II CSKP 709/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną syndyka masy upadłości P. sp. z o.o. w upadłości od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę syndyka na wyrok sądu polubownego. Sprawa pierwotnie dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, gdzie sąd polubowny zasądził od N. S.A. na rzecz syndyka kwotę 1 638 750,88 zł wraz z odsetkami, pomniejszoną o kary umowne. Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok sądu polubownego nie narusza podstawowych zasad porządku prawnego RP, oddalając skargę syndyka. Syndyk w skardze kasacyjnej zarzucał m.in. naruszenie art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, uznając, że umowa miała na celu obejście ustawy, a sąd polubowny nie uznał jej za nieważną. Podnosił również zarzuty dotyczące błędnej daty wyroku sądu polubownego oraz nierozpoznania wszystkich zarzutów skargi przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy podkreślił, że rola sądu powszechnego w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego polega na badaniu ustawowych podstaw do uchylenia, a nie na merytorycznej kontroli orzeczenia arbitrażowego. Stwierdził, że zarzuty dotyczące nieważności umowy i błędnej daty wyroku sądu polubownego nie stanowią podstawy do uchylenia wyroku w kontekście klauzuli porządku publicznego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od syndyka na rzecz N. S.A. koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu kontroli wyroku sądu polubownego przez sąd powszechny oraz stosowania klauzuli porządku publicznego jako podstawy uchylenia wyroku arbitrażowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego i stosowania art. 1206 k.p.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przez sąd polubowny przepisów dotyczących nieważności umowy (art. 58 § 1 k.c.) lub błędna data wydania wyroku sądu polubownego, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku na podstawie klauzuli porządku publicznego (art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów dotyczących nieważności umowy lub błędna data wyroku sądu polubownego, same w sobie, nie stanowią podstawy do uchylenia wyroku na podstawie klauzuli porządku publicznego, chyba że skutki orzeczenia są rażąco sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Kontrola sądu powszechnego w tym zakresie jest ograniczona i nie obejmuje merytorycznej oceny ważności umowy czy technicznych wad orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rola sądu powszechnego w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego polega na badaniu ustawowych podstaw uchylenia, a nie na merytorycznej kontroli orzeczenia arbitrażowego. Klauzula porządku publicznego pozwala na uchylenie wyroku tylko w przypadku, gdy jego skutki są rażąco sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Błędna data wyroku jest kwestią techniczną, a ocena ważności umowy przez sąd polubowny nie podlega merytorycznej kontroli sądu powszechnego, chyba że prowadzi do skutków rażąco naruszających porządek prawny.
Jaki jest zakres kontroli wyroku sądu polubownego przez sąd powszechny w postępowaniu o jego uchylenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli jest ograniczony do badania, czy nie wystąpiła ustawowa podstawa do uchylenia wyroku (art. 1206 k.p.c.). Sąd państwowy nie rozstrzyga sprawy na nowo, ani w płaszczyźnie faktycznej, ani prawnej, a jedynie bada okoliczności wskazane w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola sprawowana przez sąd państwowy nie jest równoznaczna z rozstrzyganiem sprawy od nowa. Sąd bada jedynie okoliczności wskazane w art. 1206 § 1 k.p.c. (na które powołuje się skarżący) oraz z urzędu okoliczności określone w art. 1206 § 2 k.p.c.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji (np. nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi) może być skuteczne w skardze kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to sformułowania odpowiedniego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, np. art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 387 § 2^1 pkt 2 k.p.c. w przypadku nierozpoznania zarzutów skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi przez sąd drugiej instancji może być podnoszone jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jednakże, aby zarzut ten był skuteczny, musi być prawidłowo sformułowany w skardze kasacyjnej, zgodnie z wymogami prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości w W. | spółka | skarżący |
| N. spółka akcyjna w S. | spółka | odpowiadający |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 1206 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1206 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.z.p. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zamówieniach publicznych
k.p.c. art. 1197 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1207 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2^1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sposobu sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres kontroli wyroku sądu polubownego przez sąd powszechny jest ograniczony do badania ustawowych podstaw uchylenia. • Naruszenie przepisów dotyczących nieważności umowy lub błędna data wyroku sądu polubownego nie stanowią automatycznie podstawy do uchylenia wyroku na podstawie klauzuli porządku publicznego. • Sąd Najwyższy nie jest władny do merytorycznej kontroli orzeczenia sądu polubownego.
Odrzucone argumenty
Wyrok sądu polubownego narusza podstawowe zasady porządku prawnego RP z uwagi na uznanie przez sąd polubowny, że umowa nie jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. • Wyrok sądu polubownego jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego z uwagi na błędną datę jego wydania. • Sąd Apelacyjny naruszył art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. przez nierozpoznanie części zarzutów skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego jest nieweryfikowalne z uwagi na nierozpoznanie szeregu zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
rolą sądu powszechnego nie jest badanie zgodności wyroku sądu polubownego z właściwym w sprawie prawem materialnym. • Zadaniem tego sądu jest jedynie zbadanie, czy w sprawie nie wystąpiła ustawowa podstawa do uchylenia tego wyroku. • Kontrola sprawowana przez sąd państwowy nie jest bowiem równoznaczna z rozstrzyganiem sprawy ex novo, nie tylko w płaszczyźnie faktycznej, lecz także w płaszczyźnie prawnej. • Wyrok sądu polubownego podlega uchyleniu na podstawie klauzuli porządku publicznego, gdy naruszenie prawa materialnego przez sąd polubowny prowadzi do następstw niedających się pogodzić z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego, tj. do skutków sprzecznych w sposób oczywisty i rażący z tymi zasadami.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Mariusz Łodko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu kontroli wyroku sądu polubownego przez sąd powszechny oraz stosowania klauzuli porządku publicznego jako podstawy uchylenia wyroku arbitrażowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego i stosowania art. 1206 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN precyzuje granice kontroli sądów powszechnych nad wyrokami sądów polubownych, co jest kluczowe dla praktyków arbitrażu. Wyjaśnia, kiedy naruszenia mogą prowadzić do uchylenia wyroku na podstawie klauzuli porządku publicznego.
“Czy wyrok sądu polubownego zawsze musi być zgodny z prawem? SN wyjaśnia granice kontroli sądów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.