II CZ 100/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o kosztach postępowania, utrzymując zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie w postępowaniu nieprocesowym.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania o wpis hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, nakazując wpis hipoteki, ale orzekł, że koszty postępowania ponoszą strony we własnym zakresie, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, a wyjątek z § 2 ma zastosowanie tylko w przypadku sprzeczności interesów lub różnego stopnia zainteresowania, czego w tej sprawie nie stwierdzono.
Przedmiotem analizy jest postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2010 r. w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 marca 2010 r., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy nakazał wpis hipoteki przymusowej zwykłej w kwocie 10.000 zł na nieruchomości stanowiącej współwłasność uczestników na rzecz wnioskodawczyni. Jednocześnie orzekł, że koszty postępowania przed sądami obu instancji oraz przed Sądem Najwyższym wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu podkreślono, że w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, iż każdy uczestnik ponosi koszty, które sam wydatkował, chyba że zachodzą przesłanki z art. 520 § 2 k.p.c. (różny stopień zainteresowania lub sprzeczność interesów). Sąd Najwyższy stwierdził, że uczestnicy postępowania zachowywali się biernie i nie oponowali przeciwko wnioskom, co uzasadniało zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i oddalenie zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W postępowaniu nieprocesowym, w którym uczestnicy zachowują się biernie i nie oponują przeciwko wnioskom, należy stosować zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada z art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty, które sam wydatkował. Wyjątek z § 2 ma zastosowanie tylko w przypadku różnego stopnia zainteresowania lub sprzeczności interesów. W niniejszej sprawie uczestnicy byli bierni, co uzasadniało zastosowanie § 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
uczestnicy (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| R. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty, które sam wydatkował, chyba że zachodzą wyjątki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady z § 1, stosowany w przypadku różnego stopnia zainteresowania w wyniku postępowania lub sprzeczności interesów uczestników.
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, gdy uczestnicy są bierni.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez niezastosowanie zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika we własnym zakresie, mimo sprzeczności interesów.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu tym obowiązuje zasada wyrażana w art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik postępowania ponosi koszty, które sam wydatkował... Oznacza to, że wedle wymienionej reguły nikt nikomu nie zwraca poniesionych kosztów. Artykuł 520 § 2 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w § 1. Przesłankami do stosowania tego przepisu są: różny stopień zainteresowania w wyniku postępowania poszczególnych uczestników bądź sprzeczność interesów uczestników.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w kontekście biernej postawy uczestników."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i zasad ogólnych dotyczących kosztów, z uwzględnieniem biernej postawy stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.
“Kto płaci za koszty w postępowaniu nieprocesowym? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 100/10 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 26 marca 2010 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. w ten sposób, że nakazał wpisać w dziale IV księgi wieczystej Kw (...)0 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipotekę przymusową zwykła w kwocie 10.000 zł na nieruchomości stanowiącej współwłasność H. B. w udziale do ½ części i R. B. w udziale do ½ części – na rzecz K. C. oraz orzekł, że koszty postępowania przed sądami obu instancji oraz przed Sądem Najwyższym wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy miał 2 na względzie, że wprawdzie interesy wnioskodawcy i uczestników były sprzeczne, jednakże ci ostatni nie dali podstaw do wszczęcia postępowania. Poza tym, w ocenie Sądu Okręgowego zasadnicza kwestia tego postępowania nie była oczywistą, wszelkie bowiem wątpliwości usunęło dopiero orzeczenie Sądu Najwyższego, które zapadło w przedmiotowej sprawie. Na powyższe postanowienie w części orzekającej o kosztach postępowania zażalenie złożył wnioskodawca zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie i niewłaściwą wykładnię wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niniejsza sprawa rozpoznana została w postępowaniu nieprocesowym. W postępowaniu tym obowiązuje zasada wyrażana w art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik postępowania ponosi koszty, które sam wydatkował bezpośrednio lub które powstały na skutek uwzględnienia przez sąd jego wniosku o przeprowadzenie określonych czynności. Oznacza to, że wedle wymienionej reguły nikt nikomu nie zwraca poniesionych kosztów. Artykuł 520 § 2 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w § 1. Przesłankami do stosowania tego przepisu są: różny stopień zainteresowania w wyniku postępowania poszczególnych uczestników bądź sprzeczność interesów uczestników. O różnym stopniu zainteresowania w wyniku postępowania czy sprzeczności interesów decyduje stanowisko uczestników. W niniejszej sprawie cały czas postępowania uczestnicy H. B. i R. B. zachowywali się biernie. Nie oponowali przeciwko żadnym z wniosków zgłaszanych w różnych stadiach postępowania. W tym stanie trafne jest orzeczenie Sądu Okręgowego, który rozstrzygnięcie o kosztach oparł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Z powyższych względów na mocy art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI