II CZ 100/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia, uznając je za przedwczesne z powodu błędnego uznania odpisu z KRS za nieaktualny i braku ponownego wezwania do uzupełnienia braków.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej zażalenia. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, uznając przedłożony odpis z Krajowego Rejestru Sądowego za nieaktualny i niewykazujący umocowania osób podpisujących pełnomocnictwo. Sąd Najwyższy uznał, że odpis z KRS nie był nieaktualny, a ewentualne wątpliwości co do reprezentacji spółki powinny skutkować ponownym wezwaniem do uzupełnienia braków, a nie odrzuceniem zażalenia. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej wcześniejsze zażalenie. Sąd Apelacyjny pierwotnie odrzucił apelację powódki z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie, mimo wezwania do nadesłania pełnomocnictwa podpisanego przez dwóch członków zarządu lub jednego z prokurentem oraz wyciągu ze statutu. Następnie, po odrzuceniu apelacji, powódka złożyła zażalenie, które również zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny. Powodem odrzucenia zażalenia było uznanie przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego za „nieaktualny” oraz stwierdzenie, że nie wykazuje on jednoznacznie umocowania osób podpisujących pełnomocnictwo do reprezentowania spółki. Sąd Apelacyjny powołał się na art. 205 § 1 k.s.h. oraz § 11 umowy spółki, wskazując, że zarząd został powołany jedynie na pierwszy rok obrachunkowy, a brak dalszych uchwał lub aktualnego odpisu uniemożliwiał przyjęcie umocowania. Sąd Najwyższy uchylił jednak postanowienie Sądu Apelacyjnego. Uznał, że odpis z KRS z dnia 28 kwietnia 2005 r. nie był „nieaktualny” w kontekście daty wezwania. Podkreślił, że Przewodniczący wzywając do uzupełnienia braków musi dokładnie oznaczyć te braki i sposób ich usunięcia, a niezachowanie tego wymogu pozbawia możliwości zastosowania sankcji. Sąd Najwyższy stwierdził, że jeśli Sąd Apelacyjny miał wątpliwości co do składu zarządu i umocowania osób podpisujących pełnomocnictwo, powinien był ponownie wezwać pełnomocnika do przedłożenia stosownych dokumentów, zamiast odrzucać zażalenie. W związku z tym odrzucenie zażalenia uznano za przedwczesne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odrzucenie zażalenia było przedwczesne. Jeśli sąd miał wątpliwości co do treści przedłożonych dokumentów lub ich aktualności w kontekście reprezentacji spółki, powinien był ponownie wezwać stronę do uzupełnienia braków, a nie od razu odrzucać środek zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odpis z KRS nie był nieaktualny w kontekście daty wezwania. Podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia braków musi być precyzyjne, a sankcja odrzucenia pisma może być zastosowana tylko w przypadku niezastosowania się do prawidłowego wezwania. Wątpliwości co do umocowania powinny skutkować kolejnym wezwaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Serwisowo - Handlowe "H.(…)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| Bank (…) - Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.s.h. art. 205 § § 1
Kodeks spółek handlowych
W przypadku wieloosobowego zarządu, sposób reprezentacji spółki określa umowa. Jeżeli umowa nie zawiera postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpis z KRS z dnia 28 kwietnia 2005 r. nie był nieaktualny w stosunku do daty wezwania. Sąd Apelacyjny nie mógł odrzucić zażalenia na podstawie okoliczności innych niż te, które były przedmiotem wezwania do uzupełnienia braków. W przypadku wątpliwości co do umocowania, należało ponownie wezwać pełnomocnika do przedłożenia stosownych dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Przewodniczący, wzywając do uzupełnienia lub poprawienia pisma procesowego, musi m. in. dokładnie oznaczyć braki formalne i sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania pozbawia możliwości zastosowania sankcji z art. 130 § 2 i art. 370 k.p.c. Sąd Apelacyjny przyjął błędnie jakoby przedłożony odpis z rejestru handlowego był „nieaktualny”. Jeżeli Sąd Apelacyjny w związku z treścią § 11 umowy spółki miał wątpliwości, czy H. R. i W. G. byli członkami zarządu w dacie udzielania pełnomocnictwa, to w tym przedmiocie należało ponownie wezwać pełnomocnika powódki do przedłożenia dalszych, stosownych dokumentów. Skoro to nie nastąpiło, to odrzucenie zażalenia było przedwczesne.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Bronisław Czech
sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania braków formalnych pism procesowych, wymogów formalnych pełnomocnictwa spółki oraz zasad odrzucania środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z reprezentacją spółki i wymogami formalnymi. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie te kwestie nie występują.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z reprezentacją spółek i wymogami formalnymi pism procesowych, co jest częstym wyzwaniem dla praktyków prawa. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji procesowych, ale też jak Sąd Najwyższy koryguje nadmierny formalizm.
