II Cz 933/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-12-23
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościnastępstwo wierzycielaprzelew wierzytelnościdokument prywatnypoświadczenie notarialneprawo o notariaciekpc

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przedłożone dokumenty potwierdzające przejęcie wierzytelności nie spełniają wymogów formalnych dla dokumentów prywatnych z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, dołączając kserokopie umów przelewu wierzytelności i aneksów z notarialnie poświadczonymi podpisami. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że dokumenty te nie są urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że notariusz poświadczał podpisy na dokumentach już wcześniej podpisanych, co nie jest zgodne z przepisami Prawa o notariacie (art. 88), które przewidują albo podpisanie w obecności notariusza, albo uznanie przez podpisującego przed notariuszem podpisu złożonego wcześniej.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Wnioskodawca dołączył do wniosku kserokopie umów przelewu wierzytelności oraz aneksy do nich, z podpisami poświadczonymi przez notariusza. Sąd Rejonowy uznał, że przedłożone dokumenty nie są dokumentami urzędowymi ani prywatnymi z podpisami notarialnie poświadczonymi w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c., ponieważ notariusz poświadczał podpisy na dokumentach już wcześniej zawartych, a nie przy ich zawieraniu. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, notariusz może poświadczyć podpis złożony w jego obecności lub gdy osoba podpisująca uzna przed nim podpis złożony wcześniej za własnoręczny. Sąd wskazał, że przepisy nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani dwukrotnego podpisywania tej samej umowy w sposób, który stworzyłby nowe zasady poświadczania podpisów. Skoro dokumenty zostały podpisane wcześniej, a notariusz poświadczył podpisy, nie spełniono wymogów uznania podpisu za własnoręczny przed notariuszem w sposób zgodny z prawem. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie dokumenty nie spełniają wymogów formalnych dla dokumentów prywatnych z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z przepisami Prawa o notariacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że notariusz poświadczający podpisy na dokumentach już wcześniej podpisanych, bez obecności stron przy ich zawieraniu lub bez uznania przez podpisującego przed notariuszem podpisu złożonego wcześniej, nie spełnia wymogów art. 88 Prawa o notariacie. Przepisy te nie przewidują możliwości ponownego podpisywania umowy w obecności notariusza ani tworzenia nowych zasad poświadczania podpisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

D. C.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
D. C.osoba_fizycznadłużnik
(...) Kasa (...) im. Z. C. z siedzibą w L.instytucjapierwotny wierzyciel
(...) S.a. r.l. prywatna spółką ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. K. w L.spółkapodmiot obsługujący wierzytelności

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przejścia uprawnień na podstawie dokumentu z podpisem urzędowo poświadczonym.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa - Prawo o notariacie

Określa zasady poświadczania podpisów przez notariusza, w tym wymóg obecności lub uznania podpisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dokumentów urzędowych.

Prawo o notariacie art. 96 § pkt 1

Ustawa - Prawo o notariacie

Określa czynności notarialne, w tym poświadczanie własnoręczności podpisu.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 2

Ustawa - Prawo o notariacie

Określa czynności notarialne, w tym poświadczanie własnoręczności podpisu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznawania zażaleń.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dokumenty nie są dokumentami urzędowymi ani prywatnymi z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. i art. 88 Prawa o notariacie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Notariusz bowiem poświadczał podpisy w dniach 31.01.2013 r. i 25.02.2013 r. Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu (...) jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. Powołany przepis nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów.

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący

Marian Raszewski

sprawozdawca

Paweł Szwedowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dla dokumentów prywatnych z podpisami notarialnie poświadczonymi przy nadawaniu klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, zwłaszcza w kontekście Prawa o notariacie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poświadczenia podpisów na dokumentach już wcześniej podpisanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – prawidłowości dokumentów potwierdzających przejście uprawnień. Interpretacja przepisów Prawa o notariacie w kontekście art. 788 k.p.c. jest istotna dla praktyków.

Kiedy podpis notarialny nie wystarczy? Sąd wyjaśnia wymogi dla klauzuli wykonalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 933/13 POSTANOWIENIE K. , dnia 23grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie : S.S.O. Marian Raszewski – spr. S.S.O. Paweł Szwedowski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem D. C. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 3864/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 933/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił wniosek wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Kaliszu, wydanemu w sprawie o sygn. akt,. VII Nc 502/09 z dnia 24 lutego 2009 r. z powództwa (...) Kasy (...) im. Z. C. z siedzibą w L. przeciwko D. C. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku dołączone zostały poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem kserokopie wyciągów z umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. Z. C. w L. a (...) S.a. r.l. prywatna spółką ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. K. w L. z aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy dotyczącej obsługi wierzytelności 21B w odniesieniu do segmentu 21 z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartej pomiędzy (...) S.a. r.l. prywatna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzib w G. w K. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. a aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. do powyższej umowy. Do każdego z tych dokumentów dołączone zostały kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. i art. 244 k.p.c. wskazując, że przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu powołanych przepisów. Z kolei podpis pod dokumentem prywatnym , aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 kpc musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego n podmioty. Z treści umowy przelewu wierzytelności i umowy dotyczącej obsługi wierzytelności, zawartych 4 czerwca 2012 r. i aneksów do tych umów z 25.01.2013 r. nie wynika czy notariusz był obecny przy ich zawieraniu. Notariusz bowiem poświadczał podpisy w dniach 31.01.2013 r. i 25.02.2013 r. Istotą czynności polegającej na poświadczeniu własnoręczności podpisu, przewidzianej w art. 96 pkt 1 w zw. z art. 79 pkt 2 ustawy z dnia 14.02.1991 r. prawo o notariacie (tj. Dz. U z 2008 r. Nr 189 poz. 1158 ze zm.), jest złożenie przez osobę, której tożsamość została przez notariusza ustalona, na okazanym dokumencie, w obecności notariusza, własnoręcznego podpisu. Powołany przepis nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, ani też możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Skoro zatem dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę nie można uznać za dokumenty urzędowe ani prywatne z podpisami notarialnie poświadczonymi, to nie mogą one stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawcy. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. Skarżący wniósł o zmian ę postanowienia przez uwzględnienie wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treść art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie , który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI