Orzeczenie · 2022-11-08

II CSKP 945/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postępowanie cywilnezawieszenie postępowaniaumorzenie postępowaniaart. 182 k.p.c.art. 177 k.p.c.prawo do sąduKonstytucja RPSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Powództwo Skarbu Państwa - Lasy Państwowe przeciwko E. sp. z o.o. o zapłatę. Po rozszerzeniu powództwa, Sąd Okręgowy w Poznaniu zarządzeniem wezwał Prokuratorię Generalną RP do wskazania reprezentanta powoda, pod rygorem zawieszenia postępowania. W związku z bezskutecznym upływem terminu, sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Po upływie terminu na podjęcie postępowania (3 miesiące od daty postanowienia o zawieszeniu), Sąd Okręgowy, powołując się na art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., uchylił postanowienie o podjęciu postępowania i umorzył sprawę. Sąd Apelacyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie na uchylenie postanowienia o podjęciu postępowania i oddalił zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Sąd Apelacyjny przychylił się do poglądu, że sąd umarzający postępowanie nie bada przyczyny zawieszenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżone postanowienie. Przyjął, że sąd umarzający postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. jest zobowiązany zbadać, czy rzeczywiście istniała przyczyna zawieszenia, nawet jeśli postanowienie o zawieszeniu jest prawomocne. Argumentował, że zasada związania prawomocnym postanowieniem o zawieszeniu musi ustąpić przed konstytucyjnym prawem do sądu, które obejmuje prawo do właściwie ukształtowanej procedury i wiążącego rozstrzygnięcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku sądu do badania zasadności przyczyny zawieszenia postępowania przed jego umorzeniem, nawet w przypadku prawomocnego postanowienia o zawieszeniu, ze względu na konstytucyjne prawo do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. po zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd umarzający postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. jest zobowiązany badać prawidłowość postanowienia o zawieszeniu postępowania jako przesłankę uzasadniającą jego umorzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd umarzający postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. jest zobowiązany zbadać, czy rzeczywiście istniała przyczyna zawieszenia postępowania, nawet jeśli postanowienie o zawieszeniu jest prawomocne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zasada związania prawomocnym postanowieniem o zawieszeniu postępowania musi ustąpić przed konstytucyjnym prawem do sądu, które obejmuje prawo do właściwie ukształtowanej procedury i wiążącego rozstrzygnięcia. Umorzenie postępowania jest wyjątkiem od obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może być stosowane w sposób formalistyczny, pozbawiający stronę prawa do rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśniczy Nadleśnictwa Tucznoorgan_państwowypowód
E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 182 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pkt 1 - umorzenie postępowania w przypadku braku wniosku o podjęcie w terminie 3 miesięcy od postanowienia o zawieszeniu

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

prawo do sądu

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pkt 6 - inne zarządzenia

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

moc wiążąca prawomocnego orzeczenia

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pkt 3

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd umarzający postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. musi zbadać, czy przyczyna zawieszenia postępowania rzeczywiście istniała. • Konstytucyjne prawo do sądu wymaga, aby postępowanie było właściwie ukształtowane i prowadziło do wiążącego rozstrzygnięcia, co wyłącza formalistyczne umorzenie sprawy. • Umorzenie postępowania jest wyjątkiem i nie może być stosowane, gdy strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.

Odrzucone argumenty

Prawomocne postanowienie o zawieszeniu postępowania ma moc wiążącą i sąd umarzający nie bada jego zasadności. • Zasada dyspozycyjności stron i kontradyktoryjności procesu nakłada na stronę obowiązek aktywności procesowej.

Godne uwagi sformułowania

sąd przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie jest obowiązany zbadać, czy rzeczywiście zaistniała wskazana w postanowieniu o zawieszeniu postępowania przyczyna • Konstytucyjne prawo do sądu oznacza nie tylko prawo do wszczęcia postępowania przed sądem, ale także prawo do właściwie ukształtowanej procedury sądowej, zgodnej z wymogami m.in. sprawiedliwości oraz prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia przez sąd.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący, sprawozdawca

Monika Koba

członek

Karol Weitz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku sądu do badania zasadności przyczyny zawieszenia postępowania przed jego umorzeniem, nawet w przypadku prawomocnego postanowienia o zawieszeniu, ze względu na konstytucyjne prawo do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. po zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii prawa do sądu i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy równoważy formalizm procesowy z konstytucyjnymi gwarancjami.

Czy prawomocne zawieszenie postępowania zawsze prowadzi do jego umorzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst