II CSKP 705/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Spółki w S. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności do nieruchomości. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy w Częstochowie, oddaliły wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał prawa własności do nieruchomości. Sąd Okręgowy powołał się na art. 626^8 § 2 k.p.c., wskazując na ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego. Podkreślono, że wypis z rejestru gruntów, choć stanowi dowód oznaczenia nieruchomości, nie jest dokumentem potwierdzającym pierwotne nabycie prawa własności. Sąd Okręgowy wskazał również, że dokumentem urzędowym potwierdzającym wspólnotę gruntową jest decyzja administracyjna. Skarga kasacyjna wnioskodawcy zarzucała naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i mocy dokumentów urzędowych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazano, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Odnosząc się do art. 244 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego nie obejmuje danych o właścicielu i tytule własności zawartych w wypisie z rejestru gruntów, który ma charakter odtwórczy i techniczny. Podkreślono, że klauzula „Dokument ten jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej” nie dotyczy wpisu prawa własności, które musi być wykazane innym dokumentem. Sąd Najwyższy uznał również za chybione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 378 § 1 k.p.c. (nierozpoznanie zarzutów apelacji) i art. 386 § 6 k.p.c. (związanie wykładnią). W odniesieniu do przepisów prawa materialnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał, jak przepisy te powinny być interpretowane lub stosowane, a uzasadnienie Sądu Okręgowego nie zawierało błędnej wykładni. Ostatecznie, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego tytuł własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że wypis z rejestru gruntów nie jest wystarczającym dokumentem do wykazania prawa własności w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, gdzie brak jest innych dokumentów potwierdzających tytuł prawny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypis z rejestru gruntów, opatrzony klauzulą „Dokument ten jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej”, może stanowić samodzielną podstawę do wpisu prawa własności w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypis z rejestru gruntów stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej w zasadzie tylko oznaczenia nieruchomości i nie stanowi podstawy do wpisu w niej prawa własności, które musi być wykazane innym dokumentem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wypis z rejestru gruntów ma charakter odtwórczy i techniczny, służy oznaczeniu nieruchomości, a nie ustaleniu prawa własności. Domniemanie prawdziwości z art. 244 § 1 k.p.c. nie obejmuje danych o właścicielu i tytule własności. Wpis prawa własności wymaga przedłożenia innego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny.
Czy zarzuty dotyczące naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 398^3 § 3 k.p.c., który wyłącza możliwość kwestionowania w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych i oceny dowodów, wskazując na rolę Sądu Najwyższego jako sądu prawa.
Czy Sąd drugiej instancji rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia obszernie i wnikliwie rozważył podnoszone w apelacji zarzuty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, które opierało się na całokształcie materiału dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółka w S. | spółka | wnioskodawca |
Przepisy (22)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznacza zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym w obu instancjach; ustala granice weryfikacji wniosku nie tylko przez Sąd wieczystoksięgowy, lecz także Sąd drugiej instancji przy rozpoznaniu apelacji od wpisu; kognicja ta jest zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści wniosku, treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej, gdy jest założona dla nieruchomości.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; naruszenie tej zasady nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone; domniemanie prawdziwości nie obejmuje danych o właścicielu i tytule własności w wypisie z rejestru gruntów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia; nowelizacja przepisu nie reguluje już kwestii wymogów stawianych uzasadnieniom sądów, lecz termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu drugiej instancji rozpoznania sprawy w granicach apelacji, w tym rozważenia wszystkich podniesionych zarzutów i wniosków.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia Sądu Apelacyjnego; materiał zebrany w postępowaniu przed sądami obu instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania oceną prawną Sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.c. art. 398^3 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 626^9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji w postępowaniu wieczystoksięgowym.
u.z.w.g. art. 1 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Definicja wspólnoty gruntowej jako nieruchomości.
u.z.w.g. art. 8 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Decyzje deklaratywne wydawane w trybie ustalania wspólnot gruntowych.
u.z.w.g. art. 14
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Podmiot uprawniony do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową.
u.z.w.g. art. 18 § ust. 2
Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Założenie ewidencji gruntów stanowiących wspólnotę gruntową z urzędu.
p.g.i.k. art. 20 § ust. 2a
Prawo geodezyjne i kartograficzne
Przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowią lex specialis.
Dz. U. z 2016 r., poz. 312 art. 105 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym
Wymagania dotyczące wniosku o założenie księgi wieczystej.
Dz. U. z 2016 r., poz. 312 art. 106
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym
Dokumenty dołączane do wniosku o założenie księgi wieczystej.
Dz. U. z 2016 r., poz. 312 art. 78 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym
Podstawa wpisu danych do księgi wieczystej na podstawie wypisu z rejestru gruntów.
Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 art. 52 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Elementy wypisu z rejestru gruntów.
Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 art. 52 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Klauzula na wypisie z rejestru gruntów: „Dokument niniejszy jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej”.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 1 ust. 1, art. 14, art. 18 ust. 2 u.z.w.g. w zw. z innymi przepisami). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1, art. 244 § 1, art. 328 § 2 w zw. z art. 361, art. 378 § 1 w zw. z art. 382, art. 385, art. 386 § 6 w zw. z art. 398^20, art. 626^8 § 2, art. 629^9 k.p.c.). • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. • Niewykazanie prawa własności do nieruchomości poprzez przedłożenie jedynie wypisu z rejestru gruntów.
Godne uwagi sformułowania
wypis z rejestru gruntów, który to dokument nie świadczy o pierwotnym, samoistnym nabyciu prawa własności przez podmiot w nim wskazany i nie poświadcza prawa własności nieruchomości. • dokumentem urzędowym potwierdzającym, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową jest decyzja deklaratywna wydana w trybie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. • podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. • dane z ewidencji nie są podstawą ustalania stanu własności nieruchomości, a danych o właścicielu, zawartych w wypisie z ewidencji nie obejmuje domniemanie prawdziwości z art. 244 § 1 k.p.c. • wypis z rejestru gruntów stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej w zasadzie tylko oznaczenia nieruchomości i nie stanowi podstawy do wpisu w niej prawa własności, które musi być wykazane innym dokumentem.
Skład orzekający
Mariusz Łodko
przewodniczący
Leszek Bosek
członek
Grzegorz Żmij
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wypis z rejestru gruntów nie jest wystarczającym dokumentem do wykazania prawa własności w postępowaniu wieczystoksięgowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, gdzie brak jest innych dokumentów potwierdzających tytuł prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii dowodowej w postępowaniu wieczystoksięgowym – jakie dokumenty są wystarczające do wykazania prawa własności. Jest to istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Wypis z rejestru gruntów to za mało? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co naprawdę liczy się przy wpisie własności do księgi wieczystej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.