II CSKP 993/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie M. K. i małoletnia O. K. domagali się zasądzenia od Banku S.A. kwoty ponad 110 tys. zł lub stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego z 2008 r. zawartej z poprzednikiem prawnym powodów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zapłatę, ale stwierdził nieważność umowy kredytu, uznając ją za wadliwie skonstruowaną i niedookreśloną. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko. Bank w skardze kasacyjnej podniósł m.in. zarzut nieważności postępowania z powodu braku reprezentacji małoletniej powódki przez uprawnionego przedstawiciela ustawowego, który nie uzyskał zezwolenia sądu opiekuńczego na wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem dziecka i wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego. Brak takiego zezwolenia skutkował nieważnością postępowania przed sądami obu instancji. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki, zniósł postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego w imieniu małoletniego wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego i brak takiego zezwolenia skutkuje nieważnością postępowania.
Dotyczy spraw z udziałem małoletnich, gdzie przedmiotem sporu jest stwierdzenie nieważności umowy kredytu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego w imieniu małoletniego przez rodziców, bez zezwolenia sądu opiekuńczego, stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem dziecka i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego w imieniu małoletniego przez rodziców, bez zezwolenia sądu opiekuńczego, stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem dziecka i skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego może mieć negatywne konsekwencje majątkowe dla dziecka, narażając je na ryzyko zwrotu kapitału. Dlatego jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd i wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego. Brak takiego zezwolenia prowadzi do nieważności postępowania.
Czy brak reprezentacji małoletniego przez uprawnionego przedstawiciela ustawowego, wynikający z nieuzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego na wytoczenie powództwa, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak reprezentacji małoletniego przez uprawnionego przedstawiciela ustawowego, wynikający z nieuzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego na wytoczenie powództwa, prowadzi do nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że działanie bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego jest równoznaczne z działaniem bez przedstawiciela ustawowego, co stanowi brak formalny pozwu, który powinien skutkować odrzuceniem pozwu lub, jeśli nie zostanie usunięty, nieważnością postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| O. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
p.b. art. 69 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo bankowe
p.b. art. 69 § ust. 3
Ustawa Prawo bankowe
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 66
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 68 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 65 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 98 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 4
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 199 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania z powodu braku reprezentacji małoletniej powódki przez uprawnionego przedstawiciela ustawowego, który nie uzyskał zezwolenia sądu opiekuńczego na wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu.
Godne uwagi sformułowania
każda czynność prawna przekraczająca zakres zwykłego zarządu, dotycząca majątku dziecka, dokonana bez zezwolenia sądu opiekuńczego jest czynnością prawną bezwzględnie nieważną • wytoczenie powództwa w imieniu małoletniego dziecka bez stosownego zezwolenia sądu opiekuńczego oznacza, że w sprawie w rzeczywistości powództwo zostało wytoczone przez osobę niemającą zdolności procesowej, za którą działa wprawdzie jej przedstawiciel ustawowy, ale bez wymaganego zezwolenia, co jest równoznaczne z działaniem bez przedstawiciela ustawowego.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Ewa Stefańska
członek
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wytoczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu hipotecznego w imieniu małoletniego wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego i brak takiego zezwolenia skutkuje nieważnością postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem małoletnich, gdzie przedmiotem sporu jest stwierdzenie nieważności umowy kredytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z ochroną praw małoletnich w postępowaniach sądowych, szczególnie w kontekście umów kredytowych.
“Czy rodzice mogą pozwać bank o nieważność kredytu w imieniu dziecka bez zgody sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 110 619,07 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.