Orzeczenie · 2025-03-13

II CSKP 770/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-03-13
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
umowa dostawyniewykonanie umowyodszkodowanieutracone korzyściprzedawnieniezawezwanie do próby ugodowejprzerwanie biegu przedawnieniaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, dochodzonego przez spółkę A. od spółki H. w związku z niewykonaniem umowy dostawy komponentów do rolet. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 260 690,12 zł, uznając, że pozwany nie wykonał należycie swojego zobowiązania, co doprowadziło do szkody w majątku powoda. Sąd pierwszej instancji uznał również, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ wnioski o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia. Sąd Apelacyjny w Lublinie zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd drugiej instancji uznał, że co najmniej drugi wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie przerwał biegu przedawnienia, gdyż nie spełniał warunków z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. – nie był przedsięwzięty bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia roszczenia, a jedynie w celu wydłużenia okresu zaskarżalności wierzytelności. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny stwierdził, że roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną spółki A., podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć wnioski o zawezwanie do próby ugodowej zazwyczaj przerywają bieg przedawnienia, to jednak konieczna jest ocena celu działania wierzyciela. W tej sprawie, biorąc pod uwagę toczące się postępowanie między stronami i konsekwentne stanowisko pozwanego, wnioski te nie mogły być uznane za przedsięwzięte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia. Sąd Najwyższy oddalił również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji i Konwencji o prawach człowieka, wskazując, że prawo do sądu nie gwarantuje bezterminowego dochodzenia roszczeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej, zwłaszcza w kontekście celu działania wierzyciela i toczących się postępowań sądowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w których wnioski o zawezwanie do próby ugodowej były składane wielokrotnie w sytuacji braku realnych rokowań ugodowych i toczącego się sporu sądowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, złożony w sytuacji toczącego się postępowania sądowego między tymi samymi stronami i przy konsekwentnym stanowisku jednej ze stron, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wniosek nie jest przedsięwzięty bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia roszczenia, a jedynie w celu wydłużenia okresu zaskarżalności wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że w okolicznościach sprawy, zwłaszcza przy toczącym się procesie i braku realnych rokowań ugodowych, wnioski o zawezwanie do próby ugodowej nie mogły być uznane za czynność przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, a jedynie w celu przerwania biegu przedawnienia. Taki cel jest sprzeczny z instytucją przedawnienia i postępowania pojednawczego.

Czy roszczenie o zapłatę odszkodowania za utracone korzyści, dochodzone w związku z niewykonaniem umowy dostawy, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ wnioski o zawezwanie do próby ugodowej nie przerwały skutecznie biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie przedawniło się z końcem 2019 roku, a pozew wniesiono w sierpniu 2020 roku. Sąd Najwyższy potwierdził, że wnioski o zawezwanie do próby ugodowej nie przerwały biegu przedawnienia, co skutkowało przedawnieniem roszczenia.

Czy oddalenie powództwa z powodu przedawnienia narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i Kartę Praw Podstawowych UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do sądu nie gwarantuje uprawnienia do bezterminowego dochodzenia roszczeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że powód miał zapewnione prawo do sądu poprzez możliwość rozszerzenia powództwa wzajemnego lub wytoczenia osobnego powództwa, ale nie skorzystał z tych możliwości w terminie, gdy roszczenie nie było przedawnione. Prawo do sądu nie oznacza prawa do dochodzenia roszczeń bez ograniczeń czasowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa

Strony

NazwaTypRola
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowódka
R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowaspółkapozwana

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

k.c. art. 117 § § 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

k.c. art. 605

Kodeks cywilny

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

k.c. art. 612

Kodeks cywilny

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

k.c. art. 124 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 193 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 204 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 192 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski o zawezwanie do próby ugodowej nie były przedsięwzięte bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, a jedynie w celu przerwania biegu przedawnienia. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu, ponieważ nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Wnioski o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia. • Oddalenie powództwa z powodu przedawnienia narusza prawo do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do dochodzenia roszczenia zawezwanie do próby ugodowej, którego celem jest jedynie wydłużenie okresu zaskarżalności wierzytelności przez doprowadzenie do kolejnej przerwy biegu przedawnienia. • Prawo do sądu nie gwarantuje natomiast uprawnienia do bezterminowego dochodzenia roszczeń.

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący, sprawozdawca

Mariusz Łodko

członek

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej, zwłaszcza w kontekście celu działania wierzyciela i toczących się postępowań sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w których wnioski o zawezwanie do próby ugodowej były składane wielokrotnie w sytuacji braku realnych rokowań ugodowych i toczącego się sporu sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego – przerwania biegu przedawnienia przez zawezwanie do próby ugodowej, z praktycznymi implikacjami dla dochodzenia roszczeń. Wyrok Sądu Najwyższego precyzuje kryteria oceny celu takich wniosków.

Kiedy zawezwanie do ugody nie chroni przed przedawnieniem? Wyrok SN wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3073 EUR

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst