II CSKP 97/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowiona była napowietrzna linia elektroenergetyczna. Powód domagał się zasądzenia kwoty 666 200 zł. Sąd Okręgowy zasądził 257 011,48 zł, a Sąd Apelacyjny obniżył tę kwotę do 182 570,80 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym problemem była ocena ważności decyzji administracyjnej z 1963 r., która miała stanowić tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. Sądy niższych instancji uznały, że decyzja ta była wadliwa formalnie, nie została doręczona właścicielom i nie stanowiła skutecznego tytułu prawnego, co skutkowało możliwością dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że sama decyzja administracyjna, nawet wadliwa, nie przesądza o złej wierze posiadacza, a ocena dobrej lub złej wiary musi uwzględniać całokształt okoliczności towarzyszących objęciu nieruchomości w posiadanie. Ponadto, Sąd Najwyższy rozważył kwestię przerwania biegu zasiedzenia, wskazując, że powództwo o zapłatę za bezumowne korzystanie nie przerywa biegu zasiedzenia służebności przesyłu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów oceny ważności decyzji administracyjnych jako tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie i zasiedzenie służebności przesyłu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie art. 35 u.w.n. przed nowelizacją przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwa decyzja administracyjna zezwalająca na założenie linii energetycznej stanowi skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, wyłączający możliwość dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwa decyzja administracyjna, która nie spełnia wymogów formalnych i nie została skutecznie doręczona właścicielom, nie stanowi skutecznego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy decyzja administracyjna z 1963 r. była ważna i czy stanowiła skuteczny tytuł prawny. Stwierdzono, że decyzja ta miała istotne wady formalne i nie została doręczona właścicielom, co wyklucza jej skuteczność jako podstawy do władania nieruchomością.
Jak ocenić dobrą lub złą wiarę posiadacza służebności przesyłu, gdy opiera się on na wadliwej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dobra lub zła wiara posiadacza służebności przesyłu powinna być oceniana w odniesieniu do całokształtu okoliczności towarzyszących objęciu nieruchomości w posiadanie, a nie tylko na podstawie istnienia wadliwej decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że samo posiadanie decyzji administracyjnej, nawet wadliwej, nie przesądza o dobrej wierze. Należy badać, czy przedsiębiorca przesyłowy wiedział lub powinien był wiedzieć, że nie przysługuje mu prawo do korzystania z nieruchomości. Domniemanie dobrej wiary (art. 7 k.c.) może być wzruszone przez całokształt okoliczności.
Czy wytoczenie powództwa o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości przerywa bieg zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wytoczenie powództwa o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie przerywa biegu zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, że powództwo o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia lub ustalenia prawa własności czy służebności, a zatem nie przerywa biegu zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | powód |
| P. […] Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązków samoistnego posiadacza w złej wierze.
u.w.n. art. 35 § 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Umożliwiała zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach ciągów drenażowych, przewodów służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzeń technicznych.
u.w.n. art. 35 § 2
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Przyznawała prawo dostępu do urządzeń przesyłowych w celu ich konserwacji.
k.c. art. 172 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje zasiedzenie nieruchomości.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia służebności gruntowych.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie Sądu Najwyższego w przedmiocie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Określa czynności przerywające bieg zasiedzenia.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
Stosuje przepisy o zasiedzeniu nieruchomości do zasiedzenia służebności gruntowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość formalna decyzji administracyjnej z 1963 r. uniemożliwiająca uznanie jej za skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. • Brak wykazania przez pozwaną, że decyzja administracyjna dotyczyła przedmiotowej nieruchomości i była ostateczna. • Niewłaściwa ocena dobrej lub złej wiary posiadacza służebności przesyłu przez sądy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanej dotyczące ważności decyzji administracyjnej jako tytułu prawnego. • Argumenty pozwanej dotyczące zasiedzenia służebności przesyłu.
Godne uwagi sformułowania
Samo istnienie decyzji wydanej na podstawie art. 35 u.w.n. i rozpoczęcie posiadania poprzednika prawnego w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu nie pozwala na przyjęcie a priori jego dobrej wiary. • Wydanie decyzji w trybie art. 35 ust. 1 u.w.n., która nie odpowiada wymogom formalnym i nie zawiera elementów obligatoryjnych, takich jak określenie nieruchomości, która ma zostać wywłaszczona poprzez jej skonkretyzowanie i wskazanie stron postępowania, a nadto nie została doręczona właścicielom nieruchomości, przez które przebiegać ma linia energetyczna, w związku z czym na dokumencie decyzji brak wskazania, że jest ona ostateczna, nie mogło powodować skutecznego powstania publicznoprawnego tytułu władania nieruchomością. • Powództwo o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu nie przerywa biegu jej zasiedzenia.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Marcin Łochowski
członek
Kamil Zaradkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oceny ważności decyzji administracyjnych jako tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie i zasiedzenie służebności przesyłu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie art. 35 u.w.n. przed nowelizacją przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z tytułami prawnymi do korzystania z nieruchomości pod infrastrukturę przesyłową oraz zasadami zasiedzenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych.
“Czy wadliwa decyzja sprzed lat pozbawia Cię prawa do odszkodowania za linię energetyczną na Twojej działce?”
Dane finansowe
WPS: 666 200 PLN
odszkodowanie za bezumowne korzystanie: 182 570,8 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.