosek o przywrócenie terminu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 2 - postanowienie kończące postępowanie w sprawie i z tej przyczyny samodzielnie zaskarżalne zażaleniem jest postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie kasacyjnej i doręczenie stronie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten pozwala na poddanie kontroli w związku z rozpoznawaniem zażalenia na postanowienie kończące postępowanie w sprawie postanowień, które nie kończą postępowania, jak np. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.

k.p.c. art. 387 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zdanie 2 i § 3 - Uzasadnienie wyroku oddalającego apelację sporządza się na wniosek złożony przez stronę w tygodniowym terminie od ogłoszenia orzeczenia.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Czynność złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością związaną z postępowaniem przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stawienie się na rozprawie w charakterze biegłego przez syndyka podważa twierdzenie o niemożności dokonania czynności procesowej z powodu choroby. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie lub nie uprawdopodobniono braku winy w jego uchybieniu.

Odrzucone argumenty

Syndyk był na zwolnieniu lekarskim i nie mógł dokonać czynności procesowych. Jednorazowe stawienie się na rozprawie jako biegły nie powinno mieć wpływu na ocenę braku możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że zaistniała, a jeśli tak, to kiedy następnie ustała, przyczyna uniemożliwiająca mu sporządzenie i złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Występowanie przed sądem w tej roli z całą pewnością nie jest „czynnością odtwórczą” [...] i mniej skomplikowaną niż złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Janusz Kaspryszyn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego, w szczególności w kontekście upadłości i roli syndyka, a także charakteru prawnego postanowień w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z upadłością i prawem do uzyskania uzasadnienia wyroku, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy choroba syndyka zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 100/15
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Józef Frąckowiak
‎
SSA Janusz Kaspryszyn
w sprawie z powództwa S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w upadłości układowej
‎
przeciwko M. J.
przy udziale interwenienta ubocznego po stronie powodowej nadzorcy sądowego W. S.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2016 r.,
‎
zażalenia interwenienta ubocznego
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 22 czerwca 2015 r.,
1. oddala zażalenie,
2. odstępuje od obciążenia powoda i interwenienta ubocznego kosztami postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 22 czerwca 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku wydanego 21 stycznia 2015 r.
przez Sąd Apelacyjny, a przesłanką wydania tego rozstrzygnięcia było oddalenie wniosku powoda o przywrócenie
s
yndykowi
m
asy powodowej spółki S
.
Ś
.
terminu do
jego
złożenia.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że S
.
Ś
.
mimo korzystania ze zwolnienia lekarskiego w celu rehabilitacji,
które
przedłoż
ył
przy
wniosku o
przywrócenie terminu, stawiał się na rozprawach 18 marca i 16 kwietnia 2015 r. w
roli biegłego. Wobec tego, nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że
zaistniała, a jeśli tak, to kiedy następnie ustała
,
przyczyna uniemożliwia
jąca
mu sporządzenie i złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Je
że
li
S. Ś.
miał problemy zdrowotne uniemożliwiające mu dokonywanie czynności procesowych, to z pewnością przyczyna ta ustała 18 marca 2015 r., kiedy stawił się osobiście w Sądzie Apelacyjnym w charakterze biegłego. Wobec tego, brak jest uzasadnionych podstaw do
przyjęcia
, że
w
tym
samym czasie jako powód nie był w stanie pełniąc funkcję syndyka złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 21 stycznia 2015 r.
W zażaleniu na postanowienie z 22 czerwca 2015 r.
n
adzorca s
ą
dowy
działający w imieniu własnym i powodowej spółki
, a
ustanowiony
wobec zmiany formy prowadzonego wobec niej postępowania upadłościowego, zarzucił, że Sąd Apelacyjny przed wydaniem rozstrzygnięcia nie rozpatrzył wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku syndyka. Wskazał, że syndyk od 2 grudnia 2014 r. do 8 kwietnia 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z rehabilitacją.
W
okresie choroby nie był w stanie dopełnić niektórych czynności procesowych, bowiem zatrudnia jedynie pracowników administracyjnych, którzy nie są uprawnieni ani nie mają kompetencji do dokonywania czynności w sprawach procesowych. Jednorazowe dokonanie czynności procesowej przez S
.
Ś
.
w roli biegłego sądowego nie
powinno mieć
znaczenia dla oceny, że ustała przyczyna uniemożliwiająca mu dokonanie czynności polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia
o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku
oraz poddanie kontroli - na podstawie art. 380 w zw. z 398
21
i 394
1
k.p.c. - rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 postanowienia Sądu Apelacyjnego z 22 czerwca 2015 r., które miało wpływ na treść
t
ego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że rozstrzygnięciem kończącym postępowanie w sprawie i z tej przyczyny samodzielnie zaskarżalnym zażaleniem jest postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie kasacyjnej i doręczenie stronie odpisu tego wyroku z uzasadnieniem - art. 394
1
§ 2 k.p.c. (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2010 r., III UZ 4/10, nie publ.). Postanowienie odrzucające lub oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie kończy postępowania w sprawie, nie jest zatem samodzielnie zaskarżalne zażaleniem, ale mieści się w kategorii postanowień, o jakich mowa w art. 380 k.p.c. i w związku z tym przepisem może być poddane kontroli w związku z rozpoznawaniem zażalenia na postanowienie kończące postępowanie w sprawie, jakim jest odrzucenie wniosku o sporządzenie i doręczenie stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2012 r., III UZ 29/11, nie publ.).
2. Z akt sprawy wynika, że do ogłoszenia upadłości likwidacyjnej powodowej spółki doszło przed rozpoznaniem jej apelacji od oddalającego powództwo wyroku Sądu Okręgowego w P. z 11 września 2013 r. O rozprawie, po zamknięciu której zapadł wyrok Sądu Apelacyjnego z 21 stycznia 2015 r. został zawiadomiony S. Ś., jako syndyk masy upadłości powodowej spółki. Nie wiązł on udziału w rozprawie.
Uzasadnienie wyroku oddalającego apelację sporządza się na wniosek złożony przez stronę w tygodniowym terminie od ogłoszenia orzeczenia (art. 387 § 1 zd. 2 i § 3 k.p.c.). Czynności tej może dokonać strona samodzielnie, gdyż nie jest to czynność związana z postępowaniem przed Sądem Najwyższym w rozumieniu art. 87 § 1 k.p.c. (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2006 r., III UZ 6/06, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 174).
Syndyk masy upadłości powodowej spółki nie złożył w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 21 stycznia 2015 r. i doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wniosek taki złożył w piśmie datowanym na 14 kwietnia 2015 r., a złożonym Sądzie Apelacyjnym 15 kwietnia 2015 r.
3. Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 169 § 1 k.p.c.). Ubiegający się o przywrócenie terminu ma obowiązek uprawdopodobnić zachowanie terminu przewidzianego w art. 169 § 1 k.p.c. Sąd odrzuca spóźniony wniosek o przywrócenie terminu - art. 171 k.p.c.
Z ustaleń Sądu Apelacyjnego wynika, że S. Ś., mimo korzystania ze zwolnienia lekarskiego w celu rehabilitacji, stawił się na rozprawach wyznaczanych przez sądy w dniach 18 marca i 16 kwietnia 2015 r. w charakterze biegłego. Występowanie przed sądem w tej roli z całą pewnością nie jest „czynnością odtwórczą”, jak nazywa ją skarżący, i mniej skomplikowaną niż złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Trzeba też dodać, że do akt sprawy złożone zostało wyjaśnienie sądu upadłościowego przygotowane w odpowiedzi na wystąpienie Sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, z którego wynika, iż S. Ś. nie zawiadamiał sądu upadłościowego o niezdolności do wykonywania obowiązków, nie został wyznaczony jego zastępca, a poza tym brał udział w posiedzeniu sądu wyznaczonym na 8 stycznia 2015 r.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości stanowisko Sądu Apelacyjnego, że syndyk nie uprawdopodobnił ani tego, że zaistniała przyczyna uniemożliwiająca mu sporządzenie i złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ani tego, iż wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu w zawitym terminie do jego złożenia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398
15
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 i art. 380 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI