Orzeczenie · 2025-05-22

II CSKP 832/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-22
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
roboty budowlaneociepleniewady dziełaodszkodowanierękojmiaodstąpienie od umowyroszczeniekosztorysSąd Najwyższy

Powodowy inwestor wniósł o zasądzenie od pozwanego wykonawcy 30 000 zł (później podwyższone do 56 721 zł) tytułem odszkodowania za wadliwe roboty budowlane polegające na zewnętrznym ociepleniu domu. Sąd Rejonowy w Stalowej Woli uwzględnił powództwo, uznając, że inwestorowi przysługuje odszkodowanie w wysokości kosztu demontażu wadliwych robót i ich ponownego wykonania. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, na skutek apelacji wykonawcy, zmienił wyrok i oddalił powództwo jako przedwczesne. Sąd odwoławczy uznał, że inwestor nie mógł skutecznie odstąpić od umowy bez wcześniejszego wyznaczenia wykonawcy terminu do usunięcia wad, a roszczenie odszkodowawcze jest przedwczesne, dopóki umowa nie zostanie w pełni wykonana. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, stwierdzając naruszenie art. 636 § 1 i art. 471 k.c. przez błędne przyjęcie, że powództwo o odszkodowanie jest przedwczesne i uzależnienie go od zakończenia umowy. Podkreślono, że art. 471 k.c. nie wymaga zakończenia umowy dla wymagalności odszkodowania, a odstąpienie od umowy powinno być oceniane w świetle art. 560 w zw. z art. 638 § 1 i art. 656 § 1 k.c. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności kontraktowej wykonawcy, wymagalności roszczeń odszkodowawczych, skuteczności odstąpienia od umowy o roboty budowlane oraz stosowania przepisów o rękojmi i umowie o dzieło w kontekście umów o roboty budowlane.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego wykonania robót budowlanych i oceny odstąpienia od umowy. Interpretacja przepisów może być stosowana do innych umów o dzieło i umów o roboty budowlane.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie o odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy o roboty budowlane jest przedwczesne, jeśli wykonawca nie zakończył jeszcze prac, a inwestor odstąpił od umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 471 k.c. nie jest uzależnione od zakończenia wykonywania umowy. Niewykonanie prac wykończeniowych nie oznacza niewykonania obiektu, a jedynie wadę w postaci stanu niezupełnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 471 k.c. nie uzależnia wymagalności odszkodowania od zakończenia umowy. Nawet jeśli wykonawca kontynuuje prace, odpowiada za szkodę poniesioną przez inwestora w wyniku wadliwego wykonania. Niewykonanie prac wykończeniowych jest wadą, ale obiekt jest wykonany. Uprawnienie z art. 636 § 1 k.c. trwa do momentu wykonania obiektu, a później wygasa.

Czy odstąpienie od umowy o roboty budowlane wymaga uprzedniego wyznaczenia wykonawcy terminu do usunięcia wad?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczność odstąpienia od umowy należy ocenić w świetle art. 560 w zw. z art. 638 § 1 i art. 656 § 1 k.c., a nie art. 636 § 1 k.c., który dotyczy sytuacji, gdy dzieło nie zostało jeszcze wykonane.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy błędnie uznał, że odstąpienie od umowy musi być poprzedzone wyznaczeniem terminu do usunięcia wad na podstawie art. 636 § 1 k.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku wad po wykonaniu robót stosuje się art. 560 k.c., a inwestor może żądać obniżenia wynagrodzenia lub odstąpić od umowy, jeśli wady są nieusuwalne.

Czy sąd jest związany podstawą prawną wskazaną przez powoda przy ocenie zasadności roszczenia?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest związany wskazaną przez powoda podstawą prawną żądania i może ocenić istnienie roszczenia w świetle innej podstawy prawnej, o ile pozostaje związany podstawą faktyczną.

Uzasadnienie

Sądy obu instancji rozpoznały żądanie zapłaty odszkodowania za nienależyte wykonanie ocieplenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zaszło naruszenie art. 321 § 1 k.p.c., ponieważ sądy oceniły przysługiwanie powodowi roszczenia odszkodowawczego z art. 471 k.c., a nie zmieniły podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
E.S.

Strony

NazwaTypRola
E.S.osoba_fizycznapowód
J.W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa do dochodzenia odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania. Wymagalność odszkodowania nie jest uzależniona od zakończenia umowy.

Pomocnicze

k.c. art. 636 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy wad dzieła w trakcie jego wykonywania. Wymaga wyznaczenia terminu do usunięcia wad. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania do oceny odstąpienia od umowy po zakończeniu robót lub ujawnieniu wad.

k.c. art. 638 § § 1

Kodeks cywilny

Stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży do odpowiedzialności za wady dzieła.

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

Definicja umowy o roboty budowlane. Sąd Najwyższy uznał, że umowa o ocieplenie budynku jest umową o roboty budowlane, ale stosuje się do niej odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.

k.c. art. 656 § § 1

Kodeks cywilny

Stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany podstawą faktyczną żądania, ale nie podstawą prawną.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odszkodowanie z art. 471 k.c. jest wymagalne niezależnie od zakończenia umowy. • Odstąpienie od umowy powinno być oceniane w świetle art. 560 k.c., a nie art. 636 § 1 k.c. • Niewykonanie prac wykończeniowych jest wadą, ale nie oznacza niewykonania obiektu. • Sąd nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez powoda.

Odrzucone argumenty

Powództwo o odszkodowanie jest przedwczesne, ponieważ umowa nie została zakończona. • Odstąpienie od umowy było nieskuteczne z powodu braku wyznaczenia terminu do usunięcia wad. • Sąd drugiej instancji nie naruszył art. 321 § 1 k.p.c. poprzez zmianę podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Artykuł 471 k.c. nie daje podstaw do uzależniania wymagalności odszkodowania od zakończenia wykonywania umowy. • Niewykonanie takich prac jest z reguły wadą obiektu w postaci stanu niezupełnego. • Tymczasem skuteczność oświadczenia o odstąpieniu od umowy należy ocenić w świetle art. 560 w zw. z art. 638 § 1 i art. 656 § 1 k.c.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Marcin Łochowski

członek

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności kontraktowej wykonawcy, wymagalności roszczeń odszkodowawczych, skuteczności odstąpienia od umowy o roboty budowlane oraz stosowania przepisów o rękojmi i umowie o dzieło w kontekście umów o roboty budowlane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego wykonania robót budowlanych i oceny odstąpienia od umowy. Interpretacja przepisów może być stosowana do innych umów o dzieło i umów o roboty budowlane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwych robót budowlanych i rozbieżności w interpretacji przepisów przez sądy niższych instancji, co ma duże znaczenie praktyczne dla wykonawców i inwestorów.

Kiedy można żądać odszkodowania za wadliwe roboty budowlane? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 56 721 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst