II CZ 10/10

Sąd Najwyższy2010-04-22
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegowynagrodzenie adwokatastawki minimalneprawo o adwokaturzek.p.c.zażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że wynagrodzenie adwokata zasądzone od strony przeciwnej nie może przekraczać stawek minimalnych, nawet jeśli umowa z klientem przewidywała wyższe wynagrodzenie.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego, domagając się zasądzenia wyższej kwoty za zastępstwo adwokackie niż przyznana stawka minimalna. Zarzucał naruszenie przepisów Prawa o adwokaturze i k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że wysokość wynagrodzenia adwokata ustalonego umową z klientem nie jest podstawą do zasądzenia wyższych kosztów od przeciwnika procesowego, a sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy i charakter sprawy, nie przekraczając stawek minimalnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda Z. W.-Z. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2009 r. Sąd Okręgowy, oddalając apelację pozwanego K. Z., zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 467 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, określając je jako koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powód wniósł zażalenie, domagając się zasądzenia 1.317 zł, zarzucając naruszenie art. 16 Prawa o adwokaturze poprzez nieuwzględnienie umowy z pełnomocnikiem i błędną wykładnię przepisów dotyczących stawek minimalnych, a także naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że umowa z klientem ustalająca opłaty za czynności adwokackie jest wiążąca w relacji adwokat-klient, ale nie stanowi podstawy do zasądzenia wyższych kosztów od przeciwnika procesowego. Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie adwokata, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stanowi, że sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy i wkład pracy, ale podstawę zasądzenia stanowią stawki minimalne, które nie mogą być wyższe niż sześciokrotność stawki minimalnej ani przekraczać wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy uznał, że w przedmiotowej sprawie, która była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, a wartość przedmiotu sporu wynosiła 2.482 zł, nie było podstaw do uznania skomplikowanego charakteru sprawy ani znacznego nakładu pracy adwokata, uzasadniającego ustalenie opłaty w wysokości wyższej od stawki minimalnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość wynagrodzenia ustalonego umową z klientem nie stanowi podstawy do zasądzenia wyższych kosztów od przeciwnika procesowego. Sąd zasądza koszty zastępstwa prawnego w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że umowa z klientem jest wiążąca w relacji adwokat-klient, ale nie determinuje wysokości kosztów zasądzanych od przeciwnika procesowego. Zgodnie z k.p.c. i rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, sąd bierze pod uwagę stawki minimalne i niezbędny nakład pracy, a opłata nie może przekraczać określonych limitów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany K. Z.

Strony

NazwaTypRola
Z. W. – Z.innepowód
K. Z.innepozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 98 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata.

Prawo o adwokaturze art. 16 § ust. 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 2 § ust. 1 i 2

Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 39814

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 328 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uzasadnia orzeczenie z urzędu lub na wniosek strony.

Prawo o adwokaturze art. 16 § ust. 2 i 3

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Przepisy dotyczące ustalania opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie adwokata ustalone umową z klientem nie jest podstawą do zasądzenia wyższych kosztów od przeciwnika procesowego. Koszty zasądzane od przeciwnika procesowego nie mogą przekraczać stawek minimalnych, chyba że charakter sprawy i nakład pracy adwokata uzasadniają wyższe wynagrodzenie, ale w granicach określonych przepisami. Wartość przedmiotu sporu i sposób prowadzenia postępowania (uproszczone) nie uzasadniają ustalenia opłaty w wysokości wyższej od stawki minimalnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 16 ust. 1 Prawa o adwokaturze poprzez nieuwzględnienie umowy łączącej pełnomocnika z klientem. Błędna wykładnia art. 16 ust. 2 i 3 Prawa o adwokaturze poprzez przyjęcie, iż nieskomplikowany charakter sprawy nie uzasadnia zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie wyższej od stawek minimalnych. Niewłaściwe zastosowanie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego powoda w postaci umowy z pełnomocnikiem oraz niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności. Nieuwzględnienie przez Sąd obowiązujących stawek rynkowych za czynności adwokackie oraz wkładu pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Ustalona w umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa prawnego od przeciwnika procesowego. Pojęcie kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony nie może być więc utożsamiane ze wszystkimi kosztami, jakie w toku postępowania ponosi strona. Przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, zaś wartość przedmiotu sporu wynosiła 2.482 zł. Ze względu na powyższe nie można uznać za uzasadniony zarzut, że sprawa była skomplikowana oraz wymagała od adwokata znacznego nakładu pracy...