“Błąd formalny czy nadmierny formalizm? Sąd Najwyższy o odrzucaniu zażaleń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 100/05 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Serwisowo - Handlowego "H.(…)" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Bankowi (…) - Spółce Akcyjnej w W. I Oddział w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2005 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w zakresie dotyczącym zażalenia Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 maja 2004 r. zaskarżyła apelacją powódka. Sąd Apelacyjny zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 21 stycznia 2005 r. wezwał jej pełnomocnika do nadesłania w terminie siedmiu dni pełnomocnictwa do występowania przed tym Sądem „podpisanego przez dwóch członków Zarządu, bądź jednego z członków z prokurentem oraz o nadesłanie wyciągu ze Statutu w części regulującej sposób reprezentowania – pod rygorem odrzucenia apelacji.” Następnie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2005 r. odrzucił apelację powódki albowiem jej pełnomocnik otrzymał wezwanie do uzupełnienia 2 wymienionych braków apelacji w dniu 31 stycznia 2005 r., a przesyłkę – zawierającą pełnomocnictwo i umowę spółki – nadał w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 8 lutego 2005 r. Postanowienie to zaskarżyła powódka zażaleniem. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2005 r., doręczonym w dniu 25 kwietnia 2005 r. Przewodniczący wezwał pełnomocnika powódki do uzupełnienia braków formalnych zażalenia przez uiszczenie wpisu oraz „wykazanie odpisem z rejestru handlowego, że H. R. i W. G. są umocowani do reprezentowania spółki”. Wykonując to zarządzenie pełnomocnik powódki złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przedłożył odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 kwietnia 2005 r. Zażalenie powoda na postanowienie z dnia 23 lutego 2005 r. odrzucił Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powód przedłożył „nieaktualny” odpis z rejestru handlowego, z którego wynika, że przy czynnościach, których przedmiot dotyczy wartości nie przekraczającej dwudziestokrotnej urzędowej wartości środka trwałego, spółkę reprezentować może każdy z członków zarządu oddzielnie. Co prawda nie wykazano wartości środka trwałego, lecz kwestia ta nie legła u podstaw niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż przedłożone pełnomocnictwo zostało podpisane przez dwie osoby. W związku z tym Sąd Apelacyjny przyjął, że gdy zarząd jest wieloosobowy sposób reprezentowania spółki określa jej umowa. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (art. 205 § 1 k.s.h.). Dalej Sąd Apelacyjny stwierdził, że z § 11 umowy spółki wynika, iż wspólnicy powołali zarząd w osobach H. R., W. G. i J. Ł. jedynie na pierwszy rok obrachunkowy. Przedłożona umowa spółki nie jest zatem wystarczająca do przyjęcia, że H. R. i W. G. są w chwili obecnej uprawnieni do reprezentowania powódki. Skoro nie przedłożono ani dalszych uchwał co do składu zarządu ani „aktualnego” odpisu z rejestru sądowego, należało – zdaniem Sądu Apelacyjnego - uznać, iż nie wykazano, aby osoby podpisane pod pełnomocnictwem były nadal członkami zarządu, a co za tym idzie, aby były umocowane do reprezentowania spółki, co prowadzi do odrzucenia zażalenia (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.). Wymienione postanowienie z dnia 14 czerwca 2005 r. zaskarżył powód zażaleniem wnosząc o jego uchylenie. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewodniczący, wzywając do uzupełnienia lub poprawienia pisma procesowego, musi m. in. dokładnie oznaczyć braki formalne i sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania pozbawia możliwości zastosowania sankcji z art. 130 § 2 i art. 370 k.p.c. (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1952 r., C 691/52, OSN 1953, nr 2, poz. 48 oraz z dnia 4 lipca 1960 r., 2 CZ 65/60, RPEiS 1961, nr 3, poz. 373). Jeżeli okaże się, że mimo wykonania zarządzenia nie zostały usunięte wątpliwości z uwagi na które je wydano, powstaje konieczność wydania dalszego, stosownego zarządzenia. Daty zarządzenia z dnia 19 kwietnia 2005 r. i jego doręczenia w dniu 25 kwietnia 2005 r. wskazują iż nie można uznać, by odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 kwietnia 2005 r. był „nieaktualny” w sensie znacznej „odległości” czasowej od daty wezwania do daty sporządzenia odpisu. Skarżący trafnie zarzucił zatem, że Sąd Apelacyjny przyjął błędnie jakoby przedłożony odpis z rejestru handlowego był „nieaktualny”. Inną kwestią jest natomiast, czy wynika z niego w sposób jednoznaczny, kto był (jest) umocowany do działania w imieniu Spółki w dacie podpisywania pełnomocnictwa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia świadczy o tym, że Sąd Apelacyjny oparł rozstrzygnięcie na okolicznościach innych niż te, które miały wynikać z dokumentu, jaki w myśl zarządzenia Przewodniczącego należało przedłożyć. Zarządzenie to dotyczyło bowiem jedynie nadesłania odpisu z KRS. W związku z tym powstaje zagadnienie, czy Sąd Apelacyjny mógł na podstawie tych innych okoliczności odrzucić zażalenie mimo przedłożenia aktualnego (bo z dnia 28 kwietnia 2005 r.) odpisu z KRS, o co powódka została wezwana. Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie rozpoznającym zażalenie, nie mogło to nastąpić, albowiem pełnomocnik powódki wykonał zarządzenie o usunięciu braków (przedłożył odpis z KRS, o co został wezwany). Jeżeli Sąd Apelacyjny w związku z treścią § 11 umowy spółki miał wątpliwości, czy H. R. i W. G. byli członkami zarządu w dacie udzielania pełnomocnictwa, to w tym przedmiocie należało ponownie wezwać pełnomocnika powódki do przedłożenia dalszych, stosownych dokumentów. Skoro to nie nastąpiło, to odrzucenie zażalenia było przedwczesne. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skarżącej stają się bezprzedmiotowe i nie wymagają ustosunkowania się do nich. Sąd Najwyższy, mając powyższe na uwadze, orzekł jak w sentencji (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 39821 i 397 § 2 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI