II CSKP 80/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, które powódka (M. spółka z o.o.) miała ponieść w związku z nienależytym wykonaniem umowy najmu przez pozwaną (M.1 spółka z o.o.). Powódka wynajęła od pozwanej część dachu budynku w celu podnajmu powierzchni pod urządzenia telekomunikacyjne. Następnie zawarła umowy podnajmu z P. Sp. z o.o. oraz S. S.A. Wspólnota mieszkaniowa i pozwana utrudniały podnajemcom dostęp do dachu, co doprowadziło do wypowiedzenia umów podnajmu przez P. i S. Pozwana następnie zawarła samodzielne umowy najmu z P. i S. Sąd Okręgowy zasądził odszkodowanie na rzecz powódki, uznając odpowiedzialność pozwanej za szkodę. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo z powodu przedawnienia. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie powódki, jako związane z działalnością gospodarczą, przedawnia się w terminie trzyletnim, a jego bieg rozpoczął się najpóźniej z chwilą, gdy powódka dowiedziała się o rozwiązaniu umów podnajmu i zawarciu przez pozwaną umów z podnajemcami. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, uznając, że szkoda w postaci utraconych korzyści powstała najpóźniej z chwilą wypowiedzenia umów podnajmu przez podnajemców i zawarcia przez pozwaną umów z tymi podmiotami, co skutkowało wymagalnością roszczenia odszkodowawczego i rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania szkody i rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu utraconych korzyści w przypadku umów najmu i podnajmu, zwłaszcza gdy dochodzi do naruszenia zobowiązania przez wynajmującego i zawarcia umów z podnajemcami.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia umowy najmu przez wynajmującego, co doprowadziło do wypowiedzenia umów podnajmu i zawarcia nowych umów przez wynajmującego z podnajemcami. Interpretacja momentu powstania szkody może być różna w zależności od szczegółów faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania umownego, w szczególności szkody w postaci utraconych korzyści?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z naruszenia zobowiązania rozpoczyna się w chwili, która nastąpiłaby niezwłocznie po otrzymaniu przez dłużnika wezwania do zapłaty odszkodowania, gdyby wierzyciel wystąpił z wezwaniem w najwcześniej możliwym terminie, którym jest chwila powstania szkody w majątku wierzyciela będącej w związku przyczynowym z naruszeniem zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w przypadku roszczeń odszkodowawczych ex contractu, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, co następuje z chwilą powstania szkody i możliwości wezwania dłużnika do zapłaty. Kluczowe jest obiektywne powstanie szkody, a nie subiektywna wiedza wierzyciela.
Czy szkoda w postaci utraconych korzyści, wynikająca z niemożności podnajmu powierzchni dachu przez cały okres trwania umowy najmu, powstaje jednorazowo z chwilą wypowiedzenia umów podnajmu, czy narasta z każdym kolejnym okresem, w którym nie można było uzyskać czynszu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkoda w postaci utraconych korzyści, która miała być uzyskana stopniowo w przyszłości, zaktualizowała się w majątku powódki w wysokości odpowiadającej korzyści, jaką mogłaby uzyskać z umów podnajmu, a której nie uzyskała w związku z utratą podnajemców. Wymiar tej korzyści stał się przewidywalny i łatwy do ustalenia już w momencie, gdy stało się jasne, że umowy podnajmu nie będą kontynuowane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że szkoda z tytułu utraconych korzyści nie stanowi zbioru samodzielnych uszczerbków aktualizujących się w czasie, lecz powstaje jednorazowo z chwilą, gdy stało się jasne, że umowy podnajmu nie będą kontynuowane, a ich wymiar jest już wtedy przewidywalny i możliwy do ustalenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. spółki z o.o. w W. | spółka | powód |
| M.1 spółce z o.o. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Przepisy ogólne o przedawnieniu.
k.c. art. 125
Kodeks cywilny
Przepisy ogólne o przedawnieniu.
k.c. art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku roszczeń odszkodowawczych ex contractu, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym stałoby się ono wymagalne, gdyby wierzyciel wezwał dłużnika do zaspokojenia roszczenia w najwcześniej możliwym terminie, którym jest chwila powstania szkody.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania powódki w sądzie pierwszej instancji.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy utraconych korzyści jako szkody.
k.c. art. 455 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie bezterminowe staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 493 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy ponowne zawarcie i wykonanie umowy najmu stoi na przeszkodzie zadośćuczynieniu roszczeniu pierwszego najemcy o wydanie rzeczy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się najpóźniej z chwilą wypowiedzenia umów podnajmu przez podnajemców i zawarcia przez pozwaną umów z tymi podmiotami. • Szkoda w postaci utraconych korzyści powstała jednorazowo z chwilą, gdy stało się jasne, że umowy podnajmu nie będą kontynuowane, a jej wymiar był już wtedy przewidywalny i możliwy do ustalenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie odszkodowawcze nie było przedawnione, ponieważ szkoda powstawała sukcesywnie z każdym kolejnym miesiącem, w którym powódka nie mogła uzyskać czynszu podnajmu. • Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że bieg przedawnienia rozpoczął się od momentu wypowiedzenia umów podnajmu, a nie od momentu faktycznego powstania szkody w majątku powódki.
Godne uwagi sformułowania
bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne • najwcześniej możliwy termin, którym jest chwila powstania szkody w majątku wierzyciela będącej w związku przyczynowym z naruszeniem zobowiązania • nie mają znaczenia okoliczności subiektywne, związane z wiedzą wierzyciela o faktach stanowiących źródło roszczenia • szkoda zaktualizowała się w majątku powódki w wysokości odpowiadającej korzyści, jaką powódka mogłaby uzyskać z umów podnajmu, a której nie uzyskała w związku z utratą podnajemców • wymiar tej korzyści, mimo że miała ona być uzyskiwana stopniowo w przyszłości, stał się już wtedy przewidywalny, zobiektywizowany i łatwy do ustalenia dla powódki
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania szkody i rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu utraconych korzyści w przypadku umów najmu i podnajmu, zwłaszcza gdy dochodzi do naruszenia zobowiązania przez wynajmującego i zawarcia umów z podnajemcami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia umowy najmu przez wynajmującego, co doprowadziło do wypowiedzenia umów podnajmu i zawarcia nowych umów przez wynajmującego z podnajemcami. Interpretacja momentu powstania szkody może być różna w zależności od szczegółów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w kontekście umów najmu i podnajmu, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Wyjaśnienie momentu powstania szkody i początku biegu przedawnienia ma dużą wartość praktyczną dla prawników.
“Kiedy przedawnia się roszczenie o utracone korzyści z najmu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy moment powstania szkody.”
Dane finansowe
WPS: 309 416,61 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.