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego zasądzanych od przeciwnika procesowego, w szczególności w sprawach o niższej wartości przedmiotu sporu i w postępowaniu uproszczonym."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów k.p.c. i Prawa o adwokaturze w kontekście kosztów procesu. Nie dotyczy sytuacji, gdy umowa z klientem jest podstawą do rozliczeń między adwokatem a klientem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące kosztów zastępstwa procesowego, co jest istotne dla praktykujących prawników. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Czy umowa z adwokatem decyduje o tym, ile zapłaci przegrany? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2482 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 467 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 10/10 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 kwietnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie z powództwa Z. W. – Z. 
przeciwko K. Z. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r., 
zażalenia powoda  
na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 29 października 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację 
pozwanego K. Z. oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda Z. W.-Z. kwotę 467 
zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy, zgodnie z 
art. 98 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., zasądził na rzecz powoda zwrot 
kosztów postępowania apelacyjnego. Koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony zostały określone przez Sąd na kwotę 467 zł, stanowiącą 
stawkę minimalną za udzielenie pomocy prawnej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego 
mimo rzetelnego przygotowania odpowiedzi na apelację przez pełnomocnika 
pozwanego, z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy, nie było podstaw do 
uwzględnienia wynagrodzenia adwokata w kwocie przekraczającej wskazaną 
stawkę. 
Na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania w części, w jakiej 
Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku powoda o zwrot kosztów zastępstwa 
adwokackiego, powód wniósł zażalenie, żądając jego zmiany przez zasądzenie od 
pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości 
1.317 zł. Powód zarzucił: 
- 
naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo 
o adwokaturze poprzez nieuwzględnienie umowy łączącej pełnomocnika 
z klientem; 
- 
błędną wykładnię art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – 
Prawo  o adwokaturze poprzez przyjęcie, iż rzekomo nieskomplikowany 
charakter 
sprawy 
nie 
uzasadnia 
zasądzenia 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego w kwocie wyższej od stawek minimalnych wskazanych 
w rozporządzeniu wydanym na podstawie cytowanych przepisów; 
- 
niewłaściwe zastosowanie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nierozpoznanie 
wniosku dowodowego powoda w postaci łączącej go z pełnomocnikiem 
umowy oraz niewskazanie przyczyn, dla których Sąd odmówił zgłoszonemu 
wnioskowi wiarygodności. 

 
3 
W uzasadnieniu zażalenia powód zarzucił także nieuwzględnienie przez Sąd 
obowiązujących stawek rynkowych za czynności adwokackie oraz wkładu 
pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Według art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze 
(j.t. Dz. U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) opłaty za czynności 
adwokackie ustala umowa z klientem. Umowa ta jest wiążąca w relacji pomiędzy 
pełnomocnikiem, będącym adwokatem i jego mocodawcą. Ustalona w umowie 
wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia 
przez sąd poniesionych przez tę stronę kosztów zastępstwa prawnego od 
przeciwnika procesowego.    
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest 
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony. Powołany przepis ustanawia dwie zasady rozstrzygania 
o kosztach procesu, tj. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę 
orzekania o zwrocie kosztów niezbędnych i celowych. Według art. 98 § 3 k.p.c. do 
niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata, zalicza się 
wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych 
przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego 
przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pojęcie kosztów niezbędnych do 
celowego dochodzenia praw i celowej obrony nie może być więc utożsamiane 
ze wszystkimi kosztami, jakie w toku postępowania ponosi strona. 
Na podstawie wskazanych w zażaleniu przepisów art. 16 ust. 2 i 3 ustawy 
z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze zostało wydane rozporządzenie 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), które w § 2 ust. 1 
stanowi, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa 
prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także 
charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia 
i rozstrzygnięcia. Natomiast § 2 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że podstawę 

 
4 
zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone 
w  rozdziałach 3-5. Opłata nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka 
minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sporu.  
Uwzględniając powyższą regulację prawną, brak jest podstaw do 
uwzględnienia zażalenia. Wskazane w zażaleniu okoliczności – wysokość 
wynagrodzenia ustalona w umowie pełnomocnika z jego mocodawcą oraz 
przyjmowana na rynku wysokość wynagrodzeń pełnomocników procesowych - nie 
stanowią podstawy do określenia wysokości opłat zasądzanych od przeciwnika 
procesowego na rzecz strony, która sprawę wygrała i poniosła opłaty za czynności 
adwokackie zgodnie z umową, którą zawarła ze swoim pełnomocnikiem. 
Przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, zaś 
wartość przedmiotu sporu wynosiła 2.482 zł. Ze względu na powyższe nie można 
uznać za uzasadniony zarzut, że sprawa była skomplikowana oraz wymagała od 
adwokata znacznego nakładu pracy, co mogłoby stanowić podstawę do ustalenia 
opłaty za czynności adwokata podlegającej zasądzeniu od strony, która przegrała 
sprawę, w wysokości wyższej od stawki minimalnej. 
O tym, w jakim stopniu strona wygrała lub przegrała sprawę decyduje 
rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami 
ostatecznie uwzględnionymi, przy czym porównania tego dokonuje się mając na 
względzie ostateczny wynik procesu. Żadnego znaczenia, dla oceny stopnia 
w  jakim strona wygrała lub przegrała sprawę, nie ma natomiast to, czy sąd 
rozstrzygając sprawę podzielił argumentację prawną przedstawioną przez stronę 
oraz czy uwzględnił, a jeśli tak, to w jakim zakresie, podniesione przez stronę 
zarzuty (por. postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2010 r., III CZ 65/09, niepubl.).  
Wobec powyższego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI