II CSKP 842/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 90 551,33 zł z weksla in blanco, wystawionego przez pozwanych C. L. i K. L. oraz poręczonego przez K. L. i K. L. Powód wskazał, że termin płatności weksla upłynął, a pozwani nie zapłacili należności. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwo, uznając umowę o współpracy za nieważną z powodu abuzywności jej postanowień oraz stwierdzając, że weksel nie został wypełniony zgodnie z oświadczeniem wekslowym. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zmienił wyrok, utrzymując w mocy nakaz zapłaty, i uznał, że weksel in blanco może zabezpieczać zobowiązania z przyszłej umowy, a pozwani poręczyciele nie są konsumentami. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanych, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy dotyczące statusu konsumenta w odniesieniu do poręczycieli wekslowych, którzy udzielili poręczenia za zobowiązania przedsiębiorcy. Stwierdził, że osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej lub zawodowej związanej bezpośrednio z działalnością dłużnika może być uznana za konsumenta, nawet jeśli poręcza za zobowiązanie z działalności gospodarczej. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownej oceny charakteru prawnego umowy o współpracy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących statusu konsumenta w przypadku poręczeń za zobowiązania przedsiębiorców oraz ważności weksli in blanco zabezpieczających przyszłe zobowiązania.
Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia za zobowiązanie przedsiębiorcy przez osobę fizyczną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba fizyczna udzielająca poręczenia za zobowiązanie przedsiębiorcy, wynikające z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, może być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli osoba fizyczna udzielająca poręczenia nie prowadzi działalności gospodarczej lub zawodowej związanej bezpośrednio z działalnością dłużnika stanowiącą źródło jego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż poręczyciel nie może być konsumentem, jeśli poręcza za zobowiązanie przedsiębiorcy. Kluczowe jest, czy czynność prawna poręczyciela jest bezpośrednio związana z jego własną działalnością gospodarczą lub zawodową.
Czy weksel in blanco wystawiony przed zawarciem umowy o współpracy może zabezpieczać zobowiązania wynikające z tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, weksel in blanco może zabezpieczać zobowiązania z przyszłej umowy, pełniąc funkcję gwarancyjną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że weksel in blanco pełni funkcję gwarancyjną i może zabezpieczać ewentualne roszczenia, które mogą wyniknąć z umowy, nawet jeśli nie zostały one jeszcze oznaczone co do wysokości w momencie wystawienia weksla. Podpisanie weksla in blanco przed zawarciem umowy nie wyklucza jego ważności, jeśli późniejsza umowa dotyczy zobowiązań, które weksel miał zabezpieczać.
Czy postanowienia umowy o współpracy, dotyczące ustalenia terminu wymagalności należności i zabezpieczenia wszelkich zobowiązań, mogą być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) lub stanowić klauzule abuzywne (art. 385¹ k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strony są przedsiębiorcami i miały swobodę kształtowania stosunku prawnego, a postanowienia te nie naruszają rażąco zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że umowa o współpracy zawarta między przedsiębiorcami nie narusza zasad współżycia społecznego ani nie zawiera klauzul abuzywnych, kwestionując ocenę Sądu Okręgowego. Strony miały swobodę umów, a postanowienia dotyczące terminów płatności i zabezpieczeń były wynikiem negocjacji między przedsiębiorcami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ż. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| C. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 221
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta. Sąd Najwyższy wskazał na błędną interpretację przez Sąd Apelacyjny, który wyłączył status konsumenta dla poręczyciela zabezpieczającego zobowiązanie przedsiębiorcy, nie prowadzącego działalności gospodarczej.
Prawo wekslowe art. 10
Weksel niezupełny (in blanco). Sąd Apelacyjny uznał, że weksel gwarancyjny może zabezpieczać zobowiązania z umowy przyszłej.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1 i 4
Kodeks cywilny
Klauzule abuzywne. Sąd Apelacyjny nie odniósł się do art. 385¹ § 4 k.c. w ocenie, czy oświadczenie wekslowe było uzgadniane indywidualnie z poręczycielami.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego. Sąd Apelacyjny nie podzielił oceny Sądu Okręgowego o nieważności umowy o współpracy z tego powodu.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów. Sąd Apelacyjny uznał, że strony mogły ukształtować stosunek handlowy w sposób wynikający z umowy, w tym terminy wymagalności.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów w ocenie Sądu Apelacyjnego dotyczącej umowy o współpracy.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie w postępowaniu nakazowym. Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia. Sąd Apelacyjny nie dostrzegł uchybień w uzasadnieniu Sądu Okręgowego.
k.p.c. art. 398¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez Sąd Apelacyjny przepisów dotyczących statusu konsumenta w odniesieniu do poręczycieli wekslowych. • Niewłaściwe zastosowanie art. 22¹ k.c. przez Sąd Apelacyjny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 487 § 2 i art. 353¹ k.c., art. 58 § 2, art. 22¹, art. 385¹ § 1 i 4 k.c. w zakresie oceny umowy o współpracy jako nieważnej lub sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Nie można uznać za konsumenta osobę fizyczną, która dokonała czynności prawnej (udzieliła poręczenia) w związku z powadzoną przez nią samą działalnością gospodarczą, bądź w celu zabezpieczenia spłaty zobowiązań innych osób z tytułu prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. • Weksel in blanco składany jest na zabezpieczenie wierzytelności lub na zabezpieczenie roszczeń mogących powstać w przyszłości z tytułu szkód i strat, jakie może spowodować wystawca weksla.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Roman Trzaskowski
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu konsumenta w przypadku poręczeń za zobowiązania przedsiębiorców oraz ważności weksli in blanco zabezpieczających przyszłe zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia za zobowiązanie przedsiębiorcy przez osobę fizyczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu konsumenta w kontekście poręczeń wekslowych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.
“Czy poręczyciel wekslowy za długi firmy zawsze jest konsumentem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 90 551,33 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.