III KZ 34/23

Sąd Najwyższy2023-11-03
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćSąd Najwyższykasacjapostępowanie karnekpk

Sąd Najwyższy wyłączył Sędziego Jerzego Grubby od rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Zbigniewa Puszkarskiego, uznając zasadność obaw o jego bezstronność w sytuacji, gdy sam był objęty analogicznymi zarzutami.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sędziego Jerzego Grubby o wyłączenie go od rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Zbigniewa Puszkarskiego. Wniosek o wyłączenie Sędziego Grubby został złożony przez skazanego, który zarzucił mu analogiczne uchybienia, jak Sędziemu Puszkarskiemu. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja ta mogłaby budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędziego Grubby, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 42 § 4 k.p.k., i dlatego postanowił go wyłączyć.

Sprawa dotyczyła wniosku Sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubby o wyłączenie go od rozpoznania wniosku skazanego C. T. o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego od orzekania w sprawie dotyczącej zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Skazany złożył wniosek o wyłączenie od orzekania Sędziów Zbigniewa Puszkarskiego, Jerzego Grubby oraz Michała Laskowskiego. Do rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Puszkarskiego został wylosowany Sędzia Jerzy Grubba. Następnie Sędzia Grubba złożył własny wniosek o wyłączenie, argumentując, że skoro skazany postawił mu analogiczne zarzuty, jak Sędziemu Puszkarskiemu, to jego bezstronność mogłaby być postrzegana jako wątpliwa, a rozpoznanie wniosku byłoby równoważne orzekaniu we własnej sprawie. Sąd Najwyższy uznał wniosek Sędziego Grubby za zasadny, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. (względy budzące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności) oraz art. 42 § 4 k.p.k. (zakaz udziału w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia sędziego, którego dotyczy wyłączenie). Stwierdzono, że rozpoznanie wniosku przez Sędziego Grubby oznaczałoby rozpoznanie zarzutów wobec niego, co mogłoby naruszyć zakaz orzekania we własnej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, w tym sytuacja, gdy sam jest objęty analogicznymi zarzutami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego przez innego sędziego, który sam jest przedmiotem analogicznych zarzutów, może naruszać zakaz orzekania we własnej sprawie i budzić wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie

Strona wygrywająca

Jerzy Grubba

Strony

NazwaTypRola
C. T.osoba_fizycznaskazany
Jerzy Grubbainnesędzia
Zbigniew Puszkarskiinnesędzia
Michał Laskowskiinnesędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

W składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Jerzy Grubba złożył wniosek o wyłączenie, ponieważ skazany postawił mu analogiczne zarzuty, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Rozpoznanie wniosku o wyłączenie Sędziego Puszkarskiego przez Sędziego Grubby oznaczałoby orzekanie w sprawie, w której sam był przedmiotem zarzutów. Zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k. przemawia za wyłączeniem sędziego w sytuacji budzącej uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności ocena zasadności wątpliwości co do bezstronności sędziego nakazuje uwzględnić wszelkie okoliczności, które mogą mieć znaczenie, a powinny być one oceniane przez pryzmat tego, czy z punktu widzenia przeciętnego obywatela zostały spełnione obiektywne warunki postrzegania sędziego jako bezstronnego i niezawisłego zachodzi ryzyko naruszenia zakazu bycia sędzią we własnej sprawie postrzegana może być jako równoważna orzekaniem we własnej sprawie w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Jerzy Grubba

inne

Zbigniew Puszkarski

inne

Michał Laskowski

inne

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności, w tym gdy sędzia jest objęty analogicznymi zarzutami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, związanej z wyłączeniem sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przepisów o wyłączeniu sędziego i ich praktyczne zastosowanie w Sądzie Najwyższym.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od orzekania we własnej sprawie?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KZ 34/23
POSTANOWIENIE
Dnia 3 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 3 listopada 2023 r.
w sprawie
C. T.
wniosku Sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubby w przedmiocie wyłączenia,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć
Sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubbę od rozpoznania wniosku C. T. o wyłączenie
Sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Puszkarskiego od orzekania w sprawie III KZ 34/23
dotyczącej zażalenia na
zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 kwietnia 2022 r., w sprawie IV Ka 73/22.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2023 r. Sędzia Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 kwietnia 2022 r., w sprawie o sygn. akt IV Ka 73/22. Zażalenie na to zarządzenie złożył do
Sądu Najwyższego skazany. W wyniku losowania do rozpoznania środka odwoławczego został wyznaczony Sędzia Zbigniew Puszkarski, o czym zawiadomiono skazanego C. T.
W dniu 19 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowego zażalenia Sędziów Sądu Najwyższego
Zbigniewa Puszkarskiego,
Jerzego Grubby oraz Michała Laskowskiego. Do rozpoznania wniosku o wyłączenie
SSN Zbigniewa Puszkarskiego został wylosowany
SSN
Jerzy Grubba
. W dniu 5 października 2023 r. SSN Jerzy Grubba złożył w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. wniosek o wyłączenie Go
od rozpoznania wniosku C. T.  o wyłączenie Sędziego Zbigniewa Puszkarskiego od orzekania w sprawie III KZ 34/23. Na uzasadnienie Sędzia podniósł, że skoro skazany zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w tej sprawie również Jego, stawiając analogiczne zarzuty co SSN Z. Puszkarskiemu, którego formalnie dotyczy wniosek o wyłączenie, to nie jest wskazane, aby wniosek o wyłączenie „rozpoznawała osoba, co do której kierowane są analogiczne zarzuty, jak do sędziego, którego wprost dotyczy ten wniosek”. Taka sytuacja mogłaby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności SSN Jerzego Grubby – „gdyż postrzegana może być jako równoważna orzekaniem we własnej sprawie”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek złożony przez Sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubbę jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że ocena zasadności wątpliwości co do bezstronności sędziego nakazuje uwzględnić wszelkie okoliczności, które mogą mieć znaczenie, a powinny być one oceniane przez pryzmat tego, czy z punktu widzenia przeciętnego obywatela zostały spełnione obiektywne warunki postrzegania sędziego jako bezstronnego i niezawisłego.
Uwzględniając powyższe uwagi Sąd Najwyższy stwierdza, że zachodzi ryzyko naruszenia zakazu bycia sędzią we własnej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę
SSN Jerzy Grubba. Rozpoznanie przez tego Sędziego przedmiotowego wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Puszkarskiego oznaczałoby także rozpoznanie zarzutów, które sformułował skazany w swym piśmie, żądając wyłączenia także Sędziów
Sądu Najwyższego Jerzego Grubby i Michała Laskowskiego.
Chociaż pismo to zawiera wprost tylko zarzuty wobec
SSN Zbigniewa Puszkarskiego i w żaden sposób nie precyzuje ich wobec Sędziego Jerzego Grubby, to trafnie Sędzia podniósł, że „Jak można domniemywać z treści uzasadnienia wniosku, skarżący stawia obu wskazanym sędziom analogiczne zarzuty co SSN Z. Puszkarskiemu, którego formalnie dotyczy wniosek o wyłączenie”.
W nawiązaniu do tego stanowiska Sędziego, trzeba też zwrócić uwagę na treść przepisu art. 42 § 4 k.p.k. stanowiącego, że w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